Η κατάρρευση ενός συστήματος

Την τελευταία πενταετία η σχέση μεταξύ ασφαλιστικών εισφορών εργοδοτών και
ασφαλισμένων έχει διαμορφωθεί αρνητικά για τους εργαζομένους, ενώ στη χώρα μας
το κράτος συμμετέχει στα έσοδα της κοινωνικής ασφάλισης από το 1992 με το πιο
χαμηλό ποσοστό συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
αυτά περιλαμβάνονται σε μελέτη που παρουσιάστηκε χθες στο κλείσιμο της
διημερίδας για την αυτονομία και την αυτοδιαχείριση των Επικουρικών Ταμείων,
που οργάνωσε η ΟΤΟΕ στην Αθήνα.

Η μελέτη έγινε από τον κ. Σάββα Ρομπόλη (καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου) και
τον κ. Γιώργο Κολλιά (επιστημονικό συνεργάτη του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ) και δείχνει τους
λόγους που οδηγούν σε κατάρρευση το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Έτσι:

* Ενώ το 1993 η σχέση εργοδοτικών εισφορών και εισφορών από ασφαλισμένους ήταν
716,6 δισ. δραχμές για τους εργοδότες και 661,2 δισ. δρχ. για τους
ασφαλισμένους, το 1997 η σχέση διαμορφώθηκε σε 1,13 τρισ. δρχ. προς 1,16 τρισ.
δρχ. αντίστοιχα, ως αποτέλεσμα της σταδιακής αύξησης των εισφορών και της
χρηματοδοτικής συμμετοχής των ασφαλισμένων.

* Οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών αποτελούν την
κύρια πηγή εσόδων των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.

* Η γήρανση του πληθυσμού συμβάλλει στη δυσχέρεια λειτουργίας του συστήματος
κοινωνικής ασφάλισης, αφού αυξάνεται ο αριθμός των δικαιούχων σε σχέση με
αυτών των ασφαλισμένων. Στην Ελλάδα, το ποσοστό των ηλικιωμένων άνω των 65
ετών το έτος 1980 διαμορφώθηκε στο 20,5%, ενώ το 1990 αντίστοιχα σημείωσε
κάμψη φθάνοντας στο 18,8% για να φθάσει το έτος 2050, σύμφωνα με τις
προβλέψεις, στο 34,8%.

* Η μείωση του πληθυσμού στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συνάρτηση
του δείκτη γονιμότητας. Ο δείκτης γονιμότητας για την Ελλάδα έχει διαμορφωθεί
σε 1,4, ενώ για την ανανέωση του πληθυσμού απαιτείται δείκτης αντίστοιχος του
2,1. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση ο δείκτης είναι 1,59 στο σύνολο του πληθυσμού.

* Η εξέλιξη της σχέσης ασφαλισμένων προς τους συνταξιούχους κύριας και
επικουρικής ασφάλισης από το 1973 έως το 1997 σημειώνει πτωτική τάση. Το 1973
η σχέση ήταν 3,24 ασφαλισμένοι προς 1 συνταξιούχο κύριας ασφάλισης και 4,55
ασφαλισμένοι προς 1 συνταξιούχο επικουρικής ασφάλισης. Το 1997 η σχέση
διαμορφώθηκε για την κύρια σύνταξη 2,20 ασφαλισμένοι προς 1 συνταξιούχο και
για την επικουρική σύνταξη 3,63 ασφαλισμένοι προς 1 συνταξιούχο.

* Από το 1993 και μετά τα έξοδα των φορέων κοινωνικής ασφάλισης αυξάνουν με
ταχύτερο ρυθμό από αυτόν των εσόδων, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της
δημοσιονομικής κατάστασης των ταμείων. Η αύξηση των δαπανών είναι αποτέλεσμα
και των δημογραφικών εξελίξεων, οι οποίες αυξάνουν τον αριθμό των ατόμων.

* Οι απώλειες των ασφαλιστικών ταμείων από την μη είσπραξη των ασφαλιστικών
εισφορών επιτείνουν το πρόβλημα χρηματοδότησης και κάλυψης των ελλειμμάτων του
συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι οφειλές του
ιδιωτικού τομέα ανέρχονται σε 274,1 δισ. δρχ., του Δημοσίου σε 2,59 δισ. δρχ.,
του ευρύτερου δημόσιου τομέα σε 18,88 δισ. δρχ. και των δήμων σε 13,50 δισ. δρχ.

* Μόνο το ΙΚΑ, εξαιτίας της χαμηλής απόδοσης των αποθεματικών του από την
Τράπεζα της Ελλάδος, το διάστημα 1950-1990 έχασε 1 τρισ. δρχ., χωρίς να
υπολογιστεί η απώλεια από τις χαμηλές μισθώσεις των ακινήτων, που διαθέτει.

Στη διημερίδα για το Ασφαλιστικό, μίλησε και ο κ. Πλάτων Τήνιος,
οικονομολόγος, ειδικός σύμβουλος του Πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη, ο οποίος
παρατήρησε ότι «στην επανίδρυση του συστήματος κοινωνικής προστασίας στην αρχή
του 21ου αιώνα, τα Επικουρικά Ταμεία ασφάλισης θα μπορούσαν να παίξουν το ρόλο
της γέφυρας μεταξύ του παλιού και του νέου».