Νομισματικές εντάσεις προκαλεί από τώρα το ευρώ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ οικονομία θα πρέπει να συνηθίσει να ζει τους επόμενους μήνες και
μέχρι τον Μάιο σε περιβάλλον νομισματικής και συναλλαγματικής έντασης και
αστάθειας. Το «κλείδωμα» των ισοτιμιών των νομισμάτων που θα συμμετάσχουν
εξαρχής στο ευρώ είναι, μαζί με την κρίση στην Ασία, μία από τις αιτίες των
τάσεων αυτών, οι οποίες εικάζεται ότι μπορεί να αποτελέσουν το χαρακτηριστικό
των αγορών χρήματος και συναλλάγματος σ’ ολόκληρη την Ευρώπη τους επόμενους μήνες.

Οι εκτιμήσεις αυτές, που προς το παρόν δεν έχουν επιβεβαιωθεί, διατυπώνονται
από πολλούς οικονομολόγους και τραπεζίτες που μελετούν τις εξελίξεις τόσο στην
ελληνική όσο και στις διεθνείς χρηματαγορές. Όπως λένε, οι αλλαγές στα
δεδομένα που διαμορφώνονται στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος μπορεί να
χαρακτηρισθούν ως επαναστατικές. Στο παγκόσμιο οικονομικό «παιχνίδι» θα μπεί
πλέον το ευρώ, το οποίο θα αντιπροσωπεύει τη δεύτερη σε μέγεθος παγκόσμια
οικονομική δύναμη. Έτσι, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα θα γίνει στοιχείο
σύγκρισης σε σχέση με το δολάριο και το γιέν, που είναι τα άλλα σημαντικά
νομίσματα των διεθνών συναλλαγών, προκαλώντας αναταράξεις και αναταραχές στις
διεθνείς χρηματαγορές. Η αλλαγή αυτή θα έχει ανάλογες επιπτώσεις και στα
νομίσματα ορισμένων χωρών που θα κριθούν για να συμμετάσχουν εξαρχής στο ευρώ,
σ’ όλη τη διάρκεια που θα κρίνεται η συμμετοχή τους.

Οι ίδιοι οικονομολόγοι μιλούν για μία συναλλαγματική δίνη μέσα στην οποία οι
διεθνείς επενδυτές – κερδοσκόποι θα αγοράζουν, θα πωλούν και θα δανείζονται
κεφάλαια ανάλογα με τις τάσεις, ακόμα και τις φήμες, που διαμορφώνονται στις
διεθνείς χρηματαγορές. Από τη δίνη αυτή, υποστηρίζουν, δεν μπορεί να γλιτώσει
η δραχμή, αφού οι συναλλαγματικοί περιορισμοί έχουν καταργηθεί και το ελληνικό
νόμισμα έχει πλέον διεθνοποιηθεί. Έτσι, οι «σεισμοί και οι μετασεισμοί» για
τους οποίους μιλούσε πριν από λίγους μήνες ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης θα
έχουν ως συνέπεια υψηλά πραγματικά επιτόκια, αλλά και πίεση στο εθνικό
νόμισμα. Παράλληλα υποστηρίζουν ότι η πολιτική της σκληρής δραχμής, το υψηλό
χρέος αλλά και τα ελλείμματα ουσιαστικά ενισχύουν το κλίμα στην αγορά της δραχμής.

Τις απόψεις όμως αυτές αντικρούουν τραπεζίτες αλλά και κυβερνητικά στελέχη, τα
οποία υποστηρίζουν ότι οι διαδικασίες για το νέο νόμισμα δεν έχουν καμία σχέση
με τις πιέσεις που δέχεται η δραχμή.

Χθες μάλιστα ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Θ. Καρατζάς, αναφερόμενος
στις εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες μέχρι τον Μάιο η δραχμή θα δέχεται
πιέσεις, είπε χαρακτηριστικά:

«Η αγορά κυριαρχείται από φημολογία. Εγώ δεν πιστεύω ότι οι εξελίξεις του
Μαΐου δικαιολογούν τέτοια ανησυχία. Αν υπήρχε τέτοιος κίνδυνος, τότε θα
υπήρχαν ανάλογα προβλήματα και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και
κυρίως σ’ αυτές για τις οποίες δεν έχει ξεκαθαρισθεί η συμμετοχή τους».

Στα επιχειρήματα που θέλουν τη δραχμή υπερτιμημένη και επομένως ευάλωτη σε
πιέσεις, ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών υποστηρίζει ότι η δραχμή δεν
μπορεί να θεωρηθεί υπερτιμημένη αλλά, όπως είπε, ακόμα και με τους πιο
δυσμενείς υπολογισμούς η υπερτίμηση της δραχμής δεν είναι πάνω από 4%, γεγονός
που δεν προκαλεί προβλήματα.

Άλλοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η πολιτική της σκληρής δραχμής δεν έχει
επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Από ειδική ανάλυση
που έχει κάνει μάλιστα το οικονομικό γραφείο του Πρωθυπουργού φαίνεται ότι ο
δείκτης της ανταγωνιστικότητας για την Ελλάδα που προκύπτει από στοιχεία του
Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου εμφανίζει την ανταγωνιστική θέση της χώρας σαφώς
καλύτερη σε σχέση με αυτή που εμφανίζουν η Στατιστική Υπηρεσία και η Τράπεζα
της Ελλάδος.

Από την άλλη πλευρά τονίζουν ότι η σφικτή εισοδηματική πολιτική που
εφαρμόζεται φέτος θα απορροφήσει τις αρνητικές επιπτώσεις στην
ανταγωνιστικότητα που τυχόν δημιουργεί η σκληρή δραχμή.

Πάντως, όπως τόνιζε ο κ. Θ. Καρατζάς, η πίεση στην αγορά οφείλεται σε
εξωγενείς παράγοντες «και συνεπώς η συνέχιση της εφαρμογής της σκληρής δραχμής
δεν δημιουργεί προβλήματα στην παραγωγικότητα και στις εξαγωγές».

Παράλληλα, όσοι υποστηρίζουν ότι οι εξελίξεις στο Ευρωπαϊκό Νομισματικό
Σύστημα δεν συνδέονται με τις πιέσεις που δέχεται η δραχμή λένε ότι η ελληνική
οικονομία βρίσκεται στο καλύτερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών, με
πληθωρισμό στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 25 ετών, υψηλούς ρυθμούς
ανάπτυξης και περιορισμένο έλλειμμα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι οι
διαπιστώσεις αυτές κάνουν τον κ. Θ. Καρατζά να αισιοδοξεί και να δηλώνει ότι
«η ελληνική οικονομία έχει τις δυνάμεις να αντιμετωπίσει την αύξηση των επιτοκίων».

Ανεξάρτητα από το ποια άποψη θα επιβεβαιωθεί ­ δηλαδή αυτή που θέλει μέχρι τον
Μάιο να επικρατεί νευρικότητα στην αγορά χρήματος και συναλλάγματος, ή η άλλη
που θέλει την ελληνική οικονομία ισχυρή ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει τις
πιέσεις, οι οποίες μάλιστα σύντομα θα εξανεμισθούν ­ το σίγουρο είναι ότι οι
Έλληνες θα πρέπει να μάθουν να ζουν… με τα συναλλαγματικά και επιτοκιακά Ρίχτερ.