ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Πόσο ξέρουμε την Κύπρο;

Είναι δεδομένο ότι η ενημέρωση των Ελλήνων της Ελλάδας για το δράμα των
Ελλήνων της Κύπρου είναι ανύπαρκτη. Και βέβαια, δεν αναφέρομαι στο Κυπριακό ως
προσφυγικό, κατοχικό και συνταγματικό θέμα, αλλά απλώς στο γεγονός της
κατοχής, με το δικό μας τείχος της ντροπής και τη δική μας οδύνη.

ΤΟ ΕΝΑ από τα δύο κράτη του Ελληνισμού δεν γνωρίζει τι συμβαίνει στο άλλο.
Απίστευτο. Σ’ εκείνους, μάλιστα, που ­ έχοντας στρεβλή ευρωπαϊκή ή
κοσμοπολίτικη νοοτροπία ­ κάτι τέτοια θέματα τα αντιλαμβάνονται ως δυσάρεστο
βάρος, θυμίζω ότι στη Δ. Γερμανία αποτελούσε διαρκή κι επίμονη πολιτική η
επίδειξη στον οποιονδήποτε του τείχους που την χώριζε από την Α. Γερμανία.
Επίσης, θυμίζω στους αφελείς την ευαισθησία σχετικά με θέματα κυριαρχίας που
έδειξαν οι Εγγλέζοι στην περίπτωση των Νήσων Φόκλαντ. Γελοίος κοσμοπολιτισμός
και αναίτιος ευδαιμονισμός είναι οι λόγοι της ανύπαρκτης ενημέρωσης στη χώρα
μας για την Κύπρο.

Στη Μεγαλόνησο, σήμερα, διανύουμε τη δεύτερη φάση των εκλογών για ανάδειξη
Προέδρου της Δημοκρατίας στο πλαίσιο ενός προεδρικού πολιτεύματος. Δηλαδή, στο
πλαίσιο του πολιτεύματος όπου η εκτελεστική λειτουργία είναι πλήρως
διαχωρισμένη από τη νομοθετική (η Βουλή δεν παρέχει ψήφο εμπιστοσύνης στην
κυβέρνηση), δεν υπάρχει πρωθυπουργός και την πολιτική ασκεί ο άμεσα
εκλεγόμενος Πρόεδρος της Δημοκρατίας συνεπικουρούμενος από τους υπουργούς.

Αν κανείς επιχειρήσει να κατανοήσει τα δεδομένα του κυπριακού πολιτικού
συστήματος, έχοντας την εμπειρία της αριστεράς, της δεξιάς και του κέντρου που
υπάρχει στη Δύση, δύσκολα θα βγάλει συμπεράσματα. Οι όροι αυτοί για την Κύπρο
δεν έχουν και μεγάλη σημασία. Πολιτικώς δεν αποδίδουν αυτά που εμείς
καταλαβαίνουμε. Όταν μάλιστα συζητείται το εθνικό θέμα, μπορεί να δυσκολεύεται
κανείς να καταλάβει γιατί το ΑΚΕΛ (κομμουνιστικό κόμμα) αποτελεί την αριστερά
της Κύπρου και γιατί ο Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) του Γ. Κληρίδη
αποτελεί τη δεξιά.

Γνώμη μου είναι πως θα βοηθούσε την κατανόηση αυτής της ιδιαιτερότητας η
απαρίθμηση τως εξής δεδομένων:

α) Το βασικό πρόβλημα της Κύπρου είναι το εθνικό. Αρχικά ο αγώνας στόχευε στην
ένωση με την Ελλάδα, με βασική του περίοδο τα χρόνια 1955-59.

β) Τελικώς, ο ανωτέρω αγώνας δεν κατέληξε στην ένωση, αλλά στη δημιουργία
ανεξάρτητου κράτους υπό τρεις εγγυήτριες δυνάμεις το 1960 (Ελλάδα, Αγγλία, Τουρκία).

γ) Οι βασικοί αριθμοί που συγκροτούν την εικόνα του επιπέδου ανάπτυξης της
Κυπριακής Δημοκρατίας και αφορούν το βιοτικό επίπεδο, την ανεργία και τον
πληθωρισμό υπερκαλύπτουν τις απαιτήσεις για άμεση ένταξη στην Ευρωπαϊκή
Οικονομική και Νομισματική Ένωση.

δ) Οι Κύπριοι πολίτες λειτουργούν σε ένα περιβάλλον ανοικτό, δηλαδή διεθνές ή
ακόμη και κοσμοπολίτικο.

ε) Ταυτοχρόνως, όμως, το 36% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας βρίσκεται
υπό κατοχή μετά την εισβολή του 1974 και έκτοτε αναζητείται λύση.

Στο πλαίσιο των ανωτέρω συνταγματικών και πολιτικών δεδομένων διεξάγεται
μεθαύριο ο β’ γύρος των προεδρικών εκλογών. Με κριτήριο το συμφέρον του έθνους
ποιος άραγε εκ των δύο υποψηφίων θα ήταν φρονιμότερο να κερδίσει;

Ο κ. Ιακώβου υποστηρίχθηκε από δύο κόμματα, το ΑΚΕΛ και το Δημοκρατικό Κόμμα,
το οποίο μάλιστα εν όψει αυτής της επιλογής διασπάστηκε. Εμφανίζει, λοιπόν, ως
υποψήφιος, μια αστάθεια πολιτικής στήριξης. Ο βασικός μάλιστα πόλος της
υποστήριξής του (ΑΚΕΛ) όχι μόνο δεν υποστήριξε θερμώς, αλλά μάλλον αντετάχθη
στο ενιαίο αμυντικό δόγμα και στην αίτηση ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε. Ο δε
αντιπολιτευτικός του λόγος δεν εμφανίζει στοιχεία σημαντικής εναλλακτικής πρότασης.

Από την άλλη πλευρά, ο κ. Κληρίδης το 1993 απεγκλώβισε την Κύπρο από τη δέσμη
ιδεών Γκάλι, που είχαν σπεύσει να υιοθετήσουν οι κ.κ. Μητσοτάκης και
Βασιλείου. Επίσης, επιλογή δική του ήταν το νέο αεροδρόμιο της Πάφου, η
παραγγελία των πυραύλων και το ενιαίο αμυντικό δόγμα Ελλάδας – Κύπρου. Η
υποψηφιότητά του μάλιστα έχει στέρεη κομματική στήριξη (ΔΗ.ΣΥ.) και γίνεται
δεκτή από ευρεία και διακομματική συναίνεση. Τέλος, η πρόσφατη πολυετής
εμπειρία του κ. Κληρίδη ως προς τη διαπραγμάτευση του κυπριακού προβλήματος
και η άριστη συνεργασία του με την ελληνική κυβέρνηση συγκαταλέγονται στα
θετικά του. Άραγε, ποιο θα ήταν το εθνικό όφελος από μια αλλαγή στην Προεδρία
της Κυπριακής Δημοκρατίας;

Ο Ανδρέας Ν. Λοβέρδος είναι αναπληρωτής καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο
Πάντειο Πανεπιστήμιο.