ΑΥΤΟΙ

… αρκετή «οικουμενικότητα» για να καταστεί δυνατή η συμφωνία για το
Ιρλανδικό, ύστερα από τόσες τοπικές και θρησκευτικές συγκρούσεις και 30 χρόνια
εμφύλιου πολέμου. Ο Τζωρτζ Μίτσελ πρώτος και καλύτερος, ο πρόεδρος των
«ιστορικών» διαπραγματεύσεων στον πύργο του Στόρμοντ, ήταν ο ίδιος
οικουμενικότατος: Αμερικανός, έτσι ώστε να καθησυχάζει εν γένει τους
Προτεστάντες ­ και το Λονδίνο, με την αιώνια «ειδική σχέση» του με την
Ουάσινγκτον. Καθολικός, επίσης, ώστε να μην ανησυχεί ο IRA. Και δη όχι κοινός
Καθολικός: Μαρωνίτης, ώστε να μη σπεύσουν να τον πουν «όργανο του Πάπα». Επί
πλέον, γιος υπαλλήλου καθαριότητας από την Ιρλανδία, άρα όχι άσχετος με τον
τόπο. Και μιας εργάτριας από τον Λίβανο (όπου έζησε πολλά χρόνια), γνώστης
δηλαδή των συνθηκών εμφυλίου. Το «οικουμενικό», όμως, υπήρξε και στους διαρκώς
στενότερους δεσμούς του Ώλστερ και της (ανεξάρτητης) Ιρλανδίας με την
Ευρωπαϊκή Ένωση.

… αντιληπτό ότι μέσα σε συνθήκες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο αγώνας για ένωση
Δουβλίνου – Ώλστερ δεν είχε πια τόση σημασία, λέει ο Τέρενς Ταίυλορ,
διευθυντής του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών του Λονδίνου. «Τα σύνορα της
βρεταννικής Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας δεν είναι πια το
τείχος που ήταν άλλοτε. Επαρχίες και νομοί σ’ όλη την Ευρώπη αντλούν σήμερα
οφέλη ή δικαιώματα από τις Βρυξέλλες, σχεδόν ανεξάρτητα από τις κεντρικές
κυβερνήσεις». Ήταν λιγότερο δύσκολο λοιπόν, τώρα, για τον Ιρλανδό πρωθυπουργό
Μπέρτι Άχερν να δεσμευτεί ότι θα διαγράψει από το Σύνταγμά του το άρθρο που
χαρακτηρίζει την ένωση του νησιού απαράγραπτο ιστορικό στόχο.

… επιβοηθητικό στοιχείο ήταν η κοινή γνώμη. «Η ειρήνη κατάντησε αναπόφευκτη
­ λέει ο Αμερικανοϊρλανδός συγγραφέας Φρανκ Μακκώρτ. ­ Υπάρχει ένας κορεσμός
της βίας, ιδίως στη νέα γενιά, που έχει μεγαλώσει μέσα σε σκοτωμούς και
κηδείες. Θέλουν επιτέλους να ζήσουν σαν φυσιολογικοί άνθρωποι σε μια
φυσιολογική χώρα». Ο αριθμός 3.246 αναβόσβηνε κάθε τόσο αυτές τις μέρες στις
οθόνες της τηλεόρασης του Μπέλφαστ: είναι οι νεκροί που έχουν καταγραφεί στον
εμφύλιο. Από κάτω, ένα ερώτημα: «Θέλετε να πάμε πίσω ή μπροστά;». Τρίτο
στοιχείο, τέλος, που έκανε την ποσοτική διαφορά ποιοτική είναι ως φαίνεται τα
πρόσωπα. Όχι μόνο ο Μίτσελ, αλλά και ο Άχερν και ο Μπλαιρ και η υπουργός Β.
Ιρλανδίας, η «πεισματάρα και αγαθή» Μο Μόουλαμ, ο Τζέρρυ Άνταμς του Σιν Φέιν
και οι αρχηγοί των άλλων επτά κομμάτων που μετείχαν στις διαπραγματεύσεις:
Όλοι τους ανακάλυψαν τελικά την απαραίτητη εκείνη αίσθηση ιστορικής ευθύνης
που μπροστά σ’ ένα υψηλό σκοπό αψηφά και το πολιτικό κόστος ­ αν υποθέσουμε
πως υπάρχει.

… της Β. Ιρλανδίας αποτελούν μειοψηφία, το 42%. Η νίκη τους (γιατί δική τους
είναι), με την αναγνώριση ακόμη και δικαιωμάτων βέτο έναντι της πλειοψηφίας
των Προτεσταντών (54%) μοιάζει λίγο με ήττα των αρχών της δημοκρατίας και του
λαϊκού κράτους. Τι απέγινε ο νόμος της πλειοψηφίας; Είναι νοητό να θεσπίζονται
σε σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα κριτήρια και ποσοστώσεις θρησκευτικού χαρακτήρα στο
δημόσιο και στη Βουλή (αρχή της «παράλληλης» πλειοψηφίας); Προφανώς είναι.
Στην Ιστορία, η ζημιά ζυγίζεται και με το κέρδος. Έρχεται, επίσης, ώρα που
πρέπει να πληρωθούν οι εκκρεμείς λογαριασμοί ­ τα χρόνια αδικίας ή καταπίεσης.
Ο λαός του Όσκαρ Ουάιλντ, του Τζόυς, του Γιέητς, των U2, της Σίνεϊντ Ο’
Κόννορ, δικαιούται να ελπίζει πως η βία τελειώνει.