Πάθος με έρευνα και… τσιγάρο

Πριν οι δείκτες του ρολογιού διανύσουν πέντε λεπτά, ο κ. Ιωάννης Σταυρίδης
έχει σβήσει το τσιγάρο. Αμέσως επόμενη κίνηση: να ανάψει… άλλο. Ο άνθρωπος
που «ευθύνεται» για τη δημιουργία ενός τσιγάρου διαφορετικού από τα
συνηθισμένα, είναι ένας γιατρός αθεράπευτα καπνιστής, ο οποίος όμως συστήνει
σε όλους «να το κόψουν»!ΕΝΑ βουναλάκι με προσκλήσεις για να παραστεί σε
διάφορες εκδηλώσεις, ένα ιδιαίτερα φορτωμένο με ταξίδια στο εξωτερικό
πρόγραμμα και μια στροφή στην καριέρα του είναι ο «φαινότυπος» των αλλαγών στη
ζωή του καθηγητή της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, δυο χρόνια μετά την ανακοίνωση
της ανακάλυψης του βιολογικού φίλτρου.

Και, τουλάχιστον όπως εξομολογείται ο ίδιος, «τις προσκλήσεις σε συγκεντρώσεις
όπου οι παριστάμενοι απλώς περιφέρονται κρατώντας ένα ποτήρι στο χέρι», μπορεί
να τις αποφύγει.

Αυτό που δεν μπορεί να αποφύγει είναι η συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια και
συμπόσια όπου τον καλούν να εξηγήσει την καινοτομία που έχει ήδη βρει
βιομηχανική εφαρμογή.

Κι αυτό που θα μπορούσε αν ήθελε να αποφύγει, αλλά είναι επιλογή του, είναι η
εγκατάλειψη της θέσης του διευθυντή στο Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας
της Ιατρικής Σχολής προς χάριν της ομόλογής της στο Ινστιτούτο Προληπτικής και
Περιβαλλοντικής Ιατρικής και Βιοτεχνολογίας.

«Μάλλον τον Αύγουστο θα συμβεί αυτό» πληροφορεί ο καθηγητής, ανοίγοντας κατά
σύμπτωση μπροστά μας το φάκελο με το καταστατικό του Ινστιτούτου που μόλις
παρέλαβε.

Η απόφαση ήρθε μάλλον ως φυσική συνέχεια στη ζωή του μετά την ανακάλυψη που
έκανε μαζί με τον επίκουρο καθηγητή της Ιατρικής Σχολής και στενό του
συνεργάτη κ. Γιώργο Δεληκωνσταντίνο. «Θέλω να ασχοληθώ κυρίως με την έρευνα
και έχουμε ήδη προχωρήσει στην τελειοποίηση του βιολογικού φίλτρου».

Η ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ

Ο θόρυβος και η δημοσιότητα γύρω από την ανακάλυψη του φίλτρου, που σύμφωνα με
τα ευρήματα και τις μετρήσεις των ερευνητών «εξουδετερώνει» σε μεγάλο ποσοστό
τις τοξικές ουσίες πριν φτάσουν στον πνεύμονα, λειτούργησαν και θετικά και
αρνητικά στη ζωή του καθηγητή.

Ως θετική δράση σημειώνεται η ενημέρωση του κόσμου και το ενδιαφέρον των
καπνοβιομηχανιών για τη μαζική εφαρμογή.

Ως αρνητική «η κακόπιστη δυστυχώς κριτική και μάλιστα χωρίς επιχειρήματα που
να στέκουν στον επιστημονικό χώρο, από ορισμένους οι οποίοι επιχείρησαν να
αμφισβητήσουν την αποτελεσματικότητα της ανακάλυψή μας».

Η ανακάλυψη έχει ήδη «πατενταριστεί» στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όμως η
χρήση της είναι «ανοιχτή» σε οποιαδήποτε βιομηχανία επιθυμήσει την εφαρμογή
της. «Τα οφέλη από την πρακτική εφαρμογή είναι θέμα δευτερεύον για μας»
υπογραμμίζει ο καθηγητής, που τις επόμενες ημέρες ετοιμάζεται να ταξιδέψει
στην Αμερική για ορισμένες σημαντικές συναντήσεις. Παρ’ όλα αυτά αρνήθηκε
ευγενικά μεν αλλά σθεναρά να απαντήσει ­ έστω και «χωρίς λεπτομέρειες» ­ στις
ερωτήσεις που αφορούν το ύψος της αμοιβής του επιστήμονα.

«Πρόκειται για τεράστια βιομηχανία, με τεράστια κέρδη.

Ήδη έχουν ενδιαφερθεί και βιομηχανίες του εξωτερικού για το βιολογικό φίλτρο
και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε τα αποτελέσματα της συνεργασίας».

Η αντικαπνιστική υστερία που έχει ξεσπάσει, ιδιαίτερα στην Αμερική, βρίσκει
τελείως αντίθετο τον γιατρό, που ­ όπως παραδέχεται ­ «το είχε κόψει για επτά
χρόνια στα παρελθόν αλλά δεν κατάφερε να συνεχίσει την καλή συνήθεια».

Ο ίδιος πιστεύει πως η απαγόρευση του καπνίσματος στους χώρους εργασίας
συνδέεται περισσότερο με την επιθυμία των εργοδοτών να αυξήσουν την
παραγωγικότητα των εργαζομένων, ενώ το πρόβλημα υγείας λειτουργεί ως πρόφαση.
«Έχει βρεθεί ότι κατά μέσο όρο ένα τσιγάρο καπνίζεται σε δέκα λεπτά. Κατά μέσο
όρο λοιπόν πάλι, ένας καπνιστής δαπανά χρόνο περίπου 100 λεπτών. Είναι
οικονομικό το παιγνίδι. Θα έπρεπε όλες οι εταιρείες να έχουν ειδικούς χώρους
όπου επιτρέπεται το κάπνισμα».

Οι ενοχές του καπνιστή-γιατρού επανέρχονται ως θέμα στη συζήτηση. Τα τρία
πακέτα την ημέρα σίγουρα είναι πάρα πολλά. «Πολλοί γιατροί καπνίζουν.

Καταλαβαίνω την απορία. Όμως δεν πρόκειται να αλλάξω. Νομίζω πως οι μοναδικές
ώρες που δεν καπνίζω είναι αυτές του… ύπνου». Και όταν παίζει το αγαπημένο
του βιολί, θα συμπληρώναμε.

Το άλλο πάθος στη ζωή του, εκτός από την έρευνα.

ΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ φίλτρο περιέχει ενεργό άνθρακα, ο οποίος έχει προσροφήσει διάλυμα
αιμοσφαιρίνης. Ένα γραμμάριο άνθρακα καταλαμβάνει επιφάνεια… ενός
στρέμματος! Γι’ αυτό προτιμήθηκε, ώστε να προσροφά μεγαλύτερη ποσότητα
αιμοσφαιρίνης. Σε κάθε «BF» υπάρχουν 7,5 χιλιοστά του γραμμαρίου αιμοσφαιρίνη,
ο σίδηρος της οποίας έχει καταλυτική δράση.

Η φιλοσοφία της ανακάλυψης είναι πως μέσω της επανακύκλωσης του σιδήρου στον
οργανισμό παρεμποδίζεται σε μεγάλο βαθμό η δράση των τοξικών ουσιών «που
ευθύνονται κυρίως για το εμφύσημα στους πνεύμονες, τη δημιουργία καρκίνου και
αγγειακών νοσημάτων». Πρωτη ύλη για τον άνθρακα είναι το ξύλο της καρύδας, ενώ
η αιμοσφαιρίνη παράγεται σε μεγάλες βιομηχανίες της Γερμανίας και Ολλανδίας
από αίμα χοίρων και βοοειδών. Από κάθε λίτρο αίματος παράγονται περίπου 160
γραμμάρια αιμοσφαιρίνης που χρησιμοποιείται σε ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα
εφαρμογών στη βιομηχανία τροφίμων, φαρμάκων και αλλού.

«Εμείς δεν ξεκινήσαμε να φτιάξουμε ένα βιολογικό φίλτρο τσιγάρου», εξηγεί ο κ.
Ιωάννης Σταυρίδης, που έχει σπουδάσει αιματολογία και γενική παθολογία στο
Πανεπιστήμιο του Χάμερμισθ. «Ερευνούσαμε τη δράση των τοξικών ουσιών στον
πνεύμονα. Παρατηρήσαμε χρησιμοποιώντας ποντικούς για πειραματόζωα, ότι ο
εκπνεόμενος καπνός είναι μέχρι και σαράντα φορές πιο τοξικός. Ξεκινώντας από
αυτή την αφετηρία καταλήξαμε σε μια σειρά συμπερασμάτων που μας οδήγησαν στην
προσπάθεια να βρούμε ένα μέσο, έξω από τον οργανισμό, που θα εμπόδιζε την
εντατικοποίηση των αντιδράσεων οι οποίες ευθύνονται για τη δημιουργία των
τοξικών ουσιών και κάνουν ζημιά στους πνεύμονες. Καταλήξαμε στην αιμοσφαιρίνη
και μετά στη δημιουργία του γνωστού πλέον φίλτρου».