Γιατί διαφωνεί η συντονιστική επιτροπή των 12 κοινοτήτων

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

Γραφείο Βόρειας Ελλάδας

Η ΑΝΩΝΥΜΗ Εταιρεία Μεταλλείων και Βιομηχανίας Χρυσού TVX-Ελληνικός Χρυσός έχει
μοναδικό μέτοχο την εταιρεία TVX-Gold Inc, η οποία τον Δεκέμβριο του 1995
έπειτα από διεθνή διαγωνισμό αγόρασε την εταιρεία που ήταν γνωστή με την
επωνυμία Μεταλλεία Κασσάνδρας Χαλκιδικής.

Η εταιρεία TVX Gold είναι μια διεθνής επιχείρηση μεταλλείων χρυσού με έδρα τον
Καναδά. Διαθέτει πέντε εν λειτουργία μεταλλεία στη Βόρεια και Νότια Αμερική
και διάφορα προχωρημένου σταδίου έργα στη Βόρεια και Νοτια Αμερική και στην
Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων και των εγκαταστάσεων της εταιρείας στην Ελλάδα.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της εταιρείας, η σύμβαση που υπέγραψε η
TXV-Ελληνικός Χρυσός με την ελληνική κυβέρνηση το 1995 και επικυρώθηκε από όλα
τα κόμματα του Ελληνικού Κοινοβουλίου πλην του ΚΚΕ τον Ιούλιο του 1996,
προβλέπει τη συνέχιση της παραγωγής συμπυκνώματος ψευδαργύρου, μολύβδου,
αργύρου στη μονάδα εμπλουτισμού του Στρατωνίου, καθώς και την εγκατάσταση
μονάδας ανάκτησης χρυσού.

Η εταιρεία θα εφαρμόσει επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 200.000.000 δολαρίων ΗΠΑ
(περίπου 60 δισ. δρχ.), το οποίο περιλαμβάνει την κατασκευή της μονάδας
χρυσού, εκτός από το τίμημα εξαγοράς των 47.000.000 δολαρίων ΗΠΑ (14 δισ. δρχ.).

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ελληνοκαναδικής εταιρείας, το επενδυτικό της
πρόγραμμα αναμένεται να διευρυνθεί και να φθάσει στα 500.000.000 δολάρια ΗΠΑ
(150 δισ. δρχ.) όταν η εταιρεία αναπτύξει ένα δεύτερο σχέδιο εκμετάλλευσης
εντός της περιοχής στην οποία κατέχει τα μεταλλευτικά δικαιώματα.

Με την ολοκλήρωση της σύμβασης αγοράς η TVX-Ελληνικός Χρυσός έκλεισε τη μονάδα
εμπλουτισμού Ολυμπιάδας για να αξιολογήσει την κατάλληλη μεθοδολογία που θα
εφαρμόσει για την ανάκτηση του περιεχομένου στο μετάλλευμα χρυσού.

Στις 28 Ιανουαρίουυ του 1996 άρχισαν οι κινητοποιήσεις των κατοίκων των δώδεκα
κοινοτήτων του Στρυμονικού Κόλπου, όπου συστάθηκε και η συντονιστική επιτροπή
αγώνα για τη μη εγκατάσταση του εργοστασίου χρυσού στην περιοχή της Ολυμπιάδας
και της Βαρβάρας στη Βόρεια Χαλκιδική. Την αναγκαιότητα της επένδυσης
επισημαίνουν από την αρχή οι εκπρόσωποι της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης,
εργατικοί φορείς και οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης της Βόρειας Χαλκιδικής
πλην των δώδεκα κοινοτήτων.

Η θέση της συντονιστικής επιτροπής δεν είναι κατά της επένδυσης, με δεδομένο
όμως ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί έξω από τα διοικητικά όρια των δώδεκα
κοινοτήτων και θα έχει την κοινωνική αποδοχή για τη νέα θέση που θα επιλεγεί.
Με βάση την πρώτη φάση της μελέτης του ΙΓΜΕ οι εκπρόσωποι της συντονιστικής
επιτροπής προτείνουν την εγκατάσταση του εργοστασίου σε τρεις περιοχές νότια
της Ολυμπιάδας και της Βαρβάρας.

Οι αντιρρήσεις της συντονιστικής επιτροπής αναφέρονται στην υποβάθμιση της
αναπτυσσόμενης τουριστικής ανάπτυξης στην περιοχή με την εγκατάσταση της
μεταλλουργίας χρυσού, στην απειλή για τον αφανισμό αρχαιολογικών χώρων, και
συγκεκριμένα των αρχαίων Σταγείρων, καθώς και στην περιβαλλοντική καταστροφή
της ήδη επιβαρημένης από τα μεταλλεία περιοχής.

Με απόφαση της συντονιστικής επιτροπής στήθηκαν φυλάκια-κιόσκια στα όρια των
εγκαταστάσεων της ελληνοκαναδικής εταιρείας στην περιοχή της Ολυμπιάδας,
προκειμένου να μην προχωρήσει η εταιρεία σε γεωτρήσεις.

Στις 17 Οκτωβρίου του 1996 σημειώθηκαν τα πρώτα σοβαρά επεισόδια μεταξύ
κατοίκων των κοινοτήτων και της αστυνομίας στην περιοχή του Σταυρού. Τέσσερις
ημέρες αργότερα «κηρύσσεται» ανακωχή μετά τη μεσολάβηση της υφυπουργού
Ανάπτυξης Άννας Διαμαντοπούλου και της ανάθεσης της μελέτης στο ΙΓΜΕ για τη
χωροθέτηση του εργοστασίου χρυσού της ελληνοκαναδικής εταιρείας.

Περίπου ένα χρόνο αργότερα, στις 9 Οκτωβρίου 1997, σημειώθηκαν νέα σοβαρά
επεισόδια στην περιοχή της Ολυμπιάδας. Αφορμή η απόφαση της εταιρείας να
πραγματοποιήσει γεωτρήσεις περιβαλλοντικού περιεχομένου στις εγκαταστάσεις της
στην περιοχή της Ολυμπιάδας.

Εκπρόσωποι της TVX-Ελληνικός Χρυσός καταγγέλλουν την καταστροφή δύο
γεωτρυπάνων κατά τη διάρκεια των επεισοδίων στα οποία τραυματίζονται
αστυνομικοί και κάτοικοι.

Στην περιοχή εγκαταστάθηκαν περισσότεροι από 800 αστυνομικοί από όλη την
Ελλάδα μέχρι την ολοκλήρωση των περιβαλλοντικών γεωτρήσεων της ελληνοκαναδικής εταιρείας.

Συλλαμβάνονται μετά τα επεισόδια πέντε κοινοτάρχες κοινοτήτων του Στρυμονικού
Κόλπου για ηθική αυτουργία, οι οποίοι δικάζονται στον Πολύγυρο σήμερα. Η
εταιρεία με ανακοινώσεις της καταγγέλλει το κλίμα τρομοκρατίας εις βάρος των
εργαζομένων και των υπαλλήλων της που επικρατεί και αποτελεί εμπόδιο στην
υλοποίηση και ολοκλήρωση της επένδυσης.

Νέα ένταση δημιουργείται με την απόφαση του αστυνομικού διευθυντή Χαλκιδικής
να απαγορεύσει τις συγκεντρώσεις των κατοίκων της περιοχής ­ απόφαση που
αναστέλλεται λίγες ώρες αργότερα. Για περίπου μία εβδομάδα παίζεται
«κλεφτοπόλεμος» μεταξύ κατοίκων των κοινοτήτων και της Αστυνομίας μέχρι τις 4
Δεκεμβρίου που αποχωρούν οι αστυνομικές δυνάμεις. Σημαντικό ρόλο στην εκτόνωση
της έντασης παίζει και η παρέμβαση της Ιεράς Μητρόπολης Ιερισσού, Αρδαμερίου
και Αγίου Όρους.

Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις της συντονιστικής επιτροπής των δώδεκα
κοινοτήτων του Στρυμονικού Κόλπου, οι κάτοικοι αποσύρονται από τα κιόσκια που
εγκατέστησαν πριν από δύο περίπου χρόνια, ενώ καλείται η κυβέρνηση και το
υπουργείο Ανάπτυξης να γνωστοποιήσει τη μελέτη χωροθέτησης του ΙΓΜΕ και να
ξεκινήσει στη συνέχεια διάλογο στον οποίο θα συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι
φορείς για την προοπτική της επένδυσης.