ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το μανιφέστο ενός ηδονιστή

Μάης ’68. Κατά τον Μισέλ Ονφραί, το έργο του έμεινε ημιτελές και πρέπει να βγαίνουμε καθημερινά στα οδοφράγματα για να το ολοκληρώσουμε

Επιπλήττει τους δεσμοφύλακες του «συσκευασμένου καπιταλισμού». Προτείνει την
υποταγή της οικονομίας στις διονυσιακές αρχές. Και παρακινεί τους συμπατριώτες
του να βγαίνουν καθημερινά στα οδοφράγματα για να «ολοκληρώσουν τον Μάη του ’68».

ΓΕΝΝΗΜΕΝΟΣ στη φτώχεια και τους εξευτελισμούς από πατέρα εργάτη και μάνα
νοικοκυρά, ο Μισέλ Ονφραί πήγαινε πάντοτε κόντρα στην εποχή του. Όταν εκείνη
είναι θλιμμένη, αυτός είναι χαρούμενος. Όταν εκείνη ευνοεί τον ασκητισμό,
αυτός διακηρύσσει το δικαίωμα στην απόλαυση. Όταν εκείνη εξαίρει τις αρετές
της ζωής, αυτός είναι κυνικός και ελευθεριακός. Όταν εκείνη ζητεί ρεαλισμό,
αυτός ψάχνει τις ουτοπίες. Όταν εκείνη διογκώνει τα εγκλήματα του
κομμουνισμού, αυτός δηλώνει αριστερός. Το τελευταίο βιβλίο αυτού του ιδιότυπου
διανοούμενου που διδάσκει φιλοσοφία στην Καέν της Βόρειας Γαλλίας λέγεται «Η
Πολιτική της Εξέγερσης» (εκδ. Grasset). Αντί βιβλιοκριτικής, ο «Νουβέλ
Ομπζερβατέρ» του ζήτησε να παρουσιάσει το «πιστεύω» του. Ένα ηδονιστικό μανιφέστο.

ΓΙΑ ΤΟ ΣΩΜΑ. Ο χριστιανισμός δεν πηγαίνει πια τόσο καλά ­ γράφει ο Ονφραί ­ ο
μαρξισμός ακόμη χειρότερα και η μόνη βεβαιότητα που εξακολουθούμε να
διαθέτουμε, ο μόνος μας πλούτος, είναι το σώμα μας. Αντίθετα με τις θρησκείες
που θέλουν να μας βοηθήσουν να χωνέψουμε την ιδέα ότι πρέπει να πεθάνουμε,
είναι καιρός να διεκδικήσουμε έναν ολοκληρωμένο, αν όχι ολοκληρωτικό αθεϊσμό,
που αρνείται κάθε σχέση με οποιονδήποτε ουρανό. Αλλωστε, το πρόβλημα δεν είναι
τόσο τι θα γίνει μετά τον θάνατο (εκεί όπου βασιλεύει το απόλυτο μηδέν), αλλά
τι γίνεται πριν απ’ αυτόν.

Αυτό το σώμα, χωρίς Θεό, μόνο και μοναδικό, μοναχικό και μεγαλειώδες, διατηρεί
σχέσεις με τον γύρω κόσμο μέσω των αισθήσεων. Απέναντι στη Δύση, που ευνοούσε
πάντα τις αισθήσεις των αποστάσεων υποβαθμίζοντας την όσφρηση και τη γεύση,
προβάλλει το αίτημα ενός αισθησιασμού που θα επαναφέρει στο προσκήνιο την
ηδονή μέσω της άσκησης και των πέντε αισθήσεων. Και θα δίνει έτσι στο σώμα τη
θέση που ο χριστιανισμός του αρνήθηκε επί δύο χιλιετίες.

ΓΙΑ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ. Σε αντίθεση με τον πολιτισμό μας που μισεί τα άτομα και
εξυμνεί μόνο τις ομάδες και το αγελαίο ένστικτο, ο Ονφραί διεκδικεί έναν
ατομισμό που αντιλαμβάνεται το πραγματικό ως κράμα διαφορετικών ατόμων και
έναν ηδονισμό που θέτει στο επίκεντρο την απόλαυση. Όπως έλεγε τον 18ο αιώνα ο
Σαμφόρ: «Να απολαμβάνεις και να προκαλείς απόλαυση, χωρίς να κάνεις κακό στον
εαυτό σου ή στους άλλους, ιδού η απόλυτη ηθική».

ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΔΟΝΗ. Για να κυριαρχήσει η αρχή της απόλαυσης επί της αρχής του
ρεαλισμού ­ καταλήγει ο φιλόσοφος ­ απαιτείται μια συμπεριφορά που αποκαθιστά
και δικαιώνει την ανυπακοή. Και η πιο ολοκληρωμένη μορφή ανυπακοής είναι η
ελευθεριότητα. Ο ελευθεριακός, ο ελευθέριος και ο δανδής αποτελούν παραδόξως
μια θεωρητική κοινότητα όπου τα μέλη της προσπαθούν να μείνουν μακριά από όλα
τα συνθήματα: εθνικιστικά, πατριωτικά, οικογενειοκρατικά ή κοινοβιακά.