Δέσμιος των στρατηγών ο Γιλμάζ

Ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Μ. Γιλμάζ ήταν χωρίς καμιά αμφιβολία ένα από τα
σημαντικότερα πρόσωπα της Διαβαλκανικής Συνόδου της Κρήτης.

ΕΦΘΑΣΕ στο Ηράκλειο επικεφαλής πολυπληθούς πολιτικής και διπλωματικής
αντιπροσωπείας, στην οποία μετείχαν εκπρόσωποι όλων των κομμάτων που στηρίζουν
την κυβέρνησή του. Εκπροσώπηση που θεωρήθηκε από κάποιους ως προάγγελος
κάποιας σημαντικής συμφωνίας στα ελληνοτουρκικά. Οι ίδιοι οι Τούρκοι, μάλιστα,
επιχείρησαν να καλλιεργήσουν αυτό το κλίμα αφήνοντας να διαρρεύσει ότι ο
Πρωθυπουργός τους φέρνει πακέτο προτάσεων για τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας.
Ωστόσο, η συνάντηση με τον κ. Σημίτη δεν έκρυβε τέτοιου είδους εκπλήξεις. Ο κ.
Γιλμάζ παρέμεινε σταθερός στις γνωστές αδιάλλακτες τουρκικές θέσεις, ζητώντας
διάλογο εφ’ όλης της ύλης στα ελληνοτουρκικά και συνολική λύση των θεμάτων,
απορρίπτοντας προηγουμένως προσφυγή στη Χάγη για το ζήτημα των Ιμίων.

Ο κ. Γιλμάζ όμως παραδέχθηκε ­ για πρώτη φορά με τέτοιο ξεκάθαρο τρόπο ­ ότι
δεν μπορεί να ανταποκριθεί στη βήμα προς βήμα προσέγγιση που ζητάει η Ελλάδα
λόγω της εσωτερικής πολιτικής κατάστασης στην Τουρκία (ασταθής κυβέρνηση, που
βασίζεται στο κόμμα της Μητέρας Πατρίδας του κ. Γιλμάζ και στο κόμμα της
Δημοκρατικής Αριστεράς του εθνικιστή κ. Ετσεβίτ, ρόλος του στρατιωτικού κατεστημένου).

100 ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ

Μάλιστα, το στρατιωτικό κατεστημένο θέλησε να κάνει σαφή την παρουσία του στη
σύνοδο αυτή της Κρήτης παρά το γεγονός ότι κανείς εκπρόσωπός του δεν είχε
έρθει στο νησί. Περισσότερα από 100 συνολικά τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα
προχώρησαν τις τρεις ημέρες της Συνόδου σε δεκάδες παραβιάσεις του ελληνικού
εναέριου χώρου.

Σε μία μόλις ημέρα (τη χθεσινή) οι Τούρκοι έστειλαν στο Αιγαίο 48 οπλισμένα
F-16 και F-4 (Φάντομ). Τα τουρκικά αεροσκάφη έκαναν 30 παραβιάσεις του εθνικού
εναέριου χώρου, κυρίως στο Κεντρικό Αιγαίο, ενώ και στην Κύπρο φωτογραφικά
Φάντομ έκαναν παραβιάσεις στο πλαίσιο της άσκησης «Ταύρος». Στο Αιγαίο, οι
Τούρκοι ήταν ιδιαίτερα προκλητικοί και πολλές φορές παρ’ όλο που
αναχαιτίζονταν γύριζαν μία και δύο φορές για «αερομαχίες» ανεβάζοντας τον
αριθμό των εμπλοκών σε 26. Η τακτική αυτή ανάγκασε τους Έλληνες χειριστές να
κυνηγούν συνέχεια τους Τούρκους, κυρίως μεταξύ Λέσβου, Λήμνου και Σκύρου.

Την ίδια στιγμή που οι Τούρκοι πιλότοι προκαλούσαν στο Αιγαίο, ο Νο 2
στρατηγός της Τουρκίας Τσεβίκ Μπιρ δήλωνε υποκριτικά ότι η Ελλάδα είναι αυτή
που ευθύνεται για την κλιμάκωση της έντασης με τις στρατιωτικές ασκήσεις. Και
ισχυρίστηκε ακόμα αναληθώς ότι η ελληνική άσκηση άρχισε στις 29 Οκτωβρίου,
ημέρα της εθνικής εορτής της Τουρκίας, ενώ άρχισε δύο ημέρες αργότερα!

ΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Σε αντιφάσεις ωστόσο έπεσε και ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας κ. Ισμέτ
Σεζγκίν, όταν φθάνοντας χθες στα κατεχόμενα διαβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι η
άσκηση «Ταύρος» δεν σχετίζεται με τις ελληνοκυπριακές ασκήσεις «Νικηφόρος –
Τοξότης». Ωστόσο, λίγες μόλις ημέρες νωρίτερα, στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν
ανακοινώσει ότι η Άγκυρα στέλνει F-16 στα κατεχόμενα (το έκανε χθες) «σε
αντίποινα» της παρουσίας ελληνικών F-16 στην Κύπρο. Αλλά και ο υπουργός τού
τουρκικού ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Μπερ, δήλωσε χθες ότι η Τουρκία αποφάσισε να
πραγματοποιήσει την άσκηση στο τρίγωνο Κρήτης – Ρόδου – Κύπρου «επειδή δεν
ματαιώθηκε η άσκηση “Νικηφόρος”».

ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Αντίθετα, τέλος, από τα ελληνοτουρκικά, ο Τούρκος Πρωθυπουργός ­ ευγενής και
συγκρατημένος, είναι αλήθεια, στις τοποθετήσεις του στην Κρήτη ­ κράτησε μια
ιδιαίτερα θετική στάση στο ζήτημα της διαβαλκανικής συνεργασίας.

Μάλιστα, όταν τη χθεσινή ­ τελευταία ημέρα της Συνόδου ­ κάποιοι Βαλκάνιοι
ηγέτες δεν ήθελαν να δεσμευτούν για το μέλλον αυτής της προσπάθειας βάζοντας
την υπογραφή τους σε ένα κοινό ανακοινωθέν, ο κ. Γιλμάζ άσκησε την επιρροή του
στηρίζοντας την ελληνική θέση. Κίνηση που προκάλεσε εντύπωση στην Αθήνα και
βοήθησε στο ξεπέρασμα των επιφυλάξεων ακόμα και των πιο συγκρατημένων.

Το μέλλον θα δείξει ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας για τη
διαβαλκανική συνεργασία. Έτσι κι αλλιώς η τουρκική πλευρά θα φιλοξενήσει το
1998 την επόμενη σύνοδο.