Στη σκιά του Ντενγκ

Ένας χρόνος. Το κέρινο ομοίωμα του Ντενγκ Σιαοπίνγκ, σε μουσείο κέρινων ομοιωμάτων στην Απαγορευμένη Πόλη, επισκέπτονται οι Κινέζοι, αποτίοντας φόρο τιμής στον πρωτεργάτη των μεταρρυθμίσεων

Το αεροδρόμιο της Σαγκάης είναι ο πρώτος αερολιμένας της Κίνας που μπαίνει στο
Χρηματιστήριο. Ήδη πουλήθηκαν μετοχές αξίας 1,9 δισεκατομμυρίου γουάν (περίπου
230 εκατομμύρια δολάρια) στο κοινό, στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης κρατικών
επιχειρήσεων. Είναι και αυτό μέρος της κληρονομιάς του Ντενγκ Σιαοπίνγκ, που
εξακολουθεί να ρίχνει βαριά τη σκιά του στην Κίνα, ένα χρόνο μετά τον θάνατό του.

«ΤΕΚΝΟ του κινεζικού λαού», αποκάλεσε χθες τον Ντενγκ Σιαοπίνγκ η «Λαϊκή
Ημερησία», την παραμονή της πρώτης επετείου του θανάτου του, υπογραμμίζοντας
ότι η Κίνα κρατά ψηλά το λάβαρο με τη θεωρία του αρχιτέκτονα των μεταρρυθμίσεων.

Η θεωρία του συνοψίζεται στη φράση «σοσιαλισμός με κινεζικά χαρακτηριστικά»,
που χρησιμοποίησε ο Ντενγκ για να δικαιολογήσει τις οικονομικές του
μεταρρυθμίσεις, που εισήγαγαν έννοιες όπως ελεύθερη αγορά, ιδιωτικές
επιχειρήσεις και Χρηματιστήρια. Ο πρόεδρος της Κίνας Ζιάν Ζεμίν τίμησε με τη
σειρά του τη μνήμη του μέντορά του και κάλεσε όλα τα μέλη του κόμματος να
μελετήσουν τις ιδέες του ανθρώπου που απεγκλώβισε τη χώρα από την
κομμουνιστική πολιτική του Μάο Τσετούνγκ και την οδήγησε στον δρόμο της
οικονομικής ανάπτυξης.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ

«Τον περασμένο χρόνο, ο κινεζικός λαός θρήνησε την απώλεια ενός μεγάλου
πολιτικού, του αρχιτέκτονα των μεταρρυθμίσεων και του εκσυγχρονισμού της
χώρας. Είναι ιερό καθήκον των αξιωματούχων του Κομμουνιστικού Κόμματος να
μελετήσουν τις ιδέες του. Κάτι τέτοιο δεν αποτελεί μόνο την καλύτερη εγγύηση
για την προώθηση του κόμματος, αλλά και τον καλύτερο φόρο τιμής στη μνήμη του
Ντενγκ Σιαοπίνγκ», υπογράμμισε ο Ζιάν Ζεμίν.

Αλλά υπάρχει και η άλλη όψη του εκσυγχρονισμού που έφερε στην αχανή χώρα ο
Ντενγκ Σιαοπίνγκ. Ένα ακριβώς χρόνο μετά τον θάνατο του, οι επιπτώσεις της
πολιτικής του έγιναν ακόμα πιο αισθητές ­ και επώδυνες. Η επίσημη διαφθορά
οργιάζει, το χάσμα μεταξύ των νεόπλουτων που επωφελήθηκαν της νέας οικονομικής
κατάστασης και των αιωνίως φτωχών βαθαίνει, η ανεργία εκτινάσσεται στα ύψη και
οι κοινωνικές πληγές, όπως η πορνεία και η χρήση ναρκωτικών, φουντώνουν.

«Ο Ντενγκ ήταν ο πρωτεργάτης των αλλαγών, αλλά επέλυσε μόνο τα προβλήματα της
πρώτης περιόδου των μεταρρυθμίσεων. Άφησε πίσω του πολλά άλλα, που πρέπει να
λύσουν οι διάδοχοί του. Οι μεταρρυθμίσεις δημιούργησαν βαθιές κοινωνικές
ανισότητες. Και τώρα πλέον η επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων αποτελεί
τεράστιο πονοκέφαλο για τους ιθύνοντες», επισημαίνει ο πολιτικός σχολιαστής
Ουάνγκ Σαν.

ΣΤΡΑΤΙΕΣ ΑΝΕΡΓΩΝ

Εισάγοντας τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και στις κρατικές εταιρείες ­
κατάλοιπα της εποχής του κεντρικού σχεδιασμού της οικονομίας, τότε που
απασχολούσαν τα δύο τρίτα της εργατικής δύναμης των αστικών κέντρων ­ ο Ντενγκ
και οι διάδοχοί του δημιούργησαν στρατιές ανέργων. Και το χειρότερο είναι ότι
η ανεργία, που πλήττει ήδη 15 εκατομμύρια ψυχές στις μεγάλες πόλεις,
αναμένεται να διπλασιαστεί κατά την επόμενη διετία ­ προοπτική αδιανόητη
άλλοτε σε μία κοινωνία που υποσχόταν και εξασφάλιζε δουλειά σε όλους. Αλλά
εκτός από τους εργάτες και 130 εκατομμύρια αγρότες, χαμένοι από τότε που ο
Ντενγκ κατάργησε τις κολεκτίβες, αναζητούν απεγνωσμένα δουλειά, κυρίως στις
πόλεις, όπου ακόμα και πτυχιούχοι ανώτερων σχολών δεν μπορούν να βρουν μια
θέση εργασίας.

Οι περισσότεροι αγρότες, σπρωγμένοι από την ανάγκη, εγκαταλείπουν τα κτήματά
τους που είναι τόσο μικρά ­ συνήθως όχι μεγαλύτερα από το ένα τρίτο του
εκταρίου ­ και δεν τους επιτρέπουν να θρέψουν τις οικογένειές τους. Οι
άνεργοι, που συρρέουν από την ύπαιθρο στις ήδη πολυάνθρωπες πόλεις, αποτελούν
τη σκοτεινή πλευρά της ίδιας κληρονομιάς, που δημιούργησε ουρανοξύστες και
συσσώρευσε πλούτο σε μία χώρα που συγκαταλεγόταν στις φτωχότερες του κόσμου.

ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ μετά τον θάνατο του Ντενγκ Σιαοπίνγκ, η οικογένειά του μένει
συνειδητά μακριά από το προσκήνιο. Ο φόβος των διώξεων καταδυναστεύει τη
σύζυγό του Ζούο Λιν, τους δύο γιους και τις τρεις κόρες του. Αιτία, ο πλούτος
που έχουν συσσωρεύσει τα χρόνια της βασιλείας του Ντενγκ.

Φίλοι της οικογένειας λένε ότι οι στενοί συγγενείς του Ντενγκ εξασφάλισαν τη
διαβεβαίωση του προέδρου Ζιάν Ζεμίν ότι δεν θα είναι ο στόχος πιθανών
μελλοντικών εκκαθαρίσεων για λόγους διαφθοράς, με αντάλλαγμα να παραμείνουν
μακριά από το πολιτικό προσκήνιο. Αλλά η μεταξύ τους συμφωνία δεν αποτελεί
εγγύηση ότι θα μείνουν στο απυρόβλητο. Πρόσφατα, δύο από τους γαμπρούς τού
Ντενγκ έχασαν τις αξιοζήλευτες θέσεις τους, ένδειξη ότι ο Ντενγκ δεν μπορεί να
τους προστατεύει από τον τάφο του. Ο Βου Ζιαντσάνγκ, σύζυγος της πρώτης κόρης
τού Ντενγκ Λιν, απολύθηκε από τη θέση του ως πρόεδρος του μεγαλύτερου
βιομηχανικού μεταλλουργικού συγκροτήματος της Κίνας, λόγω κακοδιαχείρισης. Και
ο Χι Πινγκ, γιος της τρίτης κόρης του Ντενγκ Ρονγκ, έχασε τη θέση τού
διευθυντή του τμήματος εξοπλισμών του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού.