Σόου του τέως για 74.830 στρέμματα

Στο Στρασβούργο και στο υπερμοντέρνο κτίριο όπου στεγάζεται η Επιτροπή
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης, θα ξεκινήσει ο νέος
γύρος στη διένεξη ελληνικού κράτους – τέως βασιλικής οικογενείας.

Δημήτρης Τσάτσος – Νίκος Αλιβιζάτος – Μιχάλης Σταθόπουλος

ΤΗΝ 21η Απριλίου, την ίδια ημερομηνία που ξεκίνησε όχι μόνο η χούντα αλλά και
η υπόθεση της βασιλικής περιουσίας ­ αφού η ίδια η δικτατορία ήταν η πρώτη που
«πέρασε» την περιουσία του τέως στο Δημόσιο ­ η Επιτροπή θα αποφανθεί εάν ο
Κωνσταντίνος και η οικογένειά του έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν το Τατόι, το
Πολυδένδρι και το Μον Ρεπό.

Τα 19 μέλη της Επιτροπής, έχοντας διαβάσει ήδη τα υπομνήματα των δύο πλευρών,
θα ακούσουν και προφορικά τα επιχειρήματα ­ πρώτα του Κωνσταντίνου κι έπειτα
της ελληνικής κυβέρνησης. Στο τέλος της ημέρας θα αποφανθούν εάν το αίτημα του
τέως είναι παραδεκτό.

ΕΚΘΕΣΗ

Αυτή είναι η πρώτη φάση της διαδικασίας. Σε περίπτωση που το αίτημα γίνει
παραδεκτό, ακολουθεί μια εξαιρετικά χρονοβόρα συνέχεια: Η Επιτροπή θα εξετάσει
την υπόθεση επί της ουσίας και ύστερα από κάποιους μήνες θα συντάξει έκθεση
(opinion) όπου θα αποφαίνεται εάν υπάρχει παραβίαση των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων. Η έκθεση υποβάλλεται στο Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,
το οποίο ξεκινά την υπόθεση από την αρχή (εάν είναι παραδεκτό το αίτημα
κ.λπ.). Ύστερα από κάποιο χρόνο αποφαίνεται ­ κι αν η απόφαση είναι
καταδικαστική ορίζει αποζημίωση ή και μέτρα και παρακολουθεί στενά τη
συμμόρφωση του εν αδίκω με την απόφαση.

Την ημέρα του Πάσχα, και ενώ όλη η Ελλάδα θα γεύεται τον οβελία, οι τρεις
νομικοί που θα εκπροσωπήσουν την ελληνική κυβέρνηση (Δημήτρης Τσάτσος, Νίκος
Αλιβιζάτος, Μιχάλης Σταθόπουλος) και οι συνεργάτες τους θα ταξιδεύουν για το
Στρασβούργο. Εκεί θα τους συναντήσει και ο Άγγλος νομικός Πίτερ Ντάφι, ο
οποίος έχει έρθει κατ’ επανάληψη στην Αθήνα για να λάβει μέρος στις συσκέψεις
της ομάδας.

ΔΥΣΦΟΡΙΑ

Ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο υφυπουργός Εξωτερικών που έχει την πολιτική ευθύνη
του χειρισμού της υπόθεσης, με εντολή του Πρωθυπουργού δεν θα πάει στο
Στρασβούργο ­ η Αθήνα έχει αποφασίσει να μη συνεργήσει στα σχέδια του τέως να
μετατρέψει την υπόθεση σε σόου και σε όχημα προβολής του. Ωστόσο, το υπουργείο
Εξωτερικών εκφράζει την δυσφορία του για την «χρονική συγκυρία» της ακρόασης.
Και τούτο διότι στις 5 Μαΐου η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου
της Ευρώπης ­ μάλιστα ο Κώστας Σημίτης θα μεταβεί στο Στρασβούργο εκείνη την
ημέρα ­ και βέβαια δεν είναι ευχάριστο η προεδρεύουσα χώρα να είναι… υπόδικος.

ΜΕ… ΛΟΡΔΟ

Επιπλέον, λίγες ημέρες μετά φθάνει στην Ελλάδα για επίσημη επίσκεψη το
βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας, ο Χουάν Κάρλος και η σύζυγός του Σοφία, αδελφή
του τέως. Και μολονότι η ίδια η Σοφία δεν εμπλέκεται στην υπόθεση, ουδείς
επιθυμεί να διαταραχτεί το… πρωτόκολλο με κάποια δήλωση ή ερώτηση δημοσιογράφου.

Η πλευρά του Κωνσταντίνου θα εμφανισθεί στην Επιτροπή με τον λόρδο Λέστερ, τον
Γάλλο Ζορζ Βεντέλ και το γραφείο Ρόζελιν – Χίγκινς, άπαντες ειδικοί και χωρίς
πολιτικά χαρακτηριστικά. Θα εμφανισθεί όμως και η ίδια η τέως βασιλική
οικογένεια, σε μια προσπάθεια να χρησιμοποιήσει τα «μίντια» για τα εν γένει
σχέδιά της.

ΑΠΟ ΤΗ ΧΟΥΝΤΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ

Η ΚΟΝΤΡΑ του ελληνικού κράτους με τον τέως για τη λεγόμενη βασιλική περιουσία
διαρκεί 25 και πλέον χρόνια ­ και όπως δείχνουν τα πράγματα, η οριστική λύση
δεν πρόκειται να υπάρξει σύντομα.

Όλα ξεκίνησαν στις 13 Δεκεμβρίου του 1967, όταν ο Κωνσταντίνος και η
οικογένειά του εγκαταλείπουν τη χώρα μετά την αποτυχία του βασιλικού
κινήματος. Λίγα χρόνια μετά ­ και ενώ η χούντα καλά κρατεί στον τόπο ­ ο
δικτάτορας Παπαδόπουλος, στις 4 Οκτωβρίου του 1973 ανακηρύσσει την Ελλάδα
«Προεδρευομένη Δημοκρατία» και με νομοθετικό διάταγμα απαλλοτριώνει την κινητή
και ακίνητη περιουσία του Γλύξμπουργκ και των μελών της οικογενείας του.

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ 120 ΕΚΑΤ.

Με την ίδια απόφαση, ορίζεται αποζημίωση 120 εκατομμυρίων δραχμών για τον τέως
και μία ειδική επιτροπή διαχείρισης της βασιλικής περιουσίας. Ο Κωνσταντίνος
έπρεπε να εισπράξει το ποσόν της αποζημίωσης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 1975
­ κάτι που δεν έκανε, οπότε και το ποσόν επεστράφη στο ελληνικό κράτος.

Την 1η Αυγούστου του 1974, και αφού έχει πέσει η χούντα, ο Καραμανλής ακυρώνει
με συντακτική πράξη όλες τις διατάξεις της χούντας, πλην αυτών που αφορούν
πρόσωπα ­ και σε αυτές περιλαμβάνεται η διάταξη για τη βασιλική περιουσία.
Λίγο καιρό μετά, το δημοψήφισμα θέτει οριστικά τέλος στο πολιτειακό.

Την ίδια περίοδο, όμως ­ και κυρίως μετά τον θάνατο της Φρειδερίκης ­ ο τέως
αρχίζει να υποβάλει στην Εφορία δηλώσεις ακίνητης περιουσίας και κληρονομιάς.
Και εδώ πρέπει κανείς να λάβει υπόψη του μια… πρωτοτυπία του ελληνικού
κράτους: ο οποιοσδήποτε έχει τη δυνατότητα να δηλώσει στην Εφορία πως του
ανήκει η Πλατεία Συντάγματος και να πληρώσει τον ανάλογο φόρο ­ η Εφορία δεν
πρόκειται ποτέ να του πει πως δεν δέχεται τα χρήματα, διότι η συγκεκριμένη
πλατεία δεν του ανήκει! Βέβαια, ο τέως με διάφορα νομικά τερτίπια κατάφερε να
αποφύγει την καταβολή «ζεστού» χρήματος.

Η ΣΥΜΒΑΣΗ

Η υπόθεση «σέρνεται» για τα επόμενα χρόνια ­ μέχρι το 1992, οπότε υπογράφεται,
επί κυβερνήσως Μητσοτάκη, η σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του τέως
για την οριστικοποίηση του θέματος. Βάσει αυτής, τα 3.900 στρέμματα του
«πυρήνα» του Τατοΐου μένουν στον Κωνσταντίνο και την οικογένειά του ­ και από
τα υπόλοιπα στρέμματα τα περισσότερα περιέχονται σε ίδρυμα και κάποια περνούν
στο Ελληνικό Δημόσιο. Η σύμβαση κυρώνεται με νόμο από τη Βουλή, αλλά η τότε
αντιπολίτευση του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι ο νόμος είναι αντισυνταγματικός, αφού
ο τέως δεν είχε την περιουσία αυτή ως ιδιώτης.

Βεβαίως, ασχέτως αντισυνταγματικότητας ή μη, η σύμβαση περιείχε ούτως ή άλλως
ένα «σκοτεινό σημείο»: αναφερόταν μόνο στο Τατόι, με αποτέλεσμα ο μεν
Κωνσταντίνος να θεωρεί ότι το Μον Ρεπό και το Πολυδένδρι είναι δικά του, το δε
ελληνικό κράτος αντιστοίχως ότι δεν ανήκουν στην τέως, αλλά έχουν περάσει στην
κυριότητά του οριστικώς και αμετακλήτως.

ΑΛΛΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ

Προσπάθειες για υπογραφή μιας σύμβασης που θα ρύθμιζε το θέμα της βασιλικής
περιουσίας είχαν γίνει και νωρίτερα, πριν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, από τον
τότε υπουργό Οικονομικών Δημήτρη Τσοβόλα και τον νομικό σύμβουλο του Ανδρέα
Παπανδρέου, Γ. Κασιμάτη. Οι προσπάθειες δεν τελεσφόρησαν διότι, όπως λέγεται,
ο κ. Τσοβόλας έκρινε ότι δεν συνέφερε οικονομικά το ελληνικό κράτος.

Πάντως, πριν κυρωθεί από τη Βουλή ο νόμος Μητσοτάκη, ο τέως είχε σπεύσει στο
Τατόι και με… κοντέινερ αφαίρεσε όλη την κινητή περιουσία ­ από κάδρα και
χαλιά μέχρι μαγειρικά σκεύη.

Το 1994, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με τον περίφημο «νόμο Βενιζέλου», αναγνωρίζει
την κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου σε όλη την ακίνητη περιουσία του τέως.

Από κει και μετά, αρχίζει ένας μαραθώνιος δικών στα πολιτικά και διοικητικά
δικαστήρια, ενώ ο Κωνσταντίνος προσφεύγει και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το δικαστικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης,
υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει παραβιάσει ένα ανθρώπινο δικαίωμά του, αυτό
της ατομικής ιδιοκτησίας.

Συν τω χρόνω, ο Άρειος Πάγος αποφαίνεται ότι ο νόμος Βενιζέλου είναι
αντισυνταγματικός, ενώ αντιθέτως το Συμβούλιο της Επικρατείας κηρύσσει
συνταγματικό τον νόμο Βενιζέλου. Η νομική αυτή «ασυμφωνία» επιλύεται από το
Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, το οποίο λέει ότι ο νόμος Βενιζέλου είναι
συνταγματικός, αλλά ο τέως έχει το δικαίωμα να φέρει το όνομα «Κωνσταντίνος
τέως βασιλεύς των Ελλήνων», ώστε να έχει πρόσβαση στα δικαστήρια για τις
υποθέσεις του.

Με την έναρξη της διαδικασίας στο Στρασβούργο, την Τρίτη του Πάσχα, ανοίγει
ένας ακόμη κύκλος στην κόντρα του τέως με το Ελληνικό Δημόσιο.

Ο ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ αποκατέστησε το Σύνταγμα του 1952. Ως εκ τούτου, θα έπρεπε να
χαρακτηρισθεί αντισυνταγματικό το διάταγμα της χούντας, με το οποίο έγινε η
αναγκαστική απαλλοτρίωση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του.

* Οι ελληνικές κυβερνήσεις αποδέχονται ότι του ανήκει η περιουσία και για αυτό
δεν την έχουν αξιοποιήσει από το 1975 μέχρι σήμερα.

* Έκανε δήλωση φόρου ιδιοκτησίας όλα αυτά τα χρόνια.

* Είχε αυτή την περιουσία ως ιδιώτης και όχι ως βασιλιάς.

* Δεν έγιναν σεβαστοί οι όροι της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για
την αποζημίωση.

* Ο νόμος Βενιζέλου του 1994 έγινε για λόγους εκδίκησης, επειδή το προηγούμενο
έτος είχε κάνει περιοδεία στην Λακωνία, όπου οι Έλληνες τον υποδέχθηκαν πολύ θερμά.

ΤΗΝ ΛΕΓΟΜΕΝΗ βασιλική περιουσία ο τέως την είχε με την ιδιότητα του βασιλιά
και όχι του ιδιώτη.

* Όλοι οι ξένοι βασιλείς δεν έχουν προνόμια (φοροαπαλλαγή κ.λπ.) για την
ιδιωτική τους περιουσία. Ο Κωνσταντίνος είχε και φοροαπαλλαγή και άλλα προνόμια.

* Το 1973 η Ελλάδα δεν είχε ψηφίσει την Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

* Αντικείμενο δεν μπορεί να είναι τίποτε περισσότερο από τα 3.900 στρέμματα
του «πυρήνα» του Τατοΐου. Για όλα τα άλλα ο τέως παραιτήθηκε με την σύμβαση
του 1992.

* Υπάρχει δεδικασμένο απόρριψης του αιτήματος, με την περίπτωση των Αψβούργων
της Αυστρίας.

* Ο τέως δεν χρησιμοποίησε την αποζημίωση που του είχε δώσει το Ελληνικό Δημόσιο.