Συμφωνία αρχών και στόχων

Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ της διπλής φύσης του κόμματος (κοινωνική / πολιτική) βοηθά στην
ερμηνεία της κρίσης του πολιτικού συστήματος και ανοίγει τη συζήτηση για το
σύγχρονο «κυβερνητικό» κόμμα, είτε αυτό βρίσκεται στη φάση άσκησης είτε στη
φάση διεκδίκησης της εξουσίας.

Το ΠΑΣΟΚ μετεξελίσσεται από κόμμα εξουσίας σε σύγχρονο «κυβερνητικό» κόμμα που
προωθεί συνολικές προτάσεις και λύσεις, διευρύνοντας τα όρια της κοινωνικής
εμπιστοσύνης και της πολιτικής βάσης των μεταρρυθμίσεων. Σε αυτή την
κατεύθυνση επαναδιατυπώνεται ένα ολόκληρο σύστημα σκέψης που ξεπέρασε το σοκ
του ’89 και απαντά θετικά στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Στη
συμβατότητα της δημοκρατίας με την αγορά, της ανάπτυξης με το περιβάλλον, της
πολιτικής με τον πολιτισμό, της λογικής με τη φύση, στην αντιμετώπιση
διεθνικών προβλημάτων όπως η φτώχεια, η ανεργία, η εκλογίκευση των πολιτικών
άμυνας και ασφάλειας.

ΙΣΟΤΙΜΑ

Αναφέρομαι σε μια συμφωνία ιδεολογικών αρχών και μετρήσιμων στόχων. Με βασικές
αρχές «εθνικόν το αληθές» και «πατριωτικό ό,τι κάνει την Ελλάδα ισχυρή» η χώρα
εγκαταλείπει την εθνική εσωστρέφεια και επιδιώκει την ισότιμη ένταξη στα
υπερεθνικά σύνολα, συνδιαμορφώνοντας τους όρους αλληλεξάρτησης.

Αυτό που ονομάσαμε όραμα στη χώρα μας μετά τον πόλεμο αλλά και μετά τη
δικτατορία, ήταν ο αναγκαίος και αυτονόητος αυτοπροσδιορισμός της Ελλάδας στην
εθνική δημοκρατική της ταυτότητα. Το αίτημα της απεξάρτησης συμπύκνωνε την
αναγκαιότητα του αυτοπροσδιορισμού της χώρας.

Μετά την αναγκαία επιβεβαίωση πως η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες, το ζήτημα
είναι πόσο μετρά έξω από τα σύνορά της. Η Ελλάδα σήμερα επιδιώκει να γίνει
ισχυρή και ως παρουσία στο διεθνές περιβάλλον και ως κοινωνική οργάνωση στο
εσωτερικό της.

Αναγνωρίζω πως είναι δύσκολο ένα κόμμα που φώναξε για δύο δεκαετίες «όχι στην
εξάρτηση» να στραφεί με την ίδια θέρμη στο «ναι στην ένταξη» ακόμα και όταν
αυτή είναι ισότιμη. Χρειάζεται και χρόνος και προσπάθεια για τη
συνειδητοποίηση αυτής της ποιοτικής μεταβολής. Στη νοοτροπία και στην πρακτική
εφαρμογή. Αυτή η αλλαγή συμπεριφοράς από την εσωστρέφεια στην εξωστρέφεια, από
την πολιτική μέθεξη στην κυβερνητική μέθοδο, από τον πατερναλισμό στη νέα
συλλογικότητα, είναι λογικό να συνοδεύεται σ’ αυτή τη μεταβατική περίοδο από
ελεγχόμενες αναταράξεις.

Το «κυβερνητικό» κόμμα σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, πρέπει να
λειτουργήσει ρυθμιστικά στην ισορροπία συστημάτων σκέψης και εξουσιών που
διαμορφώνονται από τις μετατοπίσεις δυνάμεων τις οποίες προκαλεί η δημιουργία
της ολιγαρχίας της γνώσης.

Το ΠΑΣΟΚ του 21ου αιώνα θα πρέπει να προσαρμόσει εγκαίρως τον οργανισμό του
στις σύγχρονες δομές παραγωγής και οργάνωσης της γνώσης, να παρακολουθήσει τον
δημόσιο χρόνο, δηλαδή να εκσυγχρονιστεί.

Ο ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ

Νομίζω πως ήταν αρκετά τα δύο χρόνια μετά την πολιτική μεταβολή του ’96 για να
διαλυθούν οι φοβίες που ήθελαν τον εκσυγχρονισμό ως ιδεολογικό διαρρήκτη των
οσίων και ιερών του κόμματος.

Θυμάμαι τη φράση του Ανδρέα Παπανδρέου «ο εκσυγχρονισμός δεν είναι ιδεολογία».
Ωστόσο, σύμφωνα με τα βασικά εγχειρίδια της Διαλεκτικής, ο εκσυγχρονισμός, που
σαφώς δεν είναι ιδεολογία, είναι ιδεολογικός συντελεστής.

Σε ό,τι αφορά τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα του ΠΑΣΟΚ, παρατηρώ πως ο
εκσυγχρονισμός ως κρίσιμος ιδεολογικός συντελεστής ενισχύει και εμπλουτίζει το
περιεχόμενο του σοσιαλισμού, καθώς τον συμφιλιώνει με τον χρόνο, τον βοηθά να
ξεπεράσει γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, τον κάνει εξωστρεφή και διεθνικό και γι’
αυτό πιο αποτελεσματικό.

Σοσιαλδημοκρατία και δημοκρατικός σοσιαλισμός όσο κυλά ο χρόνος συγγενεύουν
όλο και περισσότερο ως συγκλίνοντα συστήματα στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή Αριστερά.

Ο Γιώργος Πασχαλίδης είναι υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ.