Λιγότεροι φόροι το 1999

Για πρώτη φορά ο προϋπολογισμός θα παρουσιάσει πλεόνασμα. Αισιοδοξία
στην κυβέρνηση από την πορεία των οικονομικών μεγεθών

Η Οικονομική πολιτική, που δείχνει στη φάση αυτή τα δόντια της προκαλώντας τις
γνωστές αντιδράσεις των συνδικάτων αλλά και ενός σταθερά διευρυνόμενου κύκλου
κομματικών και κυβερνητικών στελεχών, σύντομα θα αρχίσει να αποδίδει καρπούς
που θα βελτιώσουν το κλίμα και θα αντιστρέψουν δυσαρέσκειες και γκρίνιες.
«Η οικονομική πολιτική θα διαγνώσει σύντομα τους εντός των τειχών
αντιπάλους της» υποστηρίζει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
κ. Ι. Παπαντωνίου αναφερόμενος προφανώς στις επικρίσεις προβεβλημένων
κυβερνητικών στελεχών που κατηγορούν ως μονοδιάστατη την ασκούμενη πολιτική,
αφού της καταλογίζουν έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας και αναπτυξιακού δυναμισμού.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας έχει ενημερώσει τον πρωθυπουργό κ. Κ. Σημίτη
ότι από το φθινόπωρο θα αρχίσουν να συλλέγονται οι πρώτοι καρποί της
οικονομικής πολιτικής που θα επιτρέψουν στην κυβέρνηση να κάνει και γενναία
κοινωνικά ανοίγματα αλλά και να ευνοήσει ένα επενδυτικό μπουμ που θα
επιταχύνει την ανάπτυξη και θα δημιουργεί νέες θέσεις απασχόλησης. Και
πράγματι, σύμφωνα με ακριβείς πληροφορίες του «Βήματος», ο υφυπουργός
Οικονομικών κ. Γ. Δρυς έχει θέσει υπόψη του κ. Παπαντωνίου τα πρώτα
συμπεράσματα μελέτης που διενεργείται και από την οποία προκύπτει ότι από το
1999 η κυβέρνηση θα είναι σε θέση να εξαγγείλει ελαφρύνσεις και στη φορολογία
εισοδήματος αλλά κυρίως στη φορολογία των επιχειρήσεων, ενώ ο τακτικός
προϋπολογισμός θα έχει ένα πλεόνασμα 200 δισ. δρχ., μέρος του οποίου θα μπορεί
άνετα να διατεθεί για την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων και των ανέργων.

Από πού προκύπτει αυτή η αισιοδοξία; Πρώτον, από τις καλές δημοσιονομικές
εξελίξεις, οι οποίες μάλιστα επέτρεψαν στην κυβέρνηση να θέσει στόχο για το
δημόσιο έλλειμμα ποσοστό 2,2% του ΑΕΠ όταν το αντίστοιχο κριτήριο του
Μάαστριχτ για ένταξη στην ΟΝΕ είναι 3%. Δεύτερον, από τα μεγάλα έσοδα που θα
προσπορίσουν στο Δημόσιο οι ιδιωτικοποιήσεις καθώς οι καλές προοπτικές της
οικονομίας βελτιώνουν τις αξίες των μετοχών που διατίθενται, π.χ. του ΟΤΕ, της
Εθνικής Τράπεζας κλπ. Οπως υπολογίζει ο κ. Παπαντωνίου, εφέτος το Δημόσιο θα
εισπράξει από ιδιωτικοποιήσεις πάνω από 500 δισ. δρχ. έναντι πρόβλεψης στο
πρόγραμμα σύγκλισης 250 δισ. δρχ., ενώ άλλα 250-300 δισ. δρχ. θα εισρεύσουν το
1999. Βεβαίως το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εισπράξεων θα πάει σε μείωση του
δημόσιου χρέους αλλά και εξ αυτού του λόγου θα ελαφρυνθούν οι αντίστοιχες
δαπάνες που βαρύνουν τον προϋπολογισμό.

Οσον αφορά τώρα τις εξελίξεις στον προϋπολογισμό, το σημαντικό στη φάση
αυτή της εκτέλεσής του είναι ότι, ενώ ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Ν.
Χριστοδουλάκης συγκρατεί και ενίοτε μειώνει τις δημόσιες δαπάνες, ο έτερος
υφυπουργός Οικονομικών ο κ. Γ. Δρυς καταρρίπτει το ένα μετά το άλλο όλα τα
ρεκόρ στην είσπραξη δημοσίων εσόδων. Το πρώτο τρίμηνο τα δημόσια φορολογικά
έσοδα αυξήθηκαν με ρυθμό 18% έναντι πρόβλεψης 12,7%, τον δε Απρίλιο το πρώτο
εικοσαήμερο η αύξηση ήταν 24%(!). Ενθουσιασμένος ο κ. Γ. Δρυς είπε στον κ.
Παπαντωνίου: «Γιάννο μου, ως τώρα ο προϋπολογισμός διαχειριζόταν τα
ελλείμματα του Δημοσίου, ίσως τώρα θα πρέπει να σκεφθούμε πώς θα
αξιοποιούμε τα πλεονάσματα!». Δεν είναι αδικαιολόγητη πάντως αυτή η
αισιοδοξία αφού αν παγιωθεί η σημερινή αυξητική τάση των εσόδων ο τακτικός
προϋπολογισμός θα κλείσει με ένα πλεόνασμα 200 δισ. δρχ. για πρώτη φορά τα
τελευταία χρόνια!

Βεβαίως η αλλαγή στον τρόπο παρακράτησης του φόρου των μισθών και των
ημερομισθίων έφερε μεγάλα έσοδα στον προϋπολογισμό αλλά η βελτίωση κατά τον κ.
Δρυ προήλθε από τις μεγάλες εισπράξεις στον ΦΠΑ, που είναι πλέον η πρώτη πηγή
των δημοσίων εσόδων. Μετά τη συγκρότηση του ΣΔΟΕ, τους εκτεταμένους ελέγχους
και την πρόοδο της μηχανοργάνωσης, η φοροδιαφυγή περιορίζεται και τα έσοδα από
τον ΦΠΑ αυξάνονται. «Είναι μια φορολογία χωρίς κόστος, αφού δεν
πλήττει άμεσα τα εισοδήματα» εξηγεί ο κ. Δρυς.

Ο πρωθυπΟυργΟς κ. Κ. Σημίτης μετά τη μακρά συνεργασία που είχε την
Παρασκευή με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Λουκά Παπαδήμο έδειχνε
πιο αποφασισμένος να μην ανακόψει τους ρυθμούς υλοποίησης του προγράμματος
διαρθρωτικής και δημοσιονομικής προσαρμογής. Ο κ. διοικητής έθεσε υπόψη του
Πρωθυπουργού στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι η οικονομία απερρόφησε χωρίς
ευρύτερες διαταραχές το σοκ της υποτίμησης και υπογράμμισε ότι εφόσον
συνεχιστεί χωρίς δισταγμούς και αποκλίσεις η οικονομική πολιτική τότε ο στόχος
της νομισματικής πολιτικής για πληθωρισμό 2% στο τέλος του 1999 είναι
προσεγγίσιμος. Φυσικά αυτό προϋποθέτει ότι θα ολοκληρωθούν ως τότε οι
υπεσχημένες αποκρατικοποιήσεις και εξυγιάνσεις των ΔΕΚΟ και ότι επίσης η
δημοσιονομική και η εισοδηματική πολιτική θα συμπορεύονται με την
αντιπληθωριστική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής.

Εξι εβδομάδες μετά την υποτίμηση, είπε ο κ. Παπαδήμος στον Πρωθυπουργό, οι
αγορές εμφανίζονται ικανοποιημένες, ενώ η επιβάρυνση του πληθωρισμού παραμένει
συγκρατημένη. Κατά τις εκτιμήσεις του ΥΠΕΘΟ ο πληθωρισμός θα κλείσει στο 5,4%
τον Απρίλιο έναντι 4,6% του Μαρτίου και 4,3% που ήταν τον Φεβρουάριο πριν από
την υποτίμηση. Σημειώνεται ότι η Τράπεζα της Ελλάδος, που είναι πιο
συντηρητική στις εκτιμήσεις της, πιστεύει και αυτή ότι από το καλοκαίρι ο
πληθωρισμός θα επανέλθει σε πτωτική πορεία, συνιστά όμως συγκρατημένη
αποκλιμάκωση στα επιτόκια.

Πάντως οι απόψεις της Τράπεζας της Ελλάδος θα εκτεθούν αναλυτικά αυτή την
εβδομάδα με την έκθεση επί της νομισματικής πολιτικής που θα υποβάλει ο κ. Λ.
Παπαδήμος την Τρίτη στη Βουλή και με την έκθεση στην ετήσια γενική συνέλευση
που θα αναγνωσθεί την Πέμπτη.

Επι τη βάσει μελετών του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας οι κκ. Ι. Παπαντωνίου
και Γ. Δρυς μελετούν:

1 Τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στα χαμηλότερα κλιμάκια. Οπως
προέκυψε, π.χ., από τη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών επί συνόλου 4.300.000
φορολογικών δηλώσεων που υπεβλήθησαν πέρυσι 2.000.000 περίπου απέδωσαν φόρο
μόλις 19 δισ. δρχ., δηλαδή κατά μέσον όρο 9.500 δρχ. φόρος ανά δήλωση.
«Ούτε ο έλεγχος ούτε η εκκαθάριση των δηλώσεων αυτών
αξίζουν πλέον» λέει ο κ. Γ. Δρυς, ο οποίος θα εισηγηθεί αύξηση του
αφορολόγητου ορίου: άνοδο, π.χ., σε 2.000.000 δρχ. της πρώτης κλίμακας που
έχει μηδενικό συντελεστή.

2 Την κατάργηση του ανώτατου συντελεστή 45% στη φορολογία εισοδήματος
φυσικών προσώπων που εφαρμόζεται στο δηλούμενο εισόδημα άνω των 15 εκατ. δρχ.
Οπως δηλώνει ο κ. Γ. Δρυς, ο συντελεστής αυτός είναι υπερβολικός και δρα ως
αντικίνητρο για δήλωση των πραγματικών εισοδημάτων των διευθυντικών στελεχών
και άλλων υψηλόμισθων.

3 Τη μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων (που σήμερα είναι 35% για
τις εισηγμένες στο Χρηματιστήριο και 40% για τις μη εισηγμένες) ώστε να δοθεί
πρόσθετο κίνητρο για αύξηση επενδύσεων. «Η μείωση των συντελεστών αυτών
επιβάλλεται», εξηγεί στο «Βήμα» ο υφυπουργός Οικονομικών, «και διότι
είναι υπερβολικοί και ακόμη γιατί πρέπει να εναρμονισθούμε προς τα
ισχύοντα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, όπου η τάση είναι να ενοποιηθούν
τα φορολογικά συστήματα για να παύσει ο ανταγωνισμός που οδηγεί
σε διαρροή κεφαλαίων αλλά και επενδύσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η
Ιρλανδία, που ασκεί ουσιαστικά φορολογικό ντάμπινγκ στη Βρετανία
με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να φεύγουν από τη δεύτερη και να
εγκαθίστανται στην πρώτη. Στην Ελλάδα η φορολογία των επιχειρήσεων
είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη και η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να
συνεχιστεί αφού θα αποβεί εις βάρος της ανάπτυξης. Τα μάτια
μας», τονίζει ο κ. Γ. Δρυς, «πρέπει να τα έχουμε στραμμένα στην Ευρώπη
και σε όσα διαδραματίζονται εκεί. Δεν μπορεί η Ελλάδα να μείνει,
όσον αφορά τη φορολογία, η Αλβανία της Ευρώπης!».

Τα μέτρα αυτά και αρκετά άλλα θα συστηματοποιηθούν, θα συμπληρωθούν και θα
παρουσιαστούν με το φορολογικό νομοσχέδιο που θα συνοδεύσει τον Νοέμβριο τον
προϋπολογισμό του 1998. Φυσικά όλες αυτές οι ευοίωνες προοπτικές τελούν υπό
την αίρεση ότι θα συνεχιστεί με συνέπεια η εφαρμογή της ίδιας οικονομικής
πολιτικής και κυρίως ότι θα ολοκληρωθούν εντός των προθεσμιών που έχουν
συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες οι διαρθρωτικές αλλαγές, δηλαδή οι
ιδιωτικοποιήσεις, οι εξυγιάνσεις στις ζημιογόνες ΔΕΚΟ και η προώθηση μέσα στον
Μάιο στη Βουλή των νομοσχεδίων για τις εργασιακές σχέσεις και το Ασφαλιστικό.

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είναι αισιόδοξο ότι δεν θα υπάρξουν
αποκλίσεις από το πρόγραμμα, διότι έχει πειστεί ότι ο Πρωθυπουργός, όπως
άλλωστε το δήλωσε, «ούτε διαπραγματεύεται την πολιτική του ούτε δέχεται
όρους». Είναι χαρακτηριστικό ότι την Τρίτη το μεσημέρι, λίγο προτού
επιστρέψει στην Αθήνα από την Κέρκυρα όπου πέρασε το Πάσχα, ο κ. Σημίτης
μίλησε στα μέλη της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΠαΣοΚ, τα οποία του επανέλαβαν
τους γνωστούς φόβους και τις ανησυχίες των κομματικών για αρνητικές επιπτώσεις
της οικονομικής πολιτικής στις εν όψει δημοτικές εκλογές. Η απάντηση του κ. Κ.
Σημίτη ήταν κοφτή: «Βγάλτε τους δημάρχους, βγάλτε τους
νομάρχες σας. Εγώ έχω άλλο ρόλο. Ασχολούμαι με την
επίλυση των προβλημάτων της χώρας, δεν έχω χρόνο αλλά ούτε
και δικαίωμα να ασχοληθώ με άλλα θέματα».