Αρτούρας Καρνισόβας «Μόνον ο πρώτος μετράει»

«Ξέρω πολύ καλά ότι με τη συνεχή προσπάθεια θα καταφέρω κάτι καλύτερο. Οι
περγαμηνές άλλωστε είναι για να σε βοηθούν, όχι για να σε καθορίζουν»ΤΟΝ
ΑΡΤΟΥΡΑΣ Καρνισόβας δεν θα τον συναντήσετε σε πολυσύχναστα μέρη. Προτιμά να
ζει και να κινείται μακριά από το κέντρο και τον θόρυβο. Μένει σ’ ένα
πολυτελές διαμέρισμα του Παλαιού Φαλήρου και επιθυμεί τις ελεύθερες ώρες του
να τις μοιράζεται με την Αμερικανίδα σύζυγό του Τζίνα.

Γεννήθηκε σε μία επαρχιακή, παραθαλάσσια πόλη στο βορρά της Λιθουανίας. Μικρός
του άρεσε να ασχολείται με το πιγκ πογκ μέχρι που ο πατέρας του, παλιός
μπασκετμπολίστας και ο ίδιος, τον μύησε στο μπάσκετ.

Στην ηλικία των 18 χρόνων βρήκε καταφύγιο στην Αμερική. Στο κολέγιο του Νιού
Τζέρσεϊ σπούδασε Οικονομικά και Μάνατζμεντ. Προτίμησε να μην ακολουθήσει την
καριέρα του μάνατζερ επιχειρήσεων αλλά να έρθει το 1992 στην Ευρώπη και να
ψηφιστεί, έπειτα από τρία χρόνια, ως ο καλύτερος Ευρωπαίος παίκτης του μπάσκετ.

Αποφεύγει για την ώρα να κάνει όνειρα για το μέλλον. Ωστόσο θα ήθελε κάποια
στιγμή να ζήσει με την οικογένειά του ήσυχα στην Αμερική. Και ο Σαμπόνις με
τον Μαρτσουλιόνις, τα πρώτα του ινδάλματα, ας περιμένουν…

Στιγμές περισυλλογής. Ο Αρτούρας Καρνισόβας σκέπτεται την επόμενη κίνηση στη «σκακιέρα της ζωής»

Η ΔΟΞΑ και η φήμη για τον Αρτούρας Καρνισόβας ήρθαν σιγά-σιγά. Στην αρχή με
κόπο, μέχρι να φθάσει στο σημείο να κληθεί στην Εθνική ομάδα των εφήβων της
χώρας του. Και στη συνέχεια με πολύ άγχος, όταν στα 18 του χρόνια, μόνος και
μακριά από την οικογένειά του, προσπάθησε να φτιάξει τη ζωή του στην Αμερική.

Τα αθλητικά του βήματα, το περασμένο καλοκαίρι, τον έφεραν στον Ολυμπιακό.
Διόλου άγνωστος, καθώς την προηγούμενη περίοδο, σε σχετικό δημοψήφισμα της
ΦΙΜΠΑ, είχε αναδειχθεί ως ο «καλύτερος Ευρωπαίος μπασκετμπολίστας». Πριν
συμπληρώσει τα 27 του χρόνια, οι τίτλοι αποτελούν εγγύηση για το μέλλον. Και
ενώ σε κάποιον άλλον ίσως «τα μυαλά να έπαιρναν αέρα», τον ίδιο όχι μόνο τον
προσγείωσαν, αλλά και έγιναν η πυξίδα του μέλλοντός του: «Δεν πετάω στα
σύννεφα. Ξέρω πολύ καλά ότι με τη συνεχή προσπάθεια θα καταφέρω κάτι καλύτερο.
Οι περγαμηνές άλλωστε είναι για να σε βοηθούν και όχι για να σε καθορίζουν», λέει.

Το ύψος του φθάνει στα 2,04 μέτρα, ωστόσο από κοντά φαίνεται ακόμη ψηλότερος.
Όταν εμφανίστηκε στην είσοδο του διαμερίσματός του, στον 8ο όροφο μιας
πολυκατοικίας στο Παλαιό Φάληρο, η παρουσία του κάλυψε ολόκληρο τον χώρο.
Δίπλα του μας υποδέχθηκε η Αμερικανίδα σύζυγός του. Και οι δύο ήσαν πολύ
εγκάρδιοι και φιλικοί.

ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΙΝΑ

Είναι αρκετά χρόνια μαζί. «Με την Τζίνα γνωριστήκαμε την πρώτη περίοδο που
βρέθηκα στο κολέγιο του Νιού Τζέρσεϊ. Μόλις το προηγούμενο καλοκαίρι
παντρευτήκαμε». Μιλάει γιά τη γνωριμία τους και ταυτόχρονα την «ακολουθεί» με
το βλέμμα του. Δείχνουν να ξέρουν να συνεννοούνται με τα μάτια. Και παρ’ όλη
τη διακριτική παρουσία της, μόλις χρειάστηκαν οι φωτογραφίσεις, έσπευσε να την
καλέσει. «Άλλωστε είναι ο δικός μου άνθρωπος», εξηγεί.

Το να συναντά ένας Λιθουανός γίγαντας μία Αμερικάνα δεν είναι τυχαίο. Ο
Αρτούρας επισκέφθηκε, με την εθνική ομάδα των εφήβων της χώρας του, για πρώτη
φορά την Αμερική το 1989. «Ήταν να μείνουμε λίγες μέρες για μία σειρά αγώνων.
Τελικά, εγώ κατέληξα να μείνω… περισσότερο». Οι αρχικοί «οικοδεσπότες» του
ήσαν τα μέλη μιάς οικογένειας Λιθουανών μεταναστών στο Νιού Τζέρσεϊ. «Η
περιοχή, και γενικότερα η Αμερική, έχουν πολλούς Λιθουανούς».

Ο νεαρός στην αρχή «τα είχε χαμένα». Από τη μια ο εαυτός του σε μια άγνωστη
χώρα. Από την άλλη μια οικογένεια που άφησε πίσω του στη Λιθουανία: «Δύο πόλοι
της ζωής μου τελειώς βασανιστικοί», θυμάται σήμερα. Δύσκολη περίοδος. Έπρεπε
να υπηρετήσει τη θητεία στη χώρα του κι αυτός βρισκόταν στην Αμερική: «Ο
στρατός με γύρευε και ο πατέρας μου τους έλεγε πως όλα είναι εντάξει. “Ο γιος
μου σπουδάζει στην Αμερική”. Η κυβέρνησή μου γνώριζε βέβαια τι έκανα. Το
συναίσθημα πως κάποιος σε παρακολουθεί ήταν ανυπόφορο».

Το ξεκίνημά του, όμως, στην Αμερική δεν έγινε κάτω από τις καλύτερες συνθήκες.
Ο πρώτος εντυπωσιασμός, από τα ψηλά κτίρια και τα πολυτελή αυτοκίνητα, γρήγορα
αντικαταστάθηκε με την αναζήτησή του για δουλειά: «Στη γειτονιά ο κόσμος
νόμιζε πως θα καθόμουν μόνο για το καλοκαίρι και ότι θα μου ήταν αρκετό να
οδηγώ ένα ακριβό αυτοκίνητο. Ωστόσο ήθελα να ζήσω. Τους έλεγα ότι επιθυμούσα
να ασχοληθώ με το μπάσκετ. Πως επεδίωκα να βρω μια δουλειά. “Να έπιανα την
καλή”. Κι αυτοί με αντιμετώπιζαν περίεργα».

ΣΤΟ ΚΟΛΕΓΙΟ

Γράφτηκε στο τοπικό κολέγιο, στο τμήμα Οικονομικών και Μάνατζμεντ. Του άρεσαν,
από μαθητής που ήταν, τα Μαθηματικά. Και επειδή ο κανονισμός λέει ότι για να
παίξει μπάσκετ έπρεπε να περάσει τα μαθήματα, υπέθεσε ότι στον κλάδο που
διάλεξε τα Μαθηματικά θα τον βοηθούσαν. «Δεν είχα όμως υπολογίσει στα αγγλικά
μου. Γνώριζα μόνο τη “γλώσσα του δρόμου” και πίστευα πως ήταν αρκετό.
Αναγκάστηκα να ξεκινήσω από τις χαμηλές τάξεις για την ανάγνωση και τη γραφή.
Έτσι ξόδεψα τον πρώτο χρόνο για να τα μάθω».

Το πρώτο του διαμέρισμα στην Αμερική ήταν ένα δωμάτιο 20-25 τετραγωνικών
μέτρων που το μοιραζόταν με έναν συμφοιτητή του. Με κοινό μπάνιο και τουαλέτα
μαζί με άλλους δύο. Οι άλλοι γρήγορα «ανοίχτηκαν» στον ξένο και ο Αρτούρας
έγινε μέλος της παρέας τους. Μαζί στα μαθήματα αλλά και μαζί στο
«στριτ-μπάσκετ» που έπαιζαν τις ελεύθερες ώρες τους. Και από εκείνη την
περίοδο τού έχουν μείνει οι πιο ευχάριστες ­ ανέμελες άλλωστε ­ αναμνήσεις.
«Ήταν το στάδιο της προσαρμογής. Συνήθως αυτές που μένουν είναι οι τελευταίες
εντυπώσεις αλλά στη δική μου περίπτωση η πρώτη χρονιά υπήρξε η καλύτερη. Δεν
χρειαζόταν να δουλέψω σκληρά. Το χειρότερο για μένα ήταν η δουλειά στο σπίτι.
Εξάλλου ήμασταν πιτσιρικάδες και τα ενδιαφέροντά μας κοινά. Σιγά-σιγά όμως
μεγαλώνεις, βγάζεις τα δικά σου χρήματα κι αρχίζεις να αντιμετωπίζεις τα
προβλήματα της ζωής μόνος σου. Εκεί είναι το δύσκολο…».

Όταν ο Αρτούρας τελείωσε τις σπουδές του 3ου έτους, είχε μία πολύ καλή πρόταση
για να συνεργαστεί με κάποια μεγάλη ασφαλιστική εταιρεία. Την απέρριψε καθώς
ήδη το μπάσκετ είχε κερδίσει τη ζωή του. Δεν το έχει μετανιώσει. Κι όπως
παραδέχεται, εάν του δινόταν ξανά μια ευκαιρία για να κάνει κάτι άλλο, πάλι το
μπάσκετ θα διάλεγε.

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ

Ο ίδιος αναπτύσσει μία ξεχωριστή φιλοσοφία για το άθλημα. Πιστεύει ότι
αποτελεί κατά κάποιο τρόπο τον καθρέφτη της ζωής. «Μόνον ο πρώτος μετρά. Οι
άλλοι που ακολουθούν δεν έχουν παρά να προσπαθούν να στέκονται σωστά…». Το
παιγνίδι τού προσφέρει μία πολύ σημαντική «ζάλη». Ένας αγώνας είναι μία μικρή
έξαρση: «Αισθάνθηκα πολλές φορές ότι η ζωή ενός ανθρώπου θα μπορούσε να
κανονιστεί έτσι που να τον απασχολούν ολοκληρωτικά διάφορα μικρά πράγματα. Και
μετά να ασχολιόταν με τα μεγάλα. Για τα μικρά πράγματα όμως μπορείς να
ξοδέψεις στιγμές, μέρες ολόκληρες. Κι αυτό είναι πολύ ωραίο “πρόβλημα”. Να τ’
αφήνεις και να σε κυριεύει…».

Τα χρόνια πέρασαν όμως και ο φοιτητής του κολεγίου στο Νιού Τζέρσεϊ έγινε
επαγγελματίας μπασκετμπολίστας. Ωστόσο διατηρεί τους χαμηλούς τόνους. Όπως
έμαθε στην εξοχή της Λιθουανίας. Και έτσι όπως τους κράτησε προσπαθώντας να
προφυλαχθεί από την ένταση της αμερικάνικης ζωής. Ζει σε ένα πολυτελώς
επιπλωμένο από τον Ολυμπιακό διαμέρισμα μεταφέροντας αυτός και η σύζυγός του
μόνον τα προσωπικά τους είδη. Ανάμεσα στα οποία και ένα σκάκι ­ δώρο στον
Αρτούρας από τη Τζίνα για τις ελεύθερες ώρες τους. Αποφεύγει το κέντρο της
πόλης και προτιμά τα ήσυχα μέρη της παραλίας, μακριά από την πολυκοσμία και
τον θόρυβο.

Κοιτάζει μπροστά. Δεν έχει αποφασίσει ακόμη εάν θα παραμείνει στον Ολυμπιακό,
αν και ­ όπως δηλώνει ­ είναι απόλυτα ευχαριστημένος. Περιμένει να τελειώσει
το πρωτάθλημα και θα δει. Δεν μπορεί να σκεφτεί πολλά πράγματα που θα μπορούσε
να κάνει στο μέλλον: «Παρ’ όλ’ αυτά θα ήθελα ­ λέει ­ έπειτα από χρόνια να
βρίσκομαι μιά όμορφη ανοιξιάτικη μέρα κάπου στην Αμερική, με την οικογένειά
μου. Να έχω πολλά παιδιά και να παρακολουθούμε τα νερά μιάς ήρεμης λίμνης…».

Αρτούρας και Τζίνα. Η σημερινή οικογένεια Καρνισόβας. Γνωρίστηκαν στο κολέγιο στην Αμερική. Παντρεύτηκαν το περασμένο καλοκαίρι και κάνουν μαζί όνειρα για το μέλλον

Ο ΣΑΜΠΟΝΙΣ και ο Μαρτσουλιόνις αποτελούν τους παιδικούς του ήρωες. Τα πρότυπά
του. Ιδιαίτερα ο δεύτερος και σήμερα ακόμη είναι ένας από τους πιο στενούς του
φίλους: «Θυμάμαι πως με πλησίασε όταν με κάλεσαν για πρώτη φορά στην Εθνική
ομάδα. Ήταν απλός και πολύ φιλικός μαζί μου. Είχε έναν τρόπο που όχι μόνο δεν
σε σνόμπαρε αλλά και σε βοηθούσε μέσα κι έξω από το γήπεδο».

Αυτή η Εθνική Λιθουανίας θα μείνει για πάντα στην καρδιά του. Μόνο καλά λόγια
έχει να πει. Φέρνει στη μνήμη του τις στιγμές που έζησαν όλοι μαζί στο
Ευρωμπάσκετ της Αθήνας το 1995. Τότε που είχαν πάρει μέρος «κάνοντας την πλάκα
τους» και κατέκτησαν το ασημένιο μετάλλιο. Αν και έπαιξαν καταπληκτικά,
ηττήθηκαν από την πανίσχυρη Γιουγκοσλαβία. Περίπου 15.000 φίλαθλοι όρθιοι τους
χειροκροτούσαν και τους επευφημούσαν: «Αυτές οι συγκλονιστικές στιγμές ήταν
εκείνες που μέτρησαν πολύ στην απόφασή μου να έλθω στην Ελλάδα. Ο κόσμος
γνωρίζει από μπάσκετ και ξέρει να εκφράζει τα αισθήματά του. Μ’ αρέσει να τον
ικανοποιώ με την απόδοσή μου. Είναι μία σχέση μοναδική…».

Μεγάλος του καημός είναι ένα κύπελλο πρωταθλητριών. Δύο φορές το έχασε με τη
Μπαρτσελόνα και φέτος ατύχησε με τον Ολυμπιακό. Δεν ξέρει εάν ξαναδοκιμάσει ή
εάν ακολουθήσει τη μοίρα του στην Αμερική. Ο φόβος του ­ όπως κάθε αθλητή
άλλωστε ­ είναι να μην τραυματιστεί. Εξάλλου αρκετά ταλαιπωρήθηκε τη χρονιά
που πέρασε: «Δεν θα ξεχάσω τον Μαρτσουλιόνις όταν κτύπησε και υποχρεώθηκε να
σταματήσει το μπάσκετ. Ένας τοίχος ήταν και παραλίγο να μείνει ανάπηρος από
την υπερπροσπάθεια», λέει.

Κλείνοντας θέλησε να δώσει την άποψή του για ορισμένα πρόσωπα. Ελεύθερα και
χωρίς το άγχος μην και παρεξηγηθεί. Ο Αρτούρας Καρνισόβας μιλάει για τους:

* Γκορμπατσώφ: Ο άνθρωπος που έφερε τη Δημοκρατία στη Λιθουανία. Σ’ αυτόν
οφείλεται η αρχή για όλες τις αλλαγές που συνέβησαν στην πρώην Σοβιετική Ένωση.

* Σαμπόνις: Διαθέτει φοβερό μυαλό πέρα από τις γνώσεις του για το μπάσκετ.
Είναι από τους καλύτερους πρεσβευτές της Λιθουανίας. Στη χώρα μου όλοι τον
αγαπούν και τον σέβονται. Θα μπορούσε να βγει και πρόεδρος.

* Μαρτσουλιόνις: Σπουδαίος άνθρωπος και καλός φίλος. Προσπαθεί να φέρει το
επαγγελματικό μπάσκετ στη Λιθουανία. Ασχολείται με την αντίστοιχη ομοσπονδία
της χώρας μας και τα πάει πολύ καλά.

* Ίβκοβιτς: Ο προπονητής που «άνοιξε» τα μάτια μου στο γήπεδο. Καταλαβαίνουμε
ο ένας τον άλλον μ’ ένα βλέμμα. Δεν είχα με άλλον προπονητή τέτοια ταύτιση για
τη φιλοσοφία του παιγνιδιού.

* Μπαρτσελόνα: Το μεγαλύτερο και καλύτερο οργανωμένο κλαμπ σε όλα τα αθλήματα
που έχω γνωρίσει στη ζωή μου.

* Ολυμπιακός: Λατρεύω τους φιλάθλους του. Αγωνίζομαι γι’ αυτούς.

* Παναθηναϊκός: Ο μεγάλος αντίπαλος. Αλλά μ’ αρέσει η ατμόσφαιρα του ντέρμπι.

Παιδικά χρόνια. Με τους γονείς του στο Βίλνιους. Οι αναμνήσεις του από εκείνη την περίοδο ευχάριστες, αλλά και «δύσκολη περίοδος» για τον ίδιο

ΜΙΚΡΟΣ ΤΟΥ άρεσε να πηγαίνει βόλτες μόνος του. Είναι το μοναχοπαίδι μιας
οικογένειας από την Κλαπέιντα, μια παραθαλάσσια πόλη, βορείως της πρωτεύουσας,
Βίλνιους, της Λιθουανίας. Και εκεί έμεινε ώς τα έξι του χρόνια, όταν οι γονείς
του αποφάσισαν να αναζητήσουν την τύχη τους στην πρωτεύουσα.

Μεγάλωσε σ’ ένα σπίτι του ενός δωματίου. «Αργότερα μετακομίσαμε σε δυάρι και
όταν έφυγα, στα 18 μου χρόνια, για την Αμερική, η οικογένεια ήταν έτοιμη να
νοικιάσει τριάρι», λέει με χαμόγελο.

Ο πατέρας του, ο Μίκουλας Καρνισόβας, προϊστάμενος τότε σε σούπερ μάρκετ (το
οποίο προσφάτως αγόρασε), ήταν εκείνος που του έδειξε τα πρώτα του βήματα στο
μπάσκετ. «Στην αρχή ασχολήθηκα με το πινγκ πονγκ. Αλλά όσο μεγάλωνα τόσο
περισσότερο ύψος έπαιρνα. Με το πινγκ πονγκ οι γονείς μου φοβήθηκαν ότι θα
κάνω καμπούρα επειδή χρειαζόταν να σκύβω. Έτσι ο πατέρας μου, ο οποίος
παλιότερα ήταν μπασκετμπολίστας, με έσπρωξε στο μπάσκετ».

Πιτσιρικάς, τα πόδια του ήταν στραβά και αδύνατα σαν «καλάμια». Γελάει που τα
θυμάται σήμερα κοιτάζοντας τις παιδικές του φωτογραφίες. Είχε και κάποια
«ψιλοπροβλήματα» με τους συνομηλίκους του λόγω ύψους. Ηταν και μοναχοπαίδι.
«Που δεν είχε να εισπράξει θετικά ή ανταγωνιστικά τα μηνύματα της κοινωνίας».
Και γι’ αυτούς τους λόγους χαρακτηρίζει «δύσκολη περίοδο» εκείνη των παιδικών
του χρόνων.

Πάντως αναπολεί τις παλιές στιγμές στη Λιθουανία. Τότε που το ενοίκιο του
σπιτιού δεν ξεπερνούσε το ποσόν των αντίστοιχων 10 δολαρίων τον μήνα. «Που όλα
τα είδη ήταν σε καλές και προσιτές τιμές. Που ο καθένας βολευόταν ανάλογα με
τις ανάγκες του. Που δεν είχε σημασία η δουλειά που έκανε ο καθένας…», λέει.
Και προσθέτει με σημασία: «Μόνο δημοκρατία όμως δεν είχαμε…».

Σ’ αυτές τις συνθήκες ο Αρτούρας γεννήθηκε από μια πιστή στον καθολικισμό
οικογένεια. Από διηγήσεις έμαθε, πολύ αργότερα, ότι σε ηλικία τριών χρόνων,
στο μικρό διαμέρισμά τους, ένα πρωινό συγκεντρώθηκαν παράνομα ο νονός και η
νονά του και με τη βοήθεια ενός παπά βαπτίστηκε με το όνομα Αρθούρος: «Όταν
μεγάλωσα έκανα κρυφά τον σταυρό μου για να μη με δουν τα άλλα παιδιά. Όπως
θυμάμαι και τα Χριστούγεννα, που μαζευόμασταν στο σπίτι χωρίς να ανταλλάσσουμε
δώρα από τον φόβο μην αποκαλυφθούμε».

Μέσα σ’ αυτό το πλέγμα των «σχέσεων φόβου» ο Αρτούρας ανέπτυξε ιδιαίτερη φιλία
με τα ξαδέλφια του. «Σχέσεις που υπάρχουν ακόμη και σήμερα». Αλλά και έντονη
εθνική συνείδηση για τη χώρα του. «Εμείς είμαστε τελείως διαφορετικοί από τους
Ρώσους. Εχουμε άλλη κουλτούρα και ξεχωριστή νοοτροπία. Ακόμη και η γλώσσα μας
διαφέρει», λέει.

Ωστόσο όσα χρόνια και να περάσουν ποτέ δεν θα ξεχάσει μια σκηνή που έζησε στην
Αμερική. Ήταν την πρώτη περίοδο της μετανάστευσής του και είχε δεχθεί την
επίσκεψη του πατέρα του: «Βλέπαμε τις ειδήσεις στην τηλεόραση. Η εικόνα
έδειχνε τα ρώσικα τανκς να εισβάλλουν στο Βίλνιους. Εκείνη τη στιγμή χτύπησε
το τηλέφωνο. Ήταν η μητέρα μου, που έβλεπε από το παράθυρο του σπιτιού μας
ό,τι εμείς παρακολουθούσαμε στην οθόνη Ευτυχώς, όλα πήγαν καλά…».