ΑΥΤΟΙ

… ­ η περήφανη στερλίνα: Νόμισμα φουσκωμένο με σιλικόνη, λένε οι επικριτές.
Νόμισμα σκληρό, για να στυλωθεί η οικονομία, λένε οι υπέρμαχοι. Μέσα σε δύο
χρόνια, η στερλίνα πήγε επάνω 30% σε σχέση με τα άλλα ευρωπαϊκά νομίσματα. Ο
Άγγλος ταξιδιώτης δεν χορταίνει να ψωνίζει στην ηπειρωτική Ευρώπη. «Στη Γαλλία
τρως για δύο», γράφει η «Τέλεγκραφ». Πώς τα κατάφερε ο Μπλαίρ; Πρώτον, λένε οι
αναλυτές, κράτησε ψηλά τα επιτόκια. Δεύτερον, δεν βιάζεται για το ευρώ, και
έτσι η αγορά παραμένει ήρεμη. Τρίτον, κέρδισε την εμπιστοσύνη εμπόρων και
εργατών. Τέταρτον, μειώνει την ανεργία.

.

.. όμως δεν είναι ευτυχείς. «Σκληρή λίρα» σημαίνει μείωση των εξαγωγών τους.
Στην κεντρική Αγγλία, μερικά εργοστάσια απολύουν, κάποια κλείνουν. Η
νομισματική πολιτική Μπλαίρ, ελέχθη, θα βγάλει εφέτος στην ανεργία 150-500
χιλιάδες άτομα. Αλλά ο υπουργός Οικονομικών Γκόρντον Μπράουν είναι ανένδοτος.
Κατανοεί τους εξαγωγείς, είπε. «Αλλά ασκούμε μακρόπνοη πολιτική, όχι
βραχυπρόθεσμη». Παραδέχεται ότι στην πραγματικότητα η λίρα μπορεί να μην είναι
και τόσο σκληρή. Αλλά, βεβαιώνει, υποτίμηση δεν θα γίνει. Το σύστημα άλλωστε
έχει και τα καλά του: Η ισχυρή στερλίνα προσελκύει κεφάλαια απ’ έξω. Επίσης,
οι εξαγωγείς αναγκάζονται να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων
τους. Και υπάρχουν μεγάλοι τομείς, όπως των υπηρεσιών, που έχουν γίνει
αποδοτικότατοι. Η στερλίνα λοιπόν, όσο αντέξει, θα παραμένει σκληρή. Αρκεί να
χαλιναγωγηθεί λίγο ο πληθωρισμός, που έχει αρχίσει να γίνεται αισθητός….

… γεννώνται από τις νέες συνθήκες. Στα γκέττο των μεταναστών ­ όπως παλιά
στις αποικίες με τα αγγλοϊνδικά, τα πατουά, τα κρεολικά ­ η συνεννόηση
προϋποθέτει τη γνώση μιάς ή περισσοτέρων αργκό που συναρμολογούνται από τις
πιο ετερόκλητες ρίζες. Στις συνοικίες του Παρισιού όπου ζουν κάπου 2.000.000
αλλοδαποί, έχει διαμορφωθεί μιά γλώσσα-κράμα από γαλλοαγγλικά, γερμανικά,
σουαχίλι, μαγκρέμπικα, ισπανικά και ιδιώματα της Καραϊβικής. Είναι εντυπωσιακή
η παραστατικότητα, η πρωτοτυπία και η δύναμή της, γράφει ο Ζάν-Πιέρ Γκουνταγιέ
στο ιδιόρρυθμο λεξικό του, «Πώς τσατσάρεις!» που κυκλοφόρησε από τον οίκο
Maisonneuve. Όλη η ψυχοσύνθεση του κυνηγημένου, του τυχοδιώκτη, του καταφερτζή
­ αλλά και του τραγικού παρία ­ έχει χωρέσει σε λέξεις κλειδιά με απαράμιλλη
αμεσότητα. (J.-Ρ. Goudaillier: «Comment tu tchatches!»)…

… ο λευκός, περιγράφεται, ιδίως από τους μελαψούς, ως «ασπρότυρο» ή
«γιαουρτοκεσές». Η Ευρωπαία λέγεται «τουμπαλέσα», που σημαίνει κάτι σαν
«μάγισσα» ή «γιατρίνα» σε γλώσσες της Αφρικής: σημάδι εκτίμησης αλλά και
προσδοκίας οικειότητας. Τι μπορείς να την κάνεις τη μάγισσα; Μα, να τη
«γουρουνίσεις» (cochonner). Να της φερθείς δηλαδή σαν γουρούνι (που είσαι) και
να την απολαύσεις ­ με την ελπίδα και της δικής της μέθεξης. Για τη «γυναίκα»
υπάρχουν καμμιά τριανταριά εκδοχές. Οι κοινότερες είναι: «κρέας», «ξαπλωμένη»
και «κανόνι». Στα οικονομικά, «Πασκάλ» δεν σημαίνει ακριβώς τον μεγάλο
φιλόσοφο, αλλά πεντακοσάρικο ­ το χαρτονόμισμα που κοσμεί η μορφή του. Λέξη
που ξεχωρίζει: Οι «Τίποτα», «les Riens». Είναι οι Αλγερινοί. Επίσης το Dass,
από το γαλλικό SIDA, δηλαδή AIDS. Το αποφεύγεις φορώντας μιά gumschwi,
τσικλόφουσκα. Ενδιαφέρον και το ρήμα tchatcher, του τίτλου του βιβλίου,
σκοτεινής προελεύσεως. Έχει δυό σημασίες: 1) μιλάω, 2) ψεύδομαι. Οι απόκληροι
συνέλαβαν τη συγγένεια των εννοιών.