ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ένας πνευματικός άνθρωπος

«Η ζωή είναι κάτι υπερβολικά σοβαρό για να την αφήσουμε στους ανθρώπους» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσο»)

Ο Ελίας είναι αργεντινός. Το επίθετό του δεν το ξέρουμε. Η ιστορία του, όμως,
μας αφορά. Κι όχι μόνο επειδή είναι πένθιμη, σαν τη σημερινή ημέρα.

Ο Ελίας ήταν πέντε ετών εκείνη τη νύχτα της δεκαετίας του ’70 που εισέβαλαν
στο σπίτι τους οι στρατιώτες και άρπαξαν τον πατέρα του χωρίς καμιά εξήγηση.
Το μόνο που θυμάται είναι οι φωνές της αδελφής του, δύο χρόνια μεγαλύτερης απ’
αυτόν. Τα δύο αδέλφια έκλαιγαν μαζί για χρόνια, αναζητώντας τα ίχνη του πατέρα
τους. Στο τέλος βρήκαν άκρη. Αφού οι στρατιωτικοί τον βασάνισαν μαζί με
δεκάδες ακόμη αγωνιστές για μερικές εβδομάδες, τον έβαλαν σ’ ένα ελικόπτερο
και τον πέταξαν από ύψος 5.000 μέτρων στον ωκεανό. Έτσι δολοφονούσε η χούντα
της Αργεντινής τους αντιπάλους της. Ο πατέρας του Ελίας δεν ανήκε σε κανένα
κόμμα, δεν είχε πολιτική δράση. Καθηγητής πανεπιστημίου ήταν. Βοηθούσε τους
φοιτητές να σκέπτονται. Γι’ αυτό τον σκότωσαν.

Η συνέχεια της ιστορίας περιέχεται σε μια επιστολή που έστειλε ο Ελίας σ’ ένα
δικηγόρο τον οποίο είχε γνωρίσει πριν από μερικά χρόνια στο Παρίσι ­ μια
επιστολή «πνιγμένη στα δάκρυα», όπως γράφει ο παραλήπτης της στην «Ελ Παΐς».
Ένας αξιωματικός του αργεντινού στρατού, που τον βασάνιζαν οι τύψεις για το
παρελθόν του, αναγνώρισε πριν από μερικές εβδομάδες ότι είχε λάβει μέρος στην
απαγωγή δεκάδων διανοουμένων εκείνη τη δραματική νύχτα. Οι λεπτομέρειες που
αποκάλυψε ήταν ήδη γνωστές στον Ελίας. Εκτός από μία: ο αξιωματικός κατονόμασε
έναν εφημέριο, που ευλογούσε τους θύτες και τα θύματα, που διάβαζε αποσπάσματα
από τη Βίβλο στους δολοφόνους και έδινε «άφεση αμαρτιών» στους μελλοθάνατους.
Σήμερα συνεχίζει τη σταδιοδρομία του στο Βαλπαραΐσο της Χιλής. Άγνωστος μεταξύ
αγνώστων. Ξεχασμένος.

Ο Ελίας αποφάσισε να πάει να τον βρει. Οι περιγραφές ήταν αόριστες κι είχαν
περάσει πια είκοσι χρόνια, αλλά ο αξιωματικός είχε πει κάτι ενδιαφέρον: ο
παπάς είχε δύο χρυσά δόντια, το ένα δίπλα στο άλλο, τη νύχτα γυάλιζαν όταν
άνοιγε το στόμα του για να κηρύξει τον λόγο του Θεού. Ο Ελίας περιπλανήθηκε
για αρκετές ώρες στη συνοικία Λα Μαγκνταλένα. Κι έπειτα ζήτησε πληροφορίες από
τους κατοίκους, που του είπαν ότι ο πατήρ Αντρές λειτουργεί στην εκκλησία της
Παρθένου, μπορεί να τον βρει κάθε Κυριακή στις 11. Είναι ένας πολύ αγαπητός
ιερέας, πρόσθεσαν, ένας πνευματικός άνθρωπος.

Η εκκλησία ήταν γεμάτη εκείνη τη μέρα. Ο Ελίας περίμενε να τελειώσει η
λειτουργία και πλησίασε τον εφημέριο. Του είπε ότι είναι από το Μπουένος
Άιρες. Του μίλησε ευθέως για τον πατέρα του. Εκείνος χλώμιασε. Για μερικά
δευτερόλεπτα δεν είπε τίποτα. Κι έπειτα αρνήθηκε τα πάντα. Όσο μιλούσε, ο
Ελίας πρόσεξε τα δύο χρυσά του δόντια. Θυμήθηκε τότε την υπόσχεση που είχε
δώσει πριν από πολλά χρόνια στην αδελφή του, να μείνουν όρθιοι και ζωντανοί,
ενωμένοι στο πένθος τους. Κι εγκατέλειψε την εκκλησία.