Συμφωνία τύπου Ντέιτον προτείνει ο Ραμίζ Αλία

ΜΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ τύπου Ντέιτον ζητεί για το Κοσσυφοπέδιο ο πρώην πρόεδρος της
Αλβανίας Ραμίζ Αλία, που υπεβλήθη την περασμένη εβδομάδα με επιτυχία σε
τετραπλό μπαϊπάς στο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο «Γ. Παπανικολάου» της
Θεσσαλονίκης και θα παραμείνει στην πόλη ακόμη μία εβδομάδα προτού αναχωρήσει
για τα Τίρανα.

«Ποτέ δεν μπήκαμε στην ιδέα της μεγάλης Αλβανίας» τονίζει ο τελευταίος
κομμουνιστής ηγέτης σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ».

«Δεν πολεμήσαμε ποτέ για μια μεγάλη Αλβανία. Τέτοιες ιδέες είναι ξένες για
μας. Οι Αλβανοί πολεμάνε μόνο για τη λύση εθνικών τους προβλημάτων. Πρώτα
πρέπει να λυθούν τα προβλήματα των Αλβανών στο Κόσοβο και στα Σκόπια. Η
πλειοψηφία του πληθυσμού στα Σκόπια είναι Αλβανοί. Θέλουν τα δικαιώματά τους
για μεγαλύτερη συμμετοχή στη λειτουργία του κράτους. Στο Κόσοβο δεν υπάρχει
καμία σιγουριά για τον αλβανικό λαό, τα δικαιώματά του είναι ανύπαρκτα. Τα
ζητήματα αυτά μπαίνουν ειρηνικά· όχι βία, μόνο δημοκρατικές διαδικασίες. Το
Κόσοβο πρέπει να είναι εκτός της δικαιοδοσίας της Σερβίας. Τα προβλήματα αυτά
πρέπει να τύχουν της παγκόσμιας προσοχής. Χρειάζεται μια συμφωνία, ας πούμε
τύπου Ντέιτον, αν και δεν απέδωσε τα αναμενόμενα στο θέμα της Βοσνίας».

Η ΕΜΠΟΛΕΜΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Ραμίζ Αλία: Δεν πολεμήσαμε ποτέ για μια μεγάλη Αλβανία

ΕΡ.: Η μακρόχρονη εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας λειτούργησε
εντελώς αρνητικά εις βάρος και των δύο χωρών και τις απομάκρυνε από κοινά
ειρηνικά έργα. Θέλετε να αναπτύξετε συγκεκριμένους στόχους για τη σημερινή συνεργασία;

ΑΠ.: Αυτό είναι αλήθεια. Οι σχέσεις μας ήταν νεκρωμένες λόγω της εμπόλεμης
κατάστασης. Ποιος όμως φταίει γι’ αυτό; Εσείς; Εγώ; Κανείς μας. Πολεμήσαμε τον
φασισμό, αλλά οι μετέπειτα εξελίξεις και συγκυρίες μάς κληροδότησαν αυτή την
κατάσταση. Όμως Έλληνες και Αλβανοί γνώριζαν ότι θα ξεπερνούσαν τις δυσκολίες
και θα άπλωναν το χέρι για να το σφίγξουν ζεστά, ειλικρινά. Όταν για πρώτη
φορά ήρθε στα Τίρανα ο τότε Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Κάρολος Παπούλιας τού
είπα: έχετε προηγούμενο παράδειγμα σε ολόκληρο τον κόσμο, δύο γειτονικοί,
πανάρχαιοι, λαοί, Έλληνες και Αλβανοί, να ζούνε περίπου 5.000 χρόνια χωρίς
ποτέ να πολεμήσουν μεταξύ τους; Αυτό δίνει μια απάντηση σε πολλά ερωτήματα.
Σκεφτείτε το, είναι μια σφυρηλατημένη φιλία. Σήμερα οι κυβερνήσεις των δύο
χωρών έχουν καθήκον αυτή τη φιλία να τη δυναμώσουν ακόμα περισσότερο.

Η ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗ ΦΙΛΙΑ

ΕΡ.: Η πολιτική φιλίας με την Ελλάδα είναι πολιτική ολόκληρου του πολιτικού
φάσματος της Αλβανίας; Πρέπει να είναι και γιατί;

ΑΠ.: Με ενδιαφέρει πρωτίστως η ηρεμία του αλβανικού λαού. Υπήρξαν στο παρελθόν
παρεμβάσεις προκειμένου να αποπροσανατολιστεί η προσέγγιση των δύο χωρών.
Γνωρίζω συγκεκριμένα ότι η δίκη των πέντε Βορειοηπειρωτών ήταν μια δίκη
σκοπιμότητας για να επηρεαστεί η ελληνοαλβανική φιλία. Βρέθηκα στη φυλακή με
αυτούς τους Βορειοηπειρώτες, γίναμε φίλοι και σας λέω υπεύθυνα: δεν είχαν
καμία ευθύνη. Παράκεντρα εξουσίας στις ΗΠΑ και στη Γερμανία στήσανε αυτό το
άσχημο παιχνίδι εις βάρος εκπροσώπων της ελληνικής μειονότητας με εκτελεστικό
όργανο τον Μπερίσα. Πιστεύω ότι η κυβέρνηση του Φάτος Νάνο θα προχωρήσει τώρα
θετικά. Υποστηρίζεται από τους Αμερικανούς και την Ευρώπη και από τους
γείτονες Ιταλούς και Έλληνες. Η προσπάθεια αυτή, παρά τις δυσκολίες που
υπάρχουν, θα φέρει την πρόοδο στη μικρή Αλβανία.

ΕΡ.: Πιστεύετε σε μια κοινή βαλκανική ανάπτυξη;

ΑΠ.: Το ζήτημα είναι γενικότερο. Πιστεύω ότι οι βαλκανικοί λαοί έχουν να
διανύσουν μεγάλο δρόμο. Να μην ξεχνάμε ότι στα Βαλκάνια υπάρχουν διαφορετικές
κουλτούρες, νοοτροπίες, οικονομικά μεγέθη και προπάντων μεγάλα εθνικιστικά
προβλήματα. Οι διαφορές δεν μπορεί να ξεπεραστούν με απλή πολιτική φιλοσοφία.
Η ειλικρίνεια στις σχέσεις, εννοώ Ελλάδας και Αλβανίας, θα παίξει στο μέλλον
σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των Βαλκανίων.

ΕΛΛΑΔΑ – ΑΛΒΑΝΙΑ – ΙΤΑΛΙΑ

ΕΡ.: Πώς κρίνετε τις διαδικασίες προσχώρησης των Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή
ενοποίηση και στις παράλληλες διαδικασίες ατλαντοποίησης και τι νομίζετε
σχετικά με την Αλβανία;

ΑΠ.: Με τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί και τα σημερινά μεγέθη η ανάπτυξη
των Βαλκανίων περνάει μέσα από την Ενωμένη Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο βλέπω
και ένα ιδιαίτερο αναπτυξιακό τόξο Ελλάδας – Αλβανίας – Ιταλίας.

ΕΡ.: Στην αρχή και στο τέλος του ο 20ός αιώνας σημαδεύτηκε από τις «δέκα μέρες
που άλλαξαν τον κόσμο» και από τη νύχτα της κατάρρευσης του σοσιαλισμού. Πώς
αποτιμάτε το μεγάλο αυτό γεγονός;

ΑΠ.: Έγιναν πολλά. Ο Ψυχρός Πόλεμος, η λαθεμένη πολιτική Γκορμπατσώφ, ο ρόλος
του Πάπα, τα δικά μας λάθη. Όλα αυτά, αλλά δεν είναι της παρούσης στιγμής.
Αλλά το «Δέκα μέρες που άλλαξαν τον κόσμο», το βιβλίο του Αμερικανού
δημοσιογράφου Ριντ, το έχω διαβάσει. Βιβλίο για τη νύχτα που κατέρρευσε ο
σοσιαλισμός δεν είδα ακόμη, δεν διάβασα, εσείς διαβάσατε;…