ΑΥΤΟΙ

… επικρατούσε στη γαλλική Εθνοσυνέλευση ­ απ’ ό,τι γράφουν οι Γάλλοι
σχολιαστές ­ κατά τη 40λεπτη ομιλία του Τόνυ Μπλαιρ τη Δευτέρα. Η περίσταση
ήταν «ιστορική». Πρώτη φορά Βρεταννός πρωθυπουργός απευθυνόταν στους πατέρες
του γαλλικού έθνους μέσα στο ίδιο τους το σπίτι. Θα τους έπειθε, άραγε, για
τις αρετές του «τρίτου δρόμου» του μεταξύ αριστεράς και δεξιάς; Θα γεφύρωνε
αυτός ο ξένος (και δη Άγγλος!) το βάραθρο που χωρίζει τα έδρανα των μεν από
των δε; Ο Λωράν Φαμπιούς, που τον είχε καλέσει, ήταν λιγάκι ανήσυχος. Και
πράγματι. Ένα πρόβλημα ήταν το ψυχολογικό: Με τόσο πάθος χειροκροτούσαν κάθε
λίγο τον Μπλαιρ οι δεξιοί και κεντροδεξιοί, που οι σοσιαλιστές ­ πόσο μάλλον
οι κομμουνιστές, οι Πράσινοι κ.λπ. ­ τα ‘χασαν. Τα δικά τους χέρια βάρυναν. Τι
να κάνουν, μπορούσαν να συνεπευφημούν με τον εχθρό;

… παρακολούθησαν τον λόγο του, με λίγα μόνο, προσεκτικά χειροκροτήματα σε
επιλεγμένα σημεία. Κουμπωμένοι έμειναν οι περισσότεροι ως το τέλος. «Ο ίδιος ο
Ζοσπέν ­ γράφει η “Λιμπερασιόν” ­ ήταν εξαιρετικά αμήχανος ενώ πλάι του, στην
αντιπολίτευση, επικρατούσε φανερή ευφορία». Μερικοί σοσιαλιστές θεώρησαν τον
λόγο του Μπλαιρ διδακτικό: «Ήρθε τώρα κι αυτός να μας κάνει μάθημα…».
Βλέποντας το κλίμα, ο Μπλαιρ έκανε αρκετές φορές τον ισορροπιστή. Αλλά δεν
παρέλειψε να εκθέσει τις βασικές αρχές της επανάστασής του: «Η διαχείριση των
οικονομικών ­ είπε ­ δεν είναι ούτε αριστερή ούτε δεξιά. Είναι μόνο καλή ή
κακή. Και καλό είναι ό,τι έχει αποτελέσματα. Αυτός είναι ο τρίτος δρόμος. Ούτε
ασυδοσία ούτε άκαμπτος κρατισμός».

… πιστεύει ότι «μια κοινωνία μπορεί κάλλιστα να είναι αριστερή και να
εφαρμόζει στο δημόσιο τους κανόνες της ιδιωτικής επιχείρησης». Και ότι μπορεί
επίσης «να βοηθάει τους φτωχούς αλλά και να υποστηρίζει ό,τι αυξάνει τον
πλούτο». Ένα μικρό σούσουρο δημιουργήθηκε όταν έγινε λόγος για την περίφημη
«ελαστική» (flexible) απασχόληση. Εννοεί μήπως ο κ. Μπλαιρ ότι τον εργάτη
μπορείς να τον κάνεις μπαλάκι; Ο Νεοεργατικός ηγέτης φάνηκε μια στιγμή να
διστάζει. Κατόπιν έκανε μια ακόμα μικρή ακροβασία: «Στη γλώσσα σας ­ είπε ­ το
flexible πρέπει μάλλον να το μεταφράζετε adaptable. Όχι ελαστική απασχόληση
αλλά προσαρμόσιμη». (Θα τους μάθαινε μήπως και γαλλικά;). Στυφά τον άκουσαν
κατόπιν να λέει ότι δεν ενδιαφέρεται για ιδεολογίες. «Στον σύγχρονο κόσμο, η
πίστη σ’ ένα ιδανικό έχει μεγάλη σημασία. Η ιδεολογία μπορεί να γίνει
θανατηφόρα». Ο πολίτης, πιστεύει ο Μπλαιρ, δεν ζητάει απ’ την κυβέρνησή του
δόγματα και «γραμμές» αλλά υπευθυνότητα και πρόγραμμα.

… πρόσθεσε: «Ο λαός θέλει μια κοινωνία χωρίς προκαταλήψεις αλλά όχι και
χωρίς κανόνες». Ο Μπλαιρ δεν ξέχασε την Ευρώπη. «Θεωρούμε ότι το μέλλον της
Βρεταννίας βρίσκεται στην Κοινότητα. Θέλουμε να είμαστε δυνατοί στην Ευρώπη
και δυνατοί με τις ΗΠΑ». Ευτυχώς δεν έλειψε το χιούμορ. Ο Μπλαιρ άρχισε την
ομιλία του λέγοντας: «Θα σας μιλήσω στα γαλλικά. Κουράγιο…». Λίγο αργότερα,
θυμήθηκε τα παλιά: «Κάποτε, πριν από 22 χρόνια, δούλευα σε μπαρ στη Γαλλία.
Τώρα είμαι πρωθυπουργός. Έκανα πρόοδο. Εκείνο τον καιρό, ο Ζακ Σιράκ ήταν
πρωθυπουργός. Τώρα είναι πρόεδρος. Έκανε και αυτός πρόοδο αλλά, συγκριτικά,
λιγότερο από μένα».