ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η δολοφονία του κοινωνικού κράτους

Ταξικές ανισότητες. Ένας φτωχός και άνεργος νέος της Βρετανίας έχει 8 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνει από έναν εύπορο συνομήλικό του

Το βιβλίο μόλις κυκλοφόρησε στη Βρετανία και λέγεται «Ανισότητες στην Υγεία».
Κύριε Σημίτη, κύριε Παπαντωνίου, κύριε Σπράε, να το διαβάσετε. Θα σας ωφελήσει.

ΟΠΩΣ συμβαίνει σταθερά εδώ και έναν αιώνα, το προσδόκιμο ζωής ενός εύπορου
Βρετανού υψηλής μόρφωσης αυξήθηκε την πενταετία 1987-1991 κατά 8 μήνες σε
σχέση με την προηγούμενη πενταετία, φτάνοντας τα 74,9 χρόνια. Ακόμη μεγαλύτερη
(17 μήνες) ήταν η αύξηση για τις γυναίκες της ίδιας κατηγορίας, που ο μέσος
όρος ζωής τους υπερβαίνει πλέον τα 80 χρόνια. Αυτό που προκαλεί όμως κατάπληξη
και οργή, αυτό που δεν είχε ξανασυμβεί ποτέ αυτόν τον αιώνα στη Δύση σε
περίοδο ειρήνης, αφορά τους φτωχούς και ανέργους: σταθερό παρέμεινε τη
συγκεκριμένη πενταετία το προσδόκιμο ζωής για τις γυναίκες αυτής της
κατηγορίας (76,8), ενώ για τους άνδρες μειώθηκε κατά ένα μήνα (69,7).

Το 1971 ένα πλούσιο νεογέννητο στην Αγγλία και την Ουαλλία ανέμενε να ζήσει
3,9 χρόνια περισσότερο από ένα φτωχό νεογέννητο. Είκοσι χρόνια αργότερα η
διαφορά τους είχε αυξηθεί στα 5,2 χρόνια.

Τα συγκλονιστικά αυτά στοιχεία περιέχονται σ’ ένα βιβλίο που μόλις εκδόθηκε
στην Αγγλία από τη Στατιστική Υπηρεσία της χώρας. Λέγεται «Ανισότητες στην
Υγεία» (Health Inequalities) και το έγραψαν ο Φράνσις Ντρέβερ και η Μάργκαρετ
Ουάιτχεντ. Ταξικές ανισότητες παρατηρούνται βέβαια και σε άλλες ανεπτυγμένες
χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ισπανία και η Φινλανδία, για να μη
μιλήσουμε βέβαια για τον πρώην ανατολικό συνασπισμό: το προσδόκιμο ζωής στη
Ρωσία μειώθηκε την τελευταία δεκαετία κατά 13 ολόκληρα χρόνια! Αυτό που κάνει
την περίπτωση της Βρετανίας να ξεχωρίζει είναι ότι την περίοδο του θατσερισμού
τα πιο φτωχά στρώματα του πληθυσμού όχι μόνο έχασαν την επαφή τους με τα
πλούσια, αλλά είδαν και τις συνθήκες της υγείας τους να επιδεινώνονται.

Ο λόγος; Οι συγγραφείς είναι σαφείς: η δολοφονία του κράτους προνοίας από τις
κυβερνήσεις της Σιδηράς Κυρίας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι οι
άνεργοι έχουν σαφώς μεγαλύτερη θνησιμότητα από τους εργαζομένους. Και η
διαφορά είναι μεγαλύτερη στις μικρές ηλικίες: αν ένας ηλικιωμένος φτωχός έχει
4 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνει από έναν πλούσιο με τα ίδια
χρόνια, ένας νέος άνεργος και φτωχός κινδυνεύει 8 φορές περισσότερο να πεθάνει
από έναν εύπορο συνομήλικό του! Διόλου περίεργο, αφού στη διάρκεια της
δεκαετίας του ’80 αφέθηκε απροστάτευτος απέναντι σε ασθένειες που είχαν σχέση
με τη διαβίωσή του: φυματίωση, αναπνευστικές και καρδιακές παθήσεις, καρκίνος
των πνευμόνων, διαβήτης ή ακόμη ψυχικές διαταραχές από την κατάχρηση
οινοπνεύματος και ναρκωτικών.

Λύσεις υπάρχουν; Οι συγγραφείς απαντούν θετικά, προσφεύγοντας στους
κοινωνιολόγους. Οικονομική βοήθεια στις φτωχές οικογένειες. Καταπολέμηση της
φτώχειας μακράς διάρκειας μέσω της εκπαίδευσης. Εφαρμογή μιας δικαιότερης
πολιτικής στη φορολογία και την κατανομή του πλούτου. Ανοικοδόμηση, με άλλα
λόγια, του κοινωνικού κράτους που επέτρεψε στους Ευρωπαίους να διπλασιάσουν
αυτόν τον αιώνα το προσδόκιμο ζωής τους.