ΔΕΚΟ: αποφάσεις που πονάνε…

Αυτήν τη φορά η κατάσταση έχει φθάσει στο απροχώρητο και θα πρέπει να
υπάρξει λύση. Οι συσσωρευμένες ζημίες τροφοδοτούν το «κρυφό» χρέος, ενώ το νέο
περιβάλλον λειτουργίας για ορισμένες αλλά σημαντικές επιχειρήσεις που
καθορίζεται από τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει κάνει το χρόνο να
τρέχει αντίστροφα. Οι κινήσεις θα πρέπει να γίνουν «βήμα προς βήμα» και να
αποφευχθεί η συνολική αντιπαράθεση. Η αρχή θα γίνει από την Ο.Α.

Η ΑΠΟΨΗ αυτή περιγράφει την επικρατούσα γραμμή στο κυβερνητικό επιτελείο στην
υπόθεση των Δημοσίων Επιχειρήσεων, που τώρα η κυβέρνηση εμφανίζεται
αποφασισμένη, τουλάχιστον όπως λένε αρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες, να
προχωρήσει σε λύσεις οι οποίες θα εξασφαλίζουν την οικονομική εξυγίανση των
ζημιογόνων επιχειρήσεων. Η σχετική νομοθετική ρύθμιση, που περιελήφθη στο
φορολογικό νομοσχέδιο, ουσιαστικά νομοθετούσε, συγκεκριμενοποιώντας γενικές
κατευθύνσεις που είχαν συζητηθεί σε κορυφαίο κυβερνητικό όργανο από το
φθινόπωρο του 1997. Αντίθετα, η τροπολογία που ψηφίσθηκε την προηγούμενη
εβδομάδα στη Βουλή, ουσιαστικά ξεκαθάριζε τις πραγματικές προτεραιότητες της
κυβέρνησης, που δεν ήταν τίποτε άλλο από τους συγκοινωνιακούς φορείς και τα ΕΛΤΑ.

Έτσι, τώρα αφού ψηφίσθηκε ένα ακόμα νομοθετικό πλαίσιο για την εξυγίανση των
Δημοσίων Επιχειρήσεων, απομένει το δύσκολο έργο της υλοποίησής του. Με
δεδομένη μάλιστα την εμπειρία του γνωμικού, σύμφωνα με το οποίο στην Ελλάδα το
μόνο που βρίσκεται σε αφθονία είναι οι νόμοι, τότε οι επόμενες πράξεις του
έργου θα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και συναρπαστικές, αφού θα δείξουν το
κατά πόσον η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να «τεντώσει» το σχοινί. Το βάρος,
όπως λένε αρμόδιοι παράγοντες, πέφτει στις εργασιακές σχέσεις όπου υπάρχει
γενικότερα μια προβληματική κατάσταση, στην οποία ευθύνες έχουν όμως και οι
εκάστοτε διοικήσεις. Επισημαίνουν όμως ότι απαιτείται να προωθηθούν
συνολικότερα προγράμματα αναδιάρθρωσης, μέσα στα οποία ιδιαίτερη θέση θα έχουν
οι εργασιακές σχέσεις που όμως δεν αποτελούν το μόνο στοιχείο του προβλήματος,
αφού χρειάζονται παρεμβάσεις στο management, τις επενδύσεις, την τιμολογιακή
πολιτική κ.ά.

ΒΗΜΑΤΑ

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να ακολουθήσει
την τακτική των «βημάτων» και όχι της συνολικής αντιπαράθεσης, ώστε να
υπάρχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα που να πείθουν για τις προθέσεις και τους
στόχους που έχουν τεθεί. Σε πρώτη φάση η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στην Ο.Α.
και σε δεύτερη φάση στις αστικές συγκοινωνίες.

Στελέχη που βρίσκονται στην καρδιά των αποφάσεων, έλεγαν στα «ΝΕΑ» ότι η
εξεύρεση μίας λύσης στο πρόβλημα της Ο.Α. είναι απαραίτητη, ώστε να
εξασφαλισθεί η αναδιοργάνωση και αναδιάρθρωση της εταιρείας. Οι στόχοι που
έχουν τεθεί εντοπίζονται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στην καλύτερη λειτουργία
της εταιρείας με μείωση του κόστους και αύξηση της απόδοσης. Όταν ερωτώνται
όμως ποιοι θα είναι οι συγκεκριμένοι τομείς και τρόποι παρέμβασης, παραπέμπουν
σε μελέτη διεθνούς οργανισμού ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μπούσουλας.
Πρόκειται για τη μελέτη της εταιρείας Μακ Κίνσεϊ, καθώς και σε περαιτέρω
δουλειά που διαμορφώνεται. Οι ίδιες πηγές θεωρούν ότι θα πρέπει να προηγηθεί
ένας ειλικρινής διάλογος με τους εργαζόμενους, καθώς «αυτοί δεν είναι οι
μοναδικοί υπεύθυνοι για την κατάσταση που βρίσκεται η εταιρεία».

ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Ο διάλογος όμως, ξεκαθαρίζουν θα πρέπει να είναι άμεσος και αποδοτικός και ως
μέσον πίεσης δεν αποκλείεται να χρησιμοποιηθεί ακόμα και το «χαρτί» του
κλεισίματος της εταιρείας. «Πρόκειται για μία ακραία περίπτωση», λένε, που
όμως «δεν μπορεί να αποκλεισθεί στην περίπτωση που υπάρξει αδιέξοδο». Από την
άλλη πλευρά, το υπουργείο ΕΘνικής Οικονομίας προτιμά να τονίζει την απόφασή
του να προχωρήσει η εξυγίανση της εταιρείας, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον
κρατάει «κλειστά χαρτιά» για τον τρόπο που θα επιτευχθεί αυτή η εξυγίανση.
«Περιμένουμε τις προτάσεις της Διοίκησης της Ο.Α.», έλεγε το βράδυ της
Δευτέρας στα «ΝΕΑ» κορυφαίος παράγοντας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας όταν
ρωτήθηκε για τα επιμέρους μέτρα που σχεδιάζονται στο υπουργείο.

Ανώτατο υπηρεσιακό στέλεχος του ΥΠΕΘΟ που ρωτήθηκε για το αν υπάρχει
συγκεκριμένο πρόγραμμα και χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων που θα ακολουθηθεί, αφού
τόνισε ότι δεν «έχει την εξουσιοδότηση να μιλήσει γι’ αυτό», συμπλήρωσε ότι «η
εμπειρία που είχε για 2 χρόνια ο κ. Κ. Σημίτης ως υπουργός ΕΘνικής Οικονομίας
και ο σημερινός υπουργός ΕΘνικής Οικονομίας ως αρμόδιος υπουργός για τις ΔΕΚΟ,
βοηθούν ώστε να γνωρίζουν με ακρίβεια τόσο τα προβλήματα όσο και τις λύσεις».
Το ίδιο στέλεχος μάλιστα εμφάνιζε την κυβέρνηση αποφασισμένη να προχωρήσει στα
απαραίτητα μέτρα που θα εξασφαλίζουν την εξυγίανση των επιχειρήσεων.

Το δεύτερο «βήμα» θα αφορά, σύμφωνα με τις ενδείξεις που υπάρχουν τώρα, τις
αστικές συγκοινωνίες όπου ως άξονας για τις παρεμβάσεις θα είναι οι μελέτες
που έγιναν πρόσφατα και οι οποίες επικεντρώνονται και στις εργασιακές σχέσεις
όπως και σε μία σειρά άλλων παραμέτρων.

«ΟΧΙ ΣΟΚ»

Πάντως, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται αταλάντευτη στην απόφασή
της να προχωρήσει στην εξυγίανση των ζημιογόνων ΔΕΚΟ, δεν φαίνεται ότι
υπάρχουν ίδιες απόψεις για τον τρόπο που θα επιτευχθεί. Τη Δευτέρα μάλιστα
αρμόδιο στέλεχος που ρωτήθηκε από «ΤΑ ΝΕΑ», τόνιζε ότι δεν θα πρέπει να
ακολουθηθεί η λογική των σοκ και ότι οι λύσεις που θα πρέπει να ακολουθηθούν
θα πρέπει να εξασφαλίζουν το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό συναίνεσης μεταξύ των
εργαζομένων. Όταν μάλιστα τέθηκε το ερώτημα γιατί αποκλείει λύσεις-σοκ
περιορίσθηκε στο να επισημάνει τα προβλήματα της ανεργίας που ακολουθούν μετά
την εφαρμογή ανάλογων πολιτικών.

Όμως και μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου έχουν διατυπώσει απόψεις που θέλουν να
ακολουθηθούν πιο ήπιες μεθοδεύσεις στο θέμα των ΔΕΚΟ. Δεν είναι τυχαίο,
άλλωστε, ότι σε πρόσφατη συνεδρίαση κυβερνητικού οργάνου, κατά τη διάρκεια της
οποίας εξετάσθηκε η τροπολογία για τις ΔΕΚΟ, η κριτική που έγινε αφορούσε τους
χειρισμούς, τις μεθοδεύσεις και την επιλογή του χρόνου προώθησης για ψήφιση
στη Βουλή της συγκεκριμένης νομοθετικής ρύθμισης.

ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ στις εργασιακές σχέσεις, ώστε οι όροι εργασίας να γίνουν πιο
ευέλικτοι, θα περάσει η λύση για την εξυγίανση της Ο.Α., των Αστικών
Συγκοινωνιών, του ΟΣΕ και των ΕΛΤΑ. Αυτή την προτεραιότητα έδωσε κατά τη
χθεσινή μεγάλη σύσκεψη που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου τόσο ο Πρωθυπουργός Κ.
Σημίτης όσο και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιάννος Παπαντωνίου.

Ο Πρωθυπουργός αναφερόμενος στις διαρθρωτικές παρεμβάσεις που θα πρέπει να
γίνουν, τόνισε ότι ένας από τους άξονες είναι «η αναμόρφωση των εργασιακών
σχέσεων». Ο κ. Παπαντωνίου παρουσίασε τα 6 μέτρα για την εξυγίανση των
ζημιογόνων δημόσιων επιχειρήσεων (Ο.Α., ΟΑΣΑ, ΟΣΕ, ΕΛΤΑ, ΕΑΒ και ΕΒΟ) που είναι:

1 Η μείωση του πλεονάζοντος προσωπικού με τον αυστηρό περιορισμό των
προσλήψεων και τις μετατάξεις.

2 Η τροποποίηση ορισμένων περιοριστικών διατάξεων του κανονισμού
λειτουργίας προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγικότητα. Αυτό πρακτικά μπορεί να
σηματοδοτεί αλλαγές στο ωράριο και στους όρους εργασίας κ.ά.

3 Ενθάρρυνση για σύναψη «στρατηγικών συμμαχιών» με άλλες εγχώριες και
ξένες επιχειρήσεις σε τομείς με διεθνή προσανατολισμό όπως η αμυντική
βιομηχανία. Η πρόταση αυτή μπορεί να αφορά και την Ο.Α., καθώς οι ανταλλαγές
πακέτων μετοχών μεταξύ των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών είναι συνήθης
επιχειρηματική στρατηγική από τις αρχές της δεκαετίας.

4 Αυστηρότητα στις προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούνται για τη χορήγηση
εγγύησης του Δημοσίου στα δάνεια που συνάπτονται.

5 Αλλαγή του συστήματος της κρατικής επιχορήγησης με την εισαγωγή της
αρχής του κλειστού προϋπολογισμού. Δηλαδή η επιχορήγηση θα δίδεται σ’ αυτές
τις ΔΕΚΟ μόνο αν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.

6 Αυστηρή εφαρμογή των διατάξεων του νόμου που αφορά την υποβολή και
την παρακολούθηση υλοποίησης επιχειρησιακών σχεδίων.

Από την πλευρά του ο Πρωθυπουργός, μετά τις εισηγήσεις των συναρμόδιων
υπουργών, εστίασε την προσοχή του στην προσπάθεια για εξυγίανση των Ο.Α.,
ΕΛΤΑ, ΟΣΕ και Αστικών Συγκοινωνιών και επισήμανε μάλιστα ότι οι διαρθρωτικές
παρεμβάσεις θα πρέπει να στηρίζονται σε τρεις άξονες:

Την οικονομική εξυγίανση.

* Τα επιχειρησιακά σχέδια.

* Την αναμόρφωση των εργασιακών σχέσεων.

Ο κ. Σημίτης επισήμανε ακόμα ότι στόχος των παρεμβάσεων είναι η αύξηση της
παραγωγικότητας των ΔΕΚΟ και η αποτελεσματική λειτουργία τους και ζήτησε από
τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Παπαντωνίου, Εργασίας
και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Μιλτιάδη Παπαϊωάννου και Μεταφορών και
Επικοινωνιών κ. Τάσο Μαντέλη να προχωρήσουν αμέσως στις εξής κινήσεις:

* Να προωθήσουν τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις σε συνεργασία με τις διοικήσεις
των ΔΕΚΟ.

* Να επιταχύνουν τις διαδικασίες ολοκλήρωσης των επιχειρησιακών σχεδίων μέχρι
τέλος Μαρτίου.

* Να υποβάλουν χρονοδιάγραμμα εισαγωγής των κερδοφόρων ΔΕΚΟ στο Χρηματιστήριο.

* Να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος με τα συνδικάτα και τους κοινωνικούς φορείς.

* Να αναληφθεί πρωτοβουλία από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ώστε οι συγκεκριμένες
πολιτικές στις ΔΕΚΟ να προβληθούν στους πολίτες.

Νωρίτερα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Παπαντωνίου
παρουσιάζοντας την πολιτική για τις ΔΕΚΟ στη διάρκεια της τριετίας 1998-2000
είπε ότι στη διετία 1998-1999 θα εισαχθούν στο Χρηματιστήριο μετοχές των
εταιρειών ΑΕΔΙΚ (Διώρυγα Κορίνθου), ΔΕΘ, ΚΕΔ, ΕΥΔΑΠ, ΟΑΘ, ΟΥΘ, ΟΔΙΕ, ΟΛΘ, ΟΛΠ
και OLYMPIC CATERING.

Ο υπουργός αναφέρθηκε στη συμβολή της τιμολογιακής πολιτικής των δημόσιων
επιχειρήσεων και την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Υπενθυμίζεται ότι η
κυβέρνηση έχει αποφασίσει πως οι αυξήσεις στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ θα είναι
γενικά μηδενικές, ώστε να μην προκληθούν πληθωριστικές πιέσεις.

Επίσης τόνισε ότι αναθεωρείται η μερισματική πολιτική των μη εισηγμένων στο
Χρηματιστήριο δημόσιων επιχειρήσεων, καθώς και ότι προχωρά ο συμψηφισμός των
αλληλόχρεων λογαριασμών των δημόσιων επιχειρήσεων και του κρατικού τομέα.

Ο Πρωθυπουργός στην τοποθέτησή του τόνισε ότι ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη
των ΔΕΚΟ αποτελούν επιτακτική ανάγκη «για την προσαρμογή της οικονομίας μας
στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, η οποία, στο διεθνές ανταγωνιστικό
περιβάλλον, λειτουργεί με βάση την αρχή της ευελιξίας».