Υπερατλαντικές παρακολουθήσεις

Ένα υπερσύγχρονο ηλεκτρονικό κατασκοπευτικό δίκτυο των Αμερικανών υποκλέπτει
τις τηλεφωνικές συνομιλίες, τα φαξ και τα ηλεκτρονικά μηνύματα με τα οποία
επικοινωνούν όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες. Η αποκάλυψη γίνεται επίσημα σήμερα στη
συνεδρίαση του Γραφείου Εξέτασης της Επιστήμης και Τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής που πραγματοποείται στο Λουξεμβούργο.

Ηλεκτρονική κατασκοπεία. Ο μεγαλύτερος κατασκοπευτικός σταθμός του κόσμου βρίσκεται στη Βόρεια Αγγλία και ανήκει στην Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των Αμερικανών

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ τη βρετανική εφημερίδα «Daily Telegraph», η επιβεβαίωση για πρώτη
φορά της ύπαρξης του δικτύου και του τρόπου λειτουργίας του, που μέχρι σήμερα
κυκλοφορούσε μόνο ως φήμη, έγινε από την Επιτροπή Ατομικών Ελευθεριών του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα πλαίσια έκθεσης με τίτλο «Εξετάζοντας τις
τεχνολογίες πολιτικού ελέγχου». Η έκθεση περιέχει λεπτομέρειες για τη δράση
του Δικτύου Κλιμακωτής Διάταξης (Echelon Network), μιας σειράς κατασκοπευτικών
σταθμών ελεγχόμενων από την αμερικανική κυβέρνηση, σε πολλές χώρες του κόσμου.
Με τη βοήθειά τους, οι Αμερικανοί παρακολουθούν αμέτρητες τηλεφωνικές
συνδιαλέξεις, φαξ και e-mail, σε ολόκληρη την Ευρώπη χωρίς καμία διάκριση. Η
υπηρεσία που ευθύνεται για τη λειτουργία του δικτύου είναι η Εθνική Υπηρεσία
Ασφάλειας (NSA), πολύ πιο μυστική ακόμη και από την CIA. Οι πληροφορίες που
συγκεντρώνονται στην ευρωπαϊκή ήπειρο μεταφέρονται μέσω δορυφόρων στο κέντρο
επιχειρήσεων στο Μέριλαντ.

«Το δίκτυο αυτό αποτελεί μέρος μιας παλιάς συνεργασίας μεταξύ της Βρετανίας
και των ΗΠΑ και σχεδιάστηκε για κατασκοπεία μη στρατιωτικών στόχων:
κυβερνήσεις, οργανισμοί και μεγάλες επιχειρήσεις σε όλες τις χώρες. Η
λειτουργία του βασίζεται στην υποκλοπή πολλών μορφών επικοινωνίας σε
απεριόριστες ποσότητες. Τα πολύτιμα δεδομένα έπειτα διαχωρίζονται από τα
υπόλοιπα με τη βοήθεια προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης, που ψάχνουν
λέξεις-κλειδιά. Τα προγράμματα χρησιμοποιούν λεξικά πολλών γλωσσών, που
περιέχουν λέξεις σημαντικού ενδιαφέροντος για κάθε χώρα.

Για περισσότερη από μία δεκαετία, πρώην πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών της
Βρετανίας, των ΗΠΑ, του Καναδά και της Νέας Ζηλανδίας ισχυρίζονται ότι η
παρακολούθηση των ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχει εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο.
Όπως λέει ο κ. Θόδωρος Σπίνουλας, διευθυντής του εξειδικευμένου περιοδικού
πληροφορικής «RAM», φήμες για την ύπαρξη τέτοιου δικτύου υπήρχαν έντονες από
παλιά. Και έκαναν λόγο για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών που ψάχνουν σε τέλεξ,
φαξ και δίκτυα e-mail για λέξεις-κλειδιά. Ενώ στα τηλεφωνήματα μπορούν να
εντοπιστούν αυτόματα οι ίδιες λέξεις.

Πρώην πράκτορες έχουν υποστηρίξει ότι βάσεις κατασκοπείας, που ελέγχονται από
τους Αμερικανούς, έχουν την δυνατότητα να ερευνήσουν όλες τις επικοινωνίες
δεδομένων για λέξεις-κλειδιά. Το δίκτυο Echelon αυτόματα αναλύει όλα τα
ηλεκτρονικά μηνύματα για προειδοποιητικές ενδείξεις, που μπορεί να ορίσουν
πιθανούς στόχους των υπηρεσιών κατασκοπείας. Ένα σύστημα αναγνώρισης φωνής, το
Oratory, χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για την υποκλοπή διπλωματικών
τηλεφωνικών συνομιλιών.

Ο υπεύθυνος της έκθεσης, ο Άγγλος βουλευτής του Εργατικού Κόμματος Γκλιν
Φορντ, πιστεύει πως είναι σημαντική για το μέλλον των ατομικών ελευθεριών στην
Ευρώπη. «Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία, που η τεχνολογία έχει βοηθήσει στον
εκδημοκρατισμό, ενώ άλλες που ευθύνεται για την συγκέντρωση των εξουσιών σε
ένα κεντρικό σύστημα διοίκησης. Αυτή η περίπτωση ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Οι ατομικές ελευθερίες στην Ευρώπη δεν έχουν ισχυροποιηθεί όσο πρέπει».

Η έκθεση προτείνει μία σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης
δύναμης της κατασκοπευτικής τεχνολογίας: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να
αρνηθεί όλες τις προτάσεις των Αμερικανών για την διάθεση ιδιωτικών μηνυμάτων
μέσω του Ίντερνετ στις αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας». Ζητά επίσης να
διενεργηθεί έρευνα για την ανάμιξη της NSA στην Ευρώπη και να μειωθούν οι
δραστηριότητές της.

Ο ΛΟΓΟΣ για την αύξηση του αμερικανικού ενδιαφέροντος στην Ευρώπη, μετά το
τέλος του Ψυχρού Πολέμου, είναι η εμπορική κατασκοπεία. Η NSA είναι η
ισχυρότερη υπηρεσία υποκλοπής μηνυμάτων στον κόσμο και μέχρι πρόσφατα, ακόμη
και η ύπαρξή της ήταν μυστική. Τη δεκαετία του ’50, έλαβε άδεια από τη
βρετανική κυβέρνηση να εγκαταστήσει ένα δίκτυο κατασκο-πευτικών σταθμών στη
Βρετανία για την υποκλοπή στρατιωτικών, διπλωματικών και οικονομικών
πληροφοριών από όλο το Βόρειο Ημισφαίρειο. Στη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών
προστέθηκαν ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία με στόχο την επίτευξη
μίας ενιαίας πολιτικής εθνικής ασφάλειας. Χώρισαν τον πλανήτη σε πέντε ζώνες
κατασκοπείας. Οι Βρετανοί ήταν υπεύθυνοι για την κατασκοπεία των Κινέζων. Ο
μεγαλύτερος κατασκοπευτικός σταθμός στον κόσμο βρίσκεται στο Menwith Hill στη
Βόρεια Αγγλία και ανήκει στη NSA. Οι τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων
χρόνων έδωσαν τη δυνατότητα στους σταθμούς αυτούς να παρακολουθούν όλα τα φαξ,
τα τέλεξ και τα φωνητικά μηνύματα, και αργότερα των email μέσω του Ίντερνετ.

Όποτε έγινε λόγος για τις δραστηριότητες της NSA στο αγγλικό Κοινοβούλιο η
κυβέρνηση απαγόρευσε τη διοχέτευση πληροφοριών. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου είναι ίσως το πρώτο βήμα για την αποκάλυψη περισσότερων στοιχείων.