Το μέλλον έχει πολύ ενδιαφέρον

ΦΑΙΝΕΤΑΙ παράδοξο να ζητάει κανείς τη γνώμη στελέχους άλλου κόμματος για την
εξέλιξη ανταγωνιστικού κόμματος. Δεν είναι εύκολο να αποδείξει ότι η εκτίμησή
του είναι αντικειμενική. Από την άλλη μεριά, το τι συμβαίνει στα άλλα κόμματα
μάς ενδιαφέρει όλους, όχι μόνο για να ασκήσουμε την αντιπαλότητά μας αλλά και
για να προβληματιστούμε για τα δικά μας και για τα όσα ανήκουν στο μέλλον. Με
αυτή την έννοια, το μέλλον του ΠΑΣΟΚ έχει πολύ ενδιαφέρον. Η ταχύτατη ανάπτυξή
του μετά τη δικτατορία, η πολυσυλλεκτικότητά του σε πρόγραμμα και οπαδούς, η
οικειοποίηση από μέρους του των προβληματισμών και των πρωτοβουλιών και των
υποσχέσεων για το… εκάστοτε μέλλον της χώρας και του καθενός χωριστά, τού
εξασφάλισαν μία μακροχρόνια κυβερνητική πορεία με την οποία βρίσκεται σήμερα
αντιμέτωπο… Τσαλαβούτησε με τους θεσμούς (χαρακτηριστικά παραδείγματα οι
κρατικής έμπνευσης και προστασίας συνεταιρισμοί, η εξωφρενική ρύθμιση του
πολιτικού γάμου, η αναθεώρηση του Συντάγματος…), άσκησε μιαν αντιφατική και
αδιέξοδη εξωτερική πολιτική, έχασε χρόνο και ευκαιρίες στην ευρωπαϊκή πορεία
της χώρας, άσκησε «κοινωνική πολιτική» χωρίς πόρους, παραμέλησε τον
εκσυγχρονισμό της παραγωγής, των υποδομών και του δημόσιου τομέα, αγνόησε τις
σύγχρονες τάσεις στην περιβαλλοντική πολιτική, συσσώρευσε ελλείμματα και
χρέος… ε, και ήλθε μετά τη σχετική ωρίμανση η ώρα της αλήθειας.

Στην πορεία αυτή δεν είχε σοβαρή αντιπολίτευση, δηλαδή με εναλλακτικές
προτάσεις. Αντίθετα, είχε και το κατά καιρούς σιγοντάρισμα από την Αριστερά.

Όλα αυτά τα λένε ή υπαινίσσονται σχεδόν όλα τα ηγετικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ,
σήμερα. Δεν έγιναν ντε και καλά με κακή πρόθεση, αλλά, όπως λένε και οι
Γάλλοι, ο δρόμος της κολάσεως είναι στρωμένος με καλές προθέσεις.

Εκείνο που εκκρεμεί σήμερα είναι μια γιγάντια αναθεώρηση, κρατώντας τις καλές
προθέσεις… αλλά εξετάζοντας εξαρχής το «πώς», που είναι πάντα το διακριτικό
στοιχείο της πολιτικής. Φιλόδοξος ευρωπαϊσμός, σύγχρονο κοινωνικό κράτος με
κοινωνική ασφάλεια για όλους και με υγιείς οικονομικούς πόρους, στροφή προς
την αειφόρο ανάπτυξη… είναι οι τίτλοι μόνο των κεφαλαίων ενός νέου βιβλίου
που πρέπει να γραφεί. Βεβαίως μία τέτοια στροφή ισοδυναμεί με την εγκατάλειψη
της πολυσυλλεκτικότητας όπως τη γνωρίσαμε ως παράγοντα δομικής ακινησίας,
αποδοχή τού κομματικού πλουραλισμού σε ένα ανανεωμένο πολιτικό σύστημα
διακυβέρνησης όπου θα μπορεί να επιδιωχθεί και η συγκρότηση νέων κοινωνικών
και πολιτικών πλειοψηφιών, βασισμένων στην αναγκαία για όλα αυτά σύγκλιση των
δυνάμεων του δημοκρατικού σοσιαλισμού, του εκσυγχρονισμού και της οικολογίας.
Προς αυτήν την κατεύθυνση μπορούν και πρέπει να στραφούν κόμματα και δυνάμεις
που συμμερίζονται τη συνοπτική αυτή ανάλυση. Κάποιοι θεωρούν ότι τέτοιες
στροφές και τομές ισοδυναμούν με αυτοκτονία ή διάλυση, κάνουν όμως λάθος.
Δίνουν ένα πολύ απογοητευτικό μήνυμα στην κοινωνία: αν δεν έχουν τη δυνατότητα
να αυτοανανεωθούν οι στρατηγικές και οι τακτικές των δυνάμεων που
χαρακτηρίζονται αριστερές, προοδευτικές, δημοκρατικές, ανανεωτικές κ.λπ.,
θεωρώντας ότι το να απαντήσουν σε τέτοια ερωτήματα είναι αυτοκτονία ή διάλυση,
τότε πού είναι ο ρόλος της «πρωτοπορίας» που διεκδικούν;

Ο Μιχ. Παπαγιαννάκης είναι ευρωβουλευτής του Συνασπισμού.