Το κράτος πολυεθνικών

Εμπορικά σήματα. Η σημαία του μέλλοντος στο παγκόσμιο κράτος των πολυεθνικών

Η παγκόσμια κυβέρνηση είναι εδώ. Με συμφωνία, που αναμένεται να
οριστικοποιηθεί τον Απρίλιο, θα περάσει στα χέρια των πολυεθνικών εταιρειών.
Τι θα απογίνει η δημοκρατία;ΟΛΑ ΕΓΙΝΑΝ αθόρυβα. Καμία από τις χώρες που πριν
από τρία χρόνια άρχισαν τις μαραθώνιες διαπραγματεύσεις για την Πολυμερή
Συμφωνία για τις Επενδύσεις δεν άφηνε τίποτα να διαρρεύσει. Τις τελευταίες
ημέρες οι οξείς τόνοι της αντιπαράθεσης Γαλλίας – ΗΠΑ διαπέρασαν όμως τις
πόρτες που εδώ και τρία χρόνια παρέμεναν ερμητικά κλειστές, στην αίθουσα όπου
διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις, στην έδρα του Οργανισμού Οικονομικής
Συνεργασίας και Αναπτύξεως, στο Παρίσι.

Η Πολυμερής Συμφωνία είναι ένα νέο σύνολο διεθνών κανόνων που θα δίνει στις
επιχειρήσεις το δικαίωμα να αγοράζουν, να πωλούν και να εγκαθίστανται όπου
θέλουν στον κόσμο, χωρίς κανένα εμπόδιο από τις εθνικές κυβερνήσεις. Εν
ονόματι της απελευθέρωσης των αγορών οι πολυεθνικές εταιρείες θα μπορούν να
μηνύουν τις εθνικές κυβερνήσεις όποτε θεωρούν ότι οι εθνικές νομοθεσίες
βλάπτουν τα συμφέροντά τους. Θα μπορούν να εξουδετερώνουν το νομοθετικό έργο
των εθνικών κοινοβουλίων, να ακυρώνουν εργατικές νομοθεσίες, να προσβάλλουν
διεθνείς συνθήκες ­ ακόμη και του ΟΗΕ ­ έστω και αν αυτές προστατεύουν το
περιβάλλον ή το κλίμα. Πρώτη φορά το μεγάλο πολυεθνικό κεφάλαιο θα έχει
περισσότερη εξουσία και ελευθερία δράσης από τις εθνικές κυβερνήσεις. Η
Πολυμερής Συμφωνία χαρακτηρίζεται «το σύνταγμα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας».

ΓΑΛΛΙΚΗ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ

Η απειλή είναι όμως ορατή από ολοένα και περισσότερες χώρες. Προσπαθώντας να
ξεφύγει από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό του αμερικανικού πολιτιστικού
ιμπεριαλισμού, όπως εκφράζεται από τη βιομηχανία του Χόλιγουντ, η Γαλλία
προειδοποιεί ότι θα μποϊκοτάρει τη συμφωνία, αν δεν εξαιρεθούν από αυτήν τα
βιβλία, οι κινηματογραφικές ταινίες και τα τηλεοπτικά προγράμματα. «Χωρίς
“πολιτιστική εξαίρεση” δεν θα υπάρξει συμφωνία» λέει ορθά – κοφτά ο Ζοσπέν.

Ενδοιασμούς για τη συμφωνία εκφράζουν και ο Καναδάς και η Αυστραλία, όμως η
Γαλλία είναι η χώρα που κρατάει ψηλά τη σημαία στον αγώνα κατά της δικτατορίας
των πολυεθνικών. Το Παρίσι απειλεί να αποσυρθεί, θεωρώντας προκλητική την
απόπειρα των ΗΠΑ, μέσω της συμφωνίας, να προσδώσουν στην εθνική τους νομοθεσία
υπερεθνικό χαρακτήρα. Και αντιδρά με οργή στην εμμονή της Ουάσιγκτον να
υποχρεώσει άλλες χώρες να εφαρμόσουν νόμους που έχει ψηφίσει το Κογκρέσο: όπως
ο νόμος Χελμς – Μπάρτον, που απαγορεύει στις ξένες εταιρείες να επενδύουν στην
Κούβα ή η νομοθετική πράξη περί κυρώσεων κατά της Λιβύης και του Ιράν.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΟΣΑ

Η συμφωνία, που έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί στα τέλη Απριλίου από τους
υπουργούς των 29 χωρών – μελών του ΟΟΣΑ, αποτελεί επέκταση προηγούμενων
διεθνών εμπορικών συμφωνιών, όπως η Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT)
και η Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (NAFTA). Ο ΟΟΣΑ
ισχυρίζεται ότι θα δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη, την απασχόληση και θα
ανυψώσει το βιοτικό επίπεδο. Όμως πάνω από όλα θα δημιουργήσει έναν κόσμο όπου
το κεφάλαιο θα μπορεί να κυκλοφορεί χωρίς κανέναν απολύτως περιορισμό.

Από την κοινωνία των πολιτών λοιπόν στην κοινωνία των επενδυτών; Αυτός ακριβώς
είναι ο κίνδυνος που επισημαίνουν δεκάδες μη κυβερνητικές οργανώσεις σε όλον
τον κόσμο. Αν η συμφωνία θα είναι το «σύνταγμα» της νέας παγκόσμιας
κοινότητας, αυτή η κοινότητα θα αφορά μόνο τους κερδοσκόπους.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ από 600 μη κυβερνητικές οργανώσεις από 67 χώρες έχουν συμπήξει
μέτωπο κατά της Πολυμερούς Συμφωνίας. Και προειδοποιούν ότι η υπογραφή της θα
αχρηστεύσει την ψήφο των πολιτών.

Από τη στιγμή που μια χώρα θα την υπογράψει, δεν θα μπορεί να αποσυρθεί για
μία πενταετία, ενώ θα δεσμεύεται από αυτήν για 15 χρόνια. Σε περίπτωση
παραβίασής της από κάποια χώρα, η «θιγόμενη» πολυεθνική εταιρεία θα μπορεί να
τη σύρει στα διεθνή δικαστήρια. Τι θα απογίνουν λοιπόν οι εθνικές κυβερνήσεις;
Θα μπορούσε μια κυβέρνηση να τα βάλει με έναν βαρόνο του Τύπου που θα πουλούσε
τις εφημερίδες του κάτω του κόστους; Οι δικηγόροι του Μέρντοκ, ας πούμε, θα
ισχυρίζονταν αμέσως ότι η συγκεκριμένη κυβέρνηση μεροληπτεί κατά της News
Corporation. Υπάρχει το προηγούμενο του Καναδά. Όταν, πέρυσι, η καναδική
κυβέρνηση απαγόρευσε τη χρήση της επικίνδυνης τοξικής ουσίας ΜΜΤ στη βενζίνη,
η εταιρεία που την παρήγε αντέδρασε με αγωγή αποζημίωσης 251 εκατομμυρίων
δολαρίων. Η υπόθεση βρίσκεται ακόμη στα δικαστήρια. Μοναδική ελπίδα των
αντιπάλων της Πολυμερούς Συμφωνίας για τις Επενδύσεις είναι οι βαθιές
διαφωνίες που διχάζουν τις χώρες του ΟΟΣΑ. Υπάρχει μεγάλη ένταση, λένε, στις
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ακόμη και στο Κογκρέσο κάποιοι χαμογελούν στην
προοπτική ενός ναυαγίου των συνομιλιών.