Πρόκληση χωρίς σύνορα

Σκηνικό δεύτερων Ιμίων αποπειράται να στήσει στο Αιγαίο η Άγκυρα, η οποία
χθες έθεσε ευθέως και θέμα συνόρων με την Ελλάδα. Την ίδια στιγμή η
κρισιμότερη φάση της τουρκικής αεροναυτικής άσκησης έχει προγραμματιστεί για
σήμερα νοτίως της Ικαρίας ­ με στόχο την έμπρακτη αμφισβήτηση του ελληνικού
εναέριου χώρου.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ, λίγα μόλις 24ωρα μετά την έναρξη της προκλητικής για τα ισχύοντα
στο Αιγαίο άσκησης, κλιμάκωσε την ένταση ­ τούτη τη φορά στο διπλωματικό
επίπεδο. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, τόσο με ανακοινώσεις του όσο και με
δηλώσεις του εκπροσώπου του, επανήλθε με τον πλέον… κατηγορηματικό τρόπο στη
γνωστή μετά τα Ίμια επιχειρηματολογία: στο πλαίσιο αυτό έφθασε να ισχυριστεί
ότι υπάρχει ακόμη και θέμα συνόρων με την Ελλάδα στο Αιγαίο, ενώ οι
βραχονησίδες που δεν κατονομάζονται ρητώς στις διεθνείς συνθήκες είναι
αμφισβητούμενες περιοχές (!).

Η Αθήνα, όπως ακριβώς και σε κάθε τουρκική πρόκληση μετά το Λουξεμβούργο,
διατήρησε ψύχραιμη στάση και απέφυγε να ακολουθήσει την Άγκυρα στη λογική της
όξυνσης. Ο υπουργός Άμυνας, ωστόσο, δεν άφησε καμία αμφιβολία ότι οι Ένοπλες
Δυνάμεις σε περίπτωση που θιγεί ο ελληνικός εναέριος χώρος θα αντιδράσουν άμεσα.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών με χθεσινή του ανακοίνωση αναφέρει ότι «ένα
από τα σημαντικά προβλήματα μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας είναι αυτό που
αφορά την υπόθεση των νησίδων και βραχονησίδων, η κυριότητα των οποίων δεν
έχει δοθεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμβάσεις». Υπογραμμίζει ακόμη ότι «υπάρχει
μια σειρά αλληλένδετων προβλημάτων μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας στο
Αιγαίο» ­ γεγονός για το οποίο, όπως ισχυρίζεται η Άγκυρα, ευθύνεται το ότι
«μέχρι σήμερα δεν κατέστη δυνατή η σύναψη συμφωνίας για τον καθορισμό των
συνόρων των δύο χωρών στο Αιγαίο»!

Επιβεβαιώνοντας τις τουρκικές προθέσεις για σκηνικό δεύτερων Ιμίων, η Τουρκία
υπενθυμίζει πως «η υπόθεση αυτή… ήρθε στη διεθνή επικαιρότητα ουσιαστικά με
την κρίση των Ιμίων».

Πρόσχημα για την εκ νέου διατύπωση προκλητικών αξιώσεων εκ μέρους της Άγκυρας
αποτέλεσε η απόφαση του υπουργείου Αιγαίου να εντάξει 14 μικρά νησιά του
Αιγαίου σε πρόγραμμα τουριστικής και οικολογικής αξιοποίησης, το οποίο
χρηματοδοτείται μάλιστα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως είπε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Νετζαμί Ουτκάν,
«δεν έχουν καμία νομική ισχύ οι δραστηριότητες που σχεδιάζει η Ελλάδα σε
νησίδες και βραχονησίδες που δεν ανήκουν στην κυριότητά της με βάση
συμβάσεις». Πρόσθεσε ακόμη ότι «είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι η Ελλάδα
προσπαθεί να αλλάξει το καθεστώς των γεωγραφικών σχηματισμών στο Αιγαίο με
τετελεσμένα και μονομερείς ενέργειες». Υποστήριξε, επίσης, ότι «η Ελλάδα,
στηριζόμενη στις ενέργειές της αυτές, δεν μπορεί να αξιώσει κανένα δικαίωμα
στους σχηματισμούς αυτούς ούτε σήμερα ούτε στο μέλλον».

Τα νησάκια που ενέταξε το υπουργείο Αιγαίου στο πρόγραμμα «Διαδρομή στο
Αιγαίο» ­ το οποίο χρηματοδοτείται από το κοινοτικό πρόγραμμα INTERREG ΙΙ ­
είναι: Τουκμάκια Λέσβου (σύμπλεγμα νησίδων Παναγιά, Ασπρόνησος, Μπαρμπαλιά),
Πασσάς – Βάτος Χίου, Νίμος Σύμης, Στρογγύλη Μεγίστης, Καλόλιμνος Καλύμνου,
Σαριά Καρπάθου, Μαράθι, Ψέριμος, Γυαλί, Παχιά, Κανδελούσα, Αρμαθιά. Επιθετική
στάση, ωστόσο, επέλεξε χθες να τηρήσει η Άγκυρα και σε δύο ακόμη πτυχές των
ελληνοτουρκικών σχέσεων ­ το θέμα του ελληνικού εναέριου χώρου και τη
διαδικασία της Επιτροπής Σοφών. Υιοθετώντας υψηλούς τόνους ­ κι ενώ στο Αιγαίο
διεξάγεται η τουρκική άσκηση ­ ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ επέμεινε ότι
«είναι σαφής παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου το γεγονός ότι η Ελλάδα
εξακολουθεί να εφαρμόζει καθεστώς εθνικού εναέριου χώρου δέκα μιλίων».
Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι «με βάση τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ο εναέριος
χώρος οριοθετείται ως ο εναέριος χώρος πάνω από τα χωρικά ύδατα» ­ και, ως εκ
τούτου, «ο εθνικός εναέριος χώρος της Ελλάδας είναι έξι μίλια».

ΟΙ ΣΟΦΟΙ

Για το θέμα της Επιτροπής Σοφών, ο κ. Ουτκάν υποστήριξε ότι «η Ελλάδα δεν
επιθυμεί να δώσει στη διαδικασία της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων εικόνα επίσημου
διαλόγου και συνομιλιών, εμποδίζει τη συνάντηση των μελών της Επιτροπής και
ανησυχεί από τις προσπάθειες της Τουρκίας για ενεργοποίηση της διαδικασίας». Ο
ίδιος, ωστόσο, επιβεβαίωσε πως η Άγκυρα επιθυμεί τη συνέχιση της διαδικασίας
χωρίς τη συμμετοχή της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Αθήνα δεν υιοθέτησε
τους υψηλούς τόνους της Άγκυρας. Σε ανακοίνωση του εκπροσώπου του υπουργείου
Εξωτερικών υπογραμμίζεται πως «πρόκειται για τις γνωστές τουρκικές απόψεις με
τις οποίες επιχειρείται η αμφισβήτηση του νομικού καθεστώτος του Αιγαίου».
Προσθέτει ακόμη ότι «οι απόψεις αυτές εμφανίζονται από την Τουρκία με
διάφορους τρόπους ανάλογα με τους συνομιλητές της και εντάσσονται στην τακτική
οξύτητας και έντασης που υιοθετεί η Άγκυρα, έχουν δε τεκμηριωμένα και κατ’
επανάληψη απορριφθεί από την Ελλάδα».

ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ

Ως «ανάγκη» της Τουρκίας να καταγράψει για άλλη μία φορά τις πάγιες επιδιώξεις
της στο Αιγαίο ­ μετά και την πίεση που υπέστη από τις ΗΠΑ να επιδείξει
αυτοσυγκράτηση και να μην πραγματοποιήσει τη στρατιωτική της άσκηση στους
Καλογήρους ­ θεωρεί το υπουργείο Εθνικής Άμυνας την προγραμματισμένη για
σήμερα τουρκική αεροναυτική άσκηση νοτίως της Ικαρίας (περιοχή στην οποία η
Άγκυρα έχει προγραμματίσει άσκηση και για τις 12 του μηνός). Οι επιτελείς του
υπουργείου Άμυνας εκτιμούν ότι ο σχεδιασμός της άσκησης νοτίως της Ικαρίας
έγινε ειδικώς για να αμφισβητηθεί εμπράκτως το εύρος του ελληνικού εναέριου
χώρου (10 ν.μ.).

Η περιοχή που έχει (αυθαιρέτως) δεσμευτεί είναι μεν διεθνής, όμως για να
φθάσουν τα τουρκικά αεροσκάφη εκεί πρέπει να περάσουν από ελληνικό εναέριο
χώρο (μεταξύ Μυκόνου και Ικαρίας). Η απόσταση μεταξύ των δύο νησιών είναι
μόλις 19,5 ν.μ., συνεπώς δεν υπάρχει πέρασμα καθώς είναι δεδομένο ότι ο
ελληνικός εναέριος χώρος επεκτείνεται 10 ν.μ. από κάθε ακτή. Η Άγκυρα, όπως
είναι γνωστό, θεωρεί ότι ο ελληνικός εναέριος χώρος είναι μόνο 6 ν.μ. και
συνεπώς μεταξύ των δύο νησιών υπάρχει διεθνής εναέριος χώρος 7,5 ν.μ. απ’ όπου
μπορεί να περάσει τα αεροσκάφη της. Η Ελλάδα παρακολουθεί με ψυχραιμία τις
τουρκικές κινήσεις ­ τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο ­ ενώ
διατηρεί σε ετοιμότητα τις Ένοπλες Δυνάμεις της.

Όπως δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Άκης Τσοχατζόπουλος, «στο βαθμό που
έχουμε τραυματισμό του εθνικού εναέριου χώρου, η πρακτική μας είναι πάγια.
Αυτή, λοιπόν, θα επαναληφθεί και στο μέλλον. Θα σηκωθούν τα ελληνικά αεροπλάνα
για να αναχαιτίσουν και να εκδιώξουν εκείνους που τραυματίζουν τον εθνικό
εναέριο χώρο». Ο κ. Τσοχατζόπουλος ευχήθηκε, επίσης, να δείξει «ωριμότητα» η Τουρκία.

Η ελληνική ετοιμότητα θα διατηρηθεί μέχρι και τις 23 Ιανουαρίου, που λήγει η
τουρκική άσκηση. Για το διάστημα 18-22 Ιανουαρίου η Ελλάδα έχει προγραμματίσει
από καιρό 4 μονοήμερες μικρής κλίμακας ασκήσεις κατά μήκος του Αιγαίου.
Πρόκειται για τις ασκήσεις «Ορμή» (ταχέων σκαφών), «Αστραπή» (αντιτορπιλικών),
«Γοργόνα» (ελικοπτέρων) και «Γρύπος» (ναρκαλιευτικών). Χθες, βορείως της
Λήμνου πραγματοποίησε μικρή άσκηση συνεργασίας πλοίων με αεροσκάφη.