Πιέσεις από 4 εταίρους υπέρ της Τουρκίας

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ με τέσσερις ­ τουλάχιστον ­ εκ των εταίρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση
πρόκειται να βρεθούν τη Δευτέρα ο Θόδωρος Πάγκαλος και ο Γιώργος Παπανδρέου,
καθώς το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών συζητά εκ νέου το θέμα της
συμμετοχής της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη. Την ίδια στιγμή, ο Ισμαήλ
Τζεμ επιχείρησε να εμφανίσει ένα διαλλακτικό πρόσωπο της Άγκυρας, εν όψει
ακριβώς του Συμβουλίου.

Η βρετανική προεδρία κρατά μέχρι το «παρά πέντε» κλειστά τα χαρτιά της ­ και
έχει ενημερώσει τις κοινοτικές πρωτεύουσες απλώς ότι θα συζητηθεί «η
διαδικασία της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης». Είναι, όμως, βέβαιο ότι η συζήτηση ­ που
θα γίνει στο γεύμα των υπουργών ­ θα επικεντρωθεί στο ερώτημα εάν το πλαίσιο
που τέθηκε στη σύνοδο του Λουξεμβούργου για τη συμμετοχή μιας χώρας στη
Διάσκεψη αποτελεί «όρους ή προϋποθέσεις» ή «γενικές αρχές». Δηλαδή, εάν η
Τουρκία πρέπει να ανταποκριθεί στο πλαίσιο πριν συμμετάσχει ή όχι.

Τέσσερις τουλάχιστον χώρες ­ η Ολλανδία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Γερμανία ­
έχουν ενημερώσει την Αθήνα και τους άλλους εταίρους πως θα επιμείνουν στον
χαρακτηρισμό «γενικές αρχές» και στην πρόσκληση της Άγκυρας. Διπλωματικές
πηγές έλεγαν ότι, μολονότι δεν το έχουν δηλώσει, και άλλες χώρες συμμερίζονται
την άποψη των «4». Ως εκ τούτου, ο υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να
αντιμετωπίσει ένα μπαράζ πιέσεων, αφού η όποια απόφαση πρέπει να ληφθεί με
ομοφωνία. Ο ίδιος ο κ. Πάγκαλος φέρεται αποφασισμένος να μην υποχωρήσει στο
ελάχιστο ­ και να το καταστήσει αυτό σαφές στους εταίρους, θέτοντας παράλληλα
και το θέμα της στάσης της Τουρκίας στη διαδικασία της επιτροπής σοφών.
Μάλιστα, μόλις προχθές, στο πλαίσιο κλειστής κομματικής διαδικασίας του ΠΑΣΟΚ
και απαντώντας σε ερωτήσεις στελεχών της λεγόμενης εσωκομματικής
αντιπολίτευσης, είπε χαρακτηριστικά ότι «εάν δεν δώσει κάτι η Τουρκία, εγώ δεν
δίνω τίποτα!».

Η Αθήνα ευελπιστεί ότι η βρετανική προεδρία θα λειτουργήσει εποικοδομητικά,
έστω και μετά το Συμβούλιο ­ και γι’ αυτόν τον λόγο θα μεταβεί στο Λονδίνο για
συνομιλίες ο υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννος Κρανιδιώτης. Την ίδια στιγμή,
ορισμένοι κυβερνητικό κύκλοι συζητούν το ενδεχόμενο να υπάρξει ­ συν τω χρόνω
­ κάποια ελληνική πρωτοβουλία απεμπλοκής του ζητήματος, εφόσον όμως εκδηλωθεί
και κάποια ένδειξη καλής θέλησης από μέρους της Άγκυρας.

Πάντως, ενδιαφέρον για συμμετοχή στη Διάσκεψη έχουν εκδηλώσει και άλλες χώρες,
που δεν κατονομάζονται στην απόφαση του Λουξεμβούργου, όπως η Αλβανία, η
Ουκρανία, τα Σκόπια. Και το θέμα αυτό αναμένεται να αντιμετωπισθεί στο
Συμβούλιο της Δευτέρας.

Στη σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών, στις Βρυξέλλες, θα συζητηθούν και οι
ρυθμίσεις για την εταιρική σχέση που θα έχει καθεμία από τις 11 προς ένταξη
χώρες ­ μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Σημειώνεται ότι το Συμβούλιο, εν
συνεχεία, θα μπορεί με ειδική πλειοψηφία ακόμη και να «παγώσει» την εταιρική σχέση.

Στην ημερήσια διάταξη της Δευτέρας υπάρχει ακόμη εγγεγραμμένο το θέμα της
«μετανάστευσης από το Ιράκ», όπως ονόμασε η Ένωση το πρόβλημα με τους Κούρδους
πρόσφυγες, σε μια προσπάθεια να μη… θίξει την Τουρκία. Η Ελλάδα θεωρεί ότι
δεν αρκεί η αστυνομικού τύπου λήψη μέτρων ­ τα οποία καταλαμβάνουν τέσσερις
σελίδες ­ και χρειάζεται αντιμετώπιση του αιτίου το οποίο καλύπτεται με μία
μόλις παράγραφο.

ΔΙΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΖΕΜ

Στο μεταξύ, δύο μόλις ημέρες πριν από τη σύγκληση του Συμβουλίου, ο Τούρκος
υπουργός Εξωτερικών, Ισμαήλ Τζεμ, σε συνέντευξή του επιχείρησε να αμβλύνει τις
εντυπώσεις από την πρόσφατα αδιάλλακτη στάση της Άγκυρας. Υποστήριξε έτσι ότι
«δεν τίθεται θέμα ενσωμάτωσης της Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ)
στην Τουρκία» ­ υπογραμμίζοντας, όμως, ότι έχει σημασία «η συνέχεια του
τουρκοκυπριακού κράτους ως κυρίαρχης οντότητας».

Ο Ισμαήλ Τζεμ είπε ακόμη, αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, πως «ιδιαίτερα
αυτήν την περίοδο θα πρέπει και οι δύο να αποφύγουμε τις προκλήσεις.
Οποιοδήποτε εσφαλμένο βήμα αυτήν την περίοδο θα μπορούσε να έχει πολύ σοβαρές
επιπτώσεις». Εξέφρασε δε και φόβους για «θερμό επεισόδιο κατά λάθος», που θα
μπορούσε να γίνει «κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών ασκήσεων στο Αιγαίο».

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ­ ο οποίος επανέλαβε ότι η χώρα του δεν θα
προσέλθει στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη ­ υποστηρίζει ότι η Αθήνα έχασε την ευκαιρία
να συγκεντρώσει την υποστήριξη των «15» για μια ενιαία αντιτουρκική πολιτική
και γι’ αυτό «θα προσπαθήσει να ακολουθήσει πιο ορθολογική στάση».