ΑΥΤΟΙ

… που συχνά έχει κατηγορηθεί για γλωσσικό σωβινισμό, τα πανεπιστήμια
απομακρύνονται από την εθνική γλώσσα και καθιερώνουν την αγγλική. Το ίδιο
παρατηρείται και στην Αυστρία. Μαζί με τη γλώσσα τού άλλοτε εχθρού εισάγεται
και το εκπαιδευτικό του σύστημα. Βασική αρχή: «Περισσότερη ύλη σε συντομώτερο
χρόνο». Οι υπεύθυνοι του πανεπιστημίου του Μαγδεβούργου, που από πέρυσι
καθιέρωσε τμήματα εξ ολόκληρου στα αγγλικά, πιστεύουν ότι ανταποκρίνονται σε
«αίτημα του κοινού» για ταχύτερη και πρακτικότερη εκπαίδευση. Συνολικά, 13
πανεπιστήμια στη Γερμανία προσφέρουν ήδη την ύλη όλων ή πολλών από τις σχολές
τους στα αγγλικά ­ ή σε αγγλικά και γερμανικά, με δικαίωμα του φοιτητή να
επιλέξει. Το νέο πανεπιστήμιο του Μπρούχζαλ ξεκίνησε αποκλειστικά αγγλόφωνο.

… τον όρο «εξαμερικανισμός», οι Γερμανοί πανεπιστημιακοί μιλούν για
«διεθνοποίηση» της ανώτατης εκπαίδευσης. Οι απόφοιτοι των σχολών
αγγλοσαξωνικού τύπου, γράφει το «Σπήγκελ», πλεονεκτούν έναντι των γερμανόφωνων
συναδέλφων τους σε δύο σημεία: Πρώτον, επικοινωνούν ευκολώτερα με τη διεθνή
ακαδημαϊκή κοινότητα, ενημερώνονται επομένως πληρέστερα για τις εξελίξεις στον
κλάδο τους. Δεύτερον, βρίσκουν ευκολώτερα δουλειά, εντός και εκτός Γερμανίας.
«Είναι και θέμα αγοράς», λέει στη «Χέραλντ-Τρίμπιουν» ο Βόλφγκανγκ Χόυς,
πανεπιστημιακός του Μονάχου.

… έχουν άραγε πρόσωπο; Δεν είναι μόνο αριθμοί, ποσοστά; Την εικόνα του
ανέργου με σάρκα και οστά, την καθημερινή ζωή του και τη μοναξιά του ­ ακόμα
και τις φτωχικές «λύσεις» που μηχανεύεται μέσα στο τούννελ ­ φωτίζει στο νέο
της βιβλίο, «Η Τιμή του ανέργου», η Γαλλίδα Κλαιρ Γκαλλουά. Η ίδια υπήρξε
άνεργη για μεγάλο διάστημα. Εκμεταλλεύτηκε όμως μια εμφάνισή της στην
τηλεόραση, για τη βράβευσή της για ορισμένα κείμενά της, για να κάνει έκκληση
σε όσους βιώνουν την ανεργία, να της γράψουν τις εμπειρίες τους για να τις
κάνει βιβλίο. «Η ανταπόκριση ήταν άμεση. Για πολύν καιρό, έπαιρνα κάπου 400
γράμματα την ημέρα ­ είπε. ­ Διάλεξα 40, και απ’ αυτά βγήκε το βιβλίο». (C.
Gallois: «L’ Honneur du chômeur», Denoël).

… σηκώνεται και αποκαλύπτει ακριβώς πλάι σου μια σκοτεινή γωνιά που δεν
είχες προσέξει, γράφει ο κριτικός του «Νουβέλ Ομπσερβατέρ». Μεσ’ από τις
προσωπικές ιστορίες, ο αναγνώστης παρακολουθεί όλη τη διαδρομή του ατυχούς που
καταλήγει ­ και συχνά αγκυροβολεί ­ στην ανεργία. Την αποκοπή από το κοινωνικό
πλαίσιο, τη μεγάλη Κάθοδο στο σκοτάδι, τον τελικό αποκλεισμό. Τα Τείχη που,
αδιόρατα στην αρχή, εφιαλτικά κατόπιν, υψώνονται γύρω του και τον τυλίγουν. Τη
στάση των Άλλων, που στερεότυπα μεταπίπτει από την αρχική συμπόνια στη
μετέπειτα αδιαφορία. Έρχεται στιγμή που και ο φίλος του ανέργου, ο γείτονας,
αλλάζει πεζοδρόμιο μόλις τον δει. (Για να μην τον πληγώσει, ίσως, που αυτός
έχει ακόμη δουλειά;). Υπάρχει και πολυτελής ανεργία: Να έχεις τροφή αλλά όχι
δουλειά. «Οι δάφνες μου σκονίζονται ­ γράφει μια νέα επιστήμων. ­ Κανένας δεν
με χρειάζεται. Φίλοι του άντρα μου, που άλλοτε ρωτούσαν αν βρήκα επιτέλους
κάτι, τώρα ούτε που μου απευθύνουν τον λόγο». Ο άνεργος και πεινασμένος φυσικά
είναι πιο τραγικός. «Πρώτα ­ λέει ένας ­ έρχεται ο κοινωνικός θάνατος, μετά ο
ψυχικός, και τέλος ο σωματικός». Και το χειρότερο, γράφει η Γκ., μερικές
φορές, ούτε που καταλαβαίνεις πώς σε βρίσκει το κακό. «Στην αρχή το παίρνεις
αψήφιστα, νομίζεις πως είναι κάτι περαστικό».