Η δραχμή «έσπασε» τις γραμμές των κερδοσκόπων

Αυτοί που περίμεναν ότι η χθεσινή μέρα θα έπαιρνε τον χαρακτήρα μιας νέας
«Μαύρης Δευτέρας» διαψεύσθηκαν, καθώς δεν υπήρξε καμία πίεση στη δραχμή, ενώ
τα επιτόκια άρχισαν να υποχωρούν. Ταυτόχρονα, σημειώθηκε ανάκαμψη και στο
Χρηματιστήριο όπου ο Γενικός δείκτης ανέβηκε 3,53%. Η άμυνα που αντέταξαν
κυβέρνηση και νομισματικές αρχές εξάντλησαν, ως φαίνεται, την κερδοσκοπία.

Από το πρωί υπήρχε ανοικτή γραμμή της Τραπέζης της Ελλάδος με το υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας. Η απόφαση που είχε ληφθεί ήταν να διετηρούνταν υψηλά τα
επιτόκια στη διατραπεζική αγορά, αλλά η Κεντρική Τράπεζα να παρενέβαινε οπότε
θα έκρινε σκόπιμο για να διοχετεύσει δραχμές στην αγορά η οποία είχε «στεγνώσει».

ΟΙ ΤΡΙΜΗΝΕΣ

Έτσι, ενώ νωρίς το πρωί τα επιτόκια στη διατραπεζική αγορά κινήθηκαν στα
επίπεδα της Παρασκευής, σταδιακά άρχισαν να υποχωρούν. Αυτό συνδυάστηκε και με
το γεγονός ότι αρκετές τράπεζες άρχισαν να πωλούν συνάλλαγμα για να αποκτήσουν
δραχμές. Τότε η Τράπεζα της Ελλάδος έκανε την παρέμβασή της για να ρίξει
ρευστό στην αγορά, δίνοντας δραχμές και παίρνοντας δολάρια (swap) για διάστημα
3 μηνών και με επιτόκιο 11,85%. Έθεσε όμως ως προϋπόθεση ότι για τρεις μήνες
θα κάλυπταν την πράξη αυτή με ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Έγιναν προσφορές
για συνάλλαγμα ύψους 2 δισ. δολαρίων, από τις οποίες έγιναν δεκτές προσφορές
για 500 εκατ. δολάρια. Με τον τρόπο αυτό ενισχύθηκαν τα συναλλαγματικά
διαθέσιμα, ενώ ταυτόχρονα αποτράπηκε η περαιτέρω μείωση των τιμών των
ομολόγων, που θα είχε ολέθριες συνέπειες για όλους όσους είχαν δείξει
εμπιστοσύνη στους κρατικούς τίτλους. Το μεσημέρι έγινε γνωστό ότι υπήρξαν και
άλλες εισροές, συνολικού ύψους 250 εκατ. ECU.

ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ

Οι εξελίξεις αυτές τόνωσαν γενικότερα την αγορά, καθώς μειώθηκαν τα επιτόκια
τα οποία προσέφεραν οι τράπεζες στους πελάτες τους για μεγάλα ποσά. Ενδεικτικό
είναι ότι την Παρασκευή για καταθέσεις άνω του 1 δισ. δραχμών, διάρκειας 1
μηνός, προσφέρονταν επιτόκια γύρω στο 100%, ενώ χθες το επιτόκιο έπεσε κάτω
από 50%. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι από το Λονδίνο, όπου στήθηκε το
παιχνίδι με το δραχμή, άρχισε η προσφορά δραχμών.

ΤΟ ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ

Την ίδια στιγμή, σε υψηλά επίπεδα κινήθηκε η ζήτηση για συμμετοχή στην αύξηση
του μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής Τράπεζας. Το Δημόσιο εξάντλησε τα
δικαιώματα για τη συμμετοχή του στην αύξηση και εγκρίθηκε η συμμετοχή τού
συνόλου σχεδόν των ασφαλιστικών ταμείων, ενώ χιλιάδες παλαιοί μέτοχοι έσπευσαν
να συμμετάσχουν στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου.

Όπως τόνιζαν αρμόδια τραπεζικά στελέχη, οι ενδείξεις που υπήρχαν από τη
χθεσινή αγορά είναι ότι οι πιέσεις στη δραχμή απομακρύνθηκαν. Αυτό δεν
σημαίνει, τόνιζαν χαρακτηριστικά, ότι οι κίνδυνοι έχουν εκλείψει, αλλά είναι
πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η δραχμή άντεξε σε μια ακόμα κερδοσκοπική επίθεση.

Η θύελλα που έπληξε το Χρηματιστήριο και πίεσε τη δραχμή κοπάζει, αλλά οι
ζημίες που προκάλεσε θα χρειαστούν αρκετό καιρό για να αποκατασταθούν.

Αυτό προκύπτει από τις απόψεις που διατυπώνουν στα «ΝΕΑ» σήμερα τέσσερις
παράγοντες της ελληνικής οικονομίας, που βιώνουν καθημερινά το σφυγμό των αγορών.

Τέτοιες κρίσεις θα είναι πλέον συνήθεις, σύμφυτες με το νέο οικονομικό
περιβάλλον, λέει ο κ. Σ. Μπέλλος της χρηματιστηριακής εταιρείας ΚΑΠΠΑ, ο
οποίος βρίσκει ότι οι Έλληνες επενδυτές έδειξαν ψυχραιμία και εμπιστοσύνη στην
οικονομική πολιτική και ότι οι αντιδράσεις στο μέτωπο της δραχμής ήταν υπερβολικές.

Ο κ. Ποδαράς, της Αμέρικαν Εξπρές, φοβάται ότι το κόστος που σήκωσαν οι
τράπεζες στη διάρκεια της πίεσης που δέχθηκε η δραχμή πιθανόν να πέσει στους
ώμους του κόσμου. Ερμηνεύοντας τις ενδείξεις, βλέπει την ομαλοποίηση να
διαδέχεται την κρίση.

Η κρίση αυτή δεν έχει καμία σχέση με την επίθεση που είχε δεχθεί η δραχμή το
1994, είναι η παρατήρηση που κάνει ο κ. Κ. Αποστολίδης της βιομηχανίας
Chipita. Δημιούργησε όμως προβλήματα στις συναλλαγές και στις χρηματοδοτήσεις
για την παραγωγή, καθώς, όπως λέει, οι τράπεζες έδιναν λεφτά μόνο για
επείγουσες ανάγκες. Η κρίση δημιούργησε προβλήματα και στο εμπόριο, καθώς και
δυσλειτουργίες στην αγορά, όπου υπήρξε έλλειψη ρευστού και έπεσε ο τζίρος, ενώ
οι έμποροι που έχουν δανεισθεί σε συνάλλαγμα ζουν με την αγωνία, επισημαίνει ο
κ. Δ. Καψάλης, επιχειρηματίας ο ίδιος και εκπρόσωπος των εμπόρων.

Οι διακυμάνσεις και η άνοδος στη χθεσινή συνεδρίαση του Χρηματιστηρίου

ΑΝΑΚΑΜΨΗ σημείωσαν και οι τιμές των μετοχών χθες στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Έτσι, έπειτα από μια μικρή υποχώρηση που σημειώθηκε στην αρχή της
χρηματιστηριακής συνεδρίασης, διαμορφώθηκε κλίμα ζήτησης στην αγορά. Αρχικά, η
ζήτηση για μετοχές προήλθε από τα τραπεζικά ιδρύματα και τις θυγατρικές τους.
Στη συνέχεια όμως μετοχές άρχισαν να ζητούν και μικροεπενδυτές επηρεασμένοι
προφανώς από τις πληροφορίες για την ισχυρή αντίσταση της δραχμής.

Τελικά, ο Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε με άνοδο 3,53%, ενώ οι συναλλαγές
έφθασαν τα 30,33 δισ. δραχμές.

Πολλοί επενδυτές συνέδεσαν τη χθεσινή άνοδο με την υποχώρηση των επιτοκίων της
διατραπεζικής αγοράς και διατύπωναν την ελπίδα ότι η χθεσινή ανάκαμψη θα
διατηρηθεί και στις επόμενες συνεδριάσεις.

Χρηματιστηριακά στελέχη έλεγαν μάλιστα ότι η αποκλιμάκωση των επιτοκίων θα
βοηθήσει, ώστε να αντιστραφεί το αρνητικό κλίμα των τελευταίων 15
χρηματιστηριακών συνεδριάσεων όπου υπήρχε συνεχής υποχώρηση των τιμών.

Δημήτρης Καψάλης, διευθύνων σύμβουλος της ομώνυμης εταιρείας και πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου

«ΟΛΟΙ οι έμποροι αυτές τις ημέρες νιώθουν αγωνία. Οι αναταράξεις στο
οικονομικό περιβάλλον προκαλούν πρώτα απ’ όλα προβλήματα στο εμπόριο.

Είναι το εμπόριο που εισπράττει, πάντα πρώτο, τις θετικές ή αρνητικές
εξελίξεις, ακριβώς γιατί διαθέτει το στοιχείο της αμεσότητας.

Οποιαδήποτε αστάθεια της δραχμής θα επηρεάσει αμέσως αρνητικά κάθε δραστηριότητα.

Ήδη, άλλωστε, με την πίεση που δέχτηκε η δραχμή εμφανίστηκαν και οι πρώτες
δυσλειτουργίες στην αγορά. Εδώ και λίγες ημέρες οι συναλλαγές έχουν περιοριστεί.

Ο εμπορικός κόσμος έχει ανοιχτές υποχρεώσεις, οι οποίες πρέπει να
εξυπηρετηθούν. Όμως την ίδια στιγμή οι τράπεζες, στην προσπάθεια να αμυνθεί η
δραχμή, δανείζουν με υψηλότατα επιτόκια.

Έτσι, παρουσιάζεται το φαινόμενο:

* Η χρηματοδότηση από το τραπεζικό σύστημα να μην μπορεί να καλύψει τις
ανάγκες. Η αγορά έχει “στεγνώσει” από ρευστό.

* Τα επιτόκια να είναι τόσο υψηλά, που και αν ακόμη οι έμποροι εξασφαλίσουν
κεφάλαια, να υποχρεώνονται να πληρώσουν πολύ ακριβά επιτόκια.

* Οι δυσκολίες στη χρηματοδότηση να αναστέλλουν τις εμπορικές συναλλαγές
μεταξύ επιχειρήσεων. Μειώνονται οι παραδόσεις και οι παραλαβές και ο τζίρος πέφτει.

* Ο κίνδυνος από το ενδεχόμενο της υποτίμησης ή διολίσθησης της δραχμής να
επιδρά καταλυτικά. Αν τυχόν συμβεί κάτι τέτοιο, το οποίο απεύχομαι, οι έμποροι
θα υποστούν μεγάλες ζημιές.

Μια μεγάλη μερίδα του εμπορικού κόσμου έχει δανεισθεί σε συνάλλαγμα, για να
αποφύγει τα υψηλά επιτόκια χρηματοδότησης σε δραχμές και τώρα ζει με τον
κίνδυνο. Υπάρχουν, τέλος, και οι συναλλαγές των εμπόρων με επιχειρήσεις του
εξωτερικού, από τις οποίες μπορεί να ζημιωθούν οι Έλληνες επιχειρηματίες.

Περιμένουμε, λοιπόν, με αγωνία να ξεπερασθεί η κρίση».

Κων. Αποστολίδης, αντιπρόεδρος Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος της Chipita

«ΤΑ ΥΨΗΛΑ επιτόκια με τα οποία δανείζονται αυτές τις ημέρες οι βιομηχανικές
επιχειρήσεις και η έλλειψη ρευστού στις αγορές είναι το μεγάλο πρόβλημα της
βιομηχανίας ως αποτέλεσμα της κρίσης. Όλες οι ενδείξεις και οι αντιδράσεις της
Τράπεζας της Ελλάδος οδηγούν, κατ’ αρχήν, στο συμπέρασμα ότι μάλλον δεν
επρόκειτο για σοβαρή κερδοσκοπική επίθεση στη δραχμή. Αυτή είναι και η διαφορά
με τα γεγονότα του 1994.

Τότε η δραχμή δέχθηκε κερδοσκοπικές επιθέσεις που είχαν στόχο την υποτίμηση
του νομίσματος.

Ήταν, δηλαδή, νομισματική κρίση.

Αντίθετα, τώρα, η κρίση ξέσπασε στην Ταϊλάνδη και στα χρηματιστήρια της Άπω
Ανατολής, κάτι που δείχνει τη δυσφορία που επικρατεί για την κατάσταση της
οικονομίας στις περιοχές αυτές.

Η παγκοσμιοποίηση όμως της οικονομίας έφερε τον… ιό και στην Ελλάδα. Ήταν
μια «ξενόφερτη» κρίση. Επιχειρηματίες από το εξωτερικό σκέφτηκαν να μεταφέρουν
τα κέρδη που είχαν πραγματοποιήσει στην Ελλάδα από μετοχές και ομόλογα στις
δικές τους αγορές, όπου πλέον υπάρχουν ευκαιρίες μετά την πτώση των αξιών διεθνώς.

Η κρίση θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία των βιομηχανιών.

Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν δανειακά κεφάλαια και είτε πρόκειται για δραχμές
είτε για άλλο νόμισμα το κόστος έχει ανέβει σημαντικά. Παράλληλα, υπάρχει και
έλλειψη ρευστότητας, αφού οι τράπεζες αυτή την περίοδο δανείζουν μόνο για
επείγουσες ανάγκες. Όμως, και αυτό είναι παρήγορο, φαίνεται και από τις
κινήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος ότι αποφεύχθηκε το χειρότερο».

Σπύρος Μπέλλος Πρόεδρος Δ.Σ. της ΚΑΠΠΑ ΑΧΕ

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ δοκιμασία στις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές ήταν μία εμπειρία
για όλους μας, εμπειρία στο νέο τοπίο της παγκοσμιοποιημένης αγοράς. Φυσικά
δόθηκαν πολλές εξηγήσεις, ακούστηκαν αναλύσεις, σχόλια. Και όλα αυτά μέχρι την
επόμενη κρίση, καθώς τέτοιες κρίσεις θα είναι πλέον συνήθεις, γιατί μοιάζουν
να είναι σύμφυτες με το νέο οικονομικό περιβάλλον. Και από αυτό προκύπτει ότι
στη νέα οικονομική τάξη πραγμάτων η κίνηση, η ρευστότητα και οι
αλληλεπιδράσεις θα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά στις επιπτώσεις της κρίσης στην ελληνική χρηματιστηριακή αγορά,
θεωρώ ότι σε πρώτο επίπεδο οι αντιδράσεις ήταν υπερβολικές, σε μία αγορά που,
παρά την άνοδό της, σε καμία περίπτωση δεν ήταν συνολικά κρινόμενη
υπερτιμημένη. Πηγή των πιέσεων ήταν οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές και γι’ αυτό
επλήγησαν περισσότερο μετοχές που οι ίδιοι ελέγχουν όπως, για παράδειγμα, η
μετοχή του ΟΤΕ.

Οι Έλληνες επενδυτές επέδειξαν χαρακτηριστική ψυχραιμία και εμπιστοσύνη στην
ασκούμενη οικονομική πολιτική, απότοκος της οποίας υπήρξε και η άνοιξη της
Σοφοκλέους τον τελευταίο χρόνο.

Δυστυχώς, βέβαια, είχαμε προβλήματα στο μέτωπο της δραχμής, που πρέπει να
ομολογηθεί ότι προήλθαν και από λάθη στη δευτερογενή αγορά ομολόγων και
ιδιαίτερα στη μη ανάπτυξη αυτής της αγοράς.

Θεωρώ ότι στον βαθμό που αποκαθίσταται, όπως φαίνεται, η ισορροπία στη δραχμή
και στα επιτόκια, η χρηματιστηριακή αγορά θα ισορροπήσει σε υψηλότερα επίπεδα
από τα χαμηλά των τελευταίων ημερών και η χαμένη προς το παρόν δυναμική της
Σοφοκλέους θα κάνει και πάλι την εμφάνισή της, καθώς θα πλησιάζουμε στο τέλος
του χρόνου, όπου αναμένεται επανάκαμψη και των ξένων επενδυτών.

Κων. Γ. Ποδαράς διευθυντής Διαθεσίμων της American Express

«ΥΠΑΡΧΟΥΝ σαφείς ενδείξεις, με βάση τις χθεσινές εξελίξεις, ότι η αγορά οδεύει
προς την ομαλοποίηση ύστερα από τις τελευταίες κρίσιμες ημέρες που πέρασε το
εθνικό νόμισμα.

Όμως το μεγάλο ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι πόσο χρονικό διάστημα θα
χρειαστεί ακόμη για να επανέλθει η αγορά στα προ της κρίσεως επίπεδα. Επίσης,
ζητούμενο παραμένει πώς και πού θα διοχετευθεί το αυξημένο κόστος το οποίο
σήκωσαν οι τράπεζες, λόγω των υψηλών επιτοκίων με τα οποία δανείζονταν στο
διάστημα αυτό ρευστό από τη διατραπεζική αγορά.

Το κόστος τους αυξήθηκε και δεν αποκλείεται να μετακυλισθεί στην αγορά με
αύξηση των επιτοκίων για τις χορηγήσεις δανείων. Βέβαια, όλα θα εξαρτηθούν και
από τις γενικότερες συνθήκες, δηλαδή πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να
επανέλθει η αγορά στα προ της κρίσεως επίπεδα. Εύχομαι ότι τελικά θα υπάρξει
γρήγορα βελτίωση και στο επίπεδο των επιτοκίων και στο κλίμα της αγοράς.

Πάντως, μέρος των επιπτώσεων ενδέχεται να αποτυπωθεί στην πορεία του
Χρηματιστηρίου. Οι εκατοντάδες μικροεπενδυτές, μετά και τις τελευταίες
εξελίξεις, έχασαν πάλι την εμπιστοσύνη τους σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις τους
στο Χρηματιστήριο και θα περάσει κάποιο διάστημα μέχρι να την ανακτήσουν.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεδομένου ότι οι φραγμοί έχουν πέσει στην κίνηση των
κεφαλαίων, οι κυβερνήσεις πρέπει να ακολουθήσουν πολιτική εξυγίανσης των
δημοσίων οικονομικών τους γιατί μόνο έτσι θα εξασφαλίσουν υγιείς οικονομίες».