ΑΥΤΟΙ

… για την Ευρώπη από τη θύελλα που σάρωσε τα ασιατικά χρηματιστήρια είναι
διπλό. Πρώτον, μειώνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, η αξία των μετοχών και
των κεφαλαίων των ευρωπαϊκών εταιριών που έχουν κάνει σημαντικές επενδύσεις
στην Άπω Ανατολή, ιδίως ηλεκτρονικών και αυτοκινήτων. Δεύτερον, μειώνεται η
δυνατότητά τους για πωλήσεις στη ­ φτωχότερη πλέον και φοβισμένη ­ ασιατική
αγορά. Αλλά η μείωση της ζήτησης οδηγεί σε ελάττωση και της παραγωγής από τα
ευρωπαϊκά εργοστάσια ­ άρα απολύσεις, ανεργία. Η Ασία δεν είναι λοιπόν πολύ
μακρυά, και η Ευρώπη οφείλει να την παρακολουθεί άγρυπνα. Την ανάλυση αυτή
κάνει ο καθηγητής Μπέρναρτ Ζάιντελ, του Ινστιτούτου Οικονομίας του Βερολίνου.

… αντίσταση στη θύελλα από πλευράς Ευρώπης εκφράζεται κατά τον Γερμανό
οικονομολόγο από δύο «μη». «Να μην αυξήσουμε, όσο είναι δυνατόν, τα επιτόκια».
Και «να μην εμπλακούμε σε οικονομικούς πολέμους, που μόνο τους κερδοσκόπους
ευνοούν». Ο Ζάιντελ θεωρεί, όπως είπε σε μια συνέντευξή του, ότι η Ευρώπη
είναι ήδη εξαιρετικά ανθεκτική στις εξωτερικές πιέσεις. Αλλά η καλύτερη
θωράκιση στο μέλλον απέναντι σε τέτοιες κρίσεις, λέει, θα είναι το κοινό
νόμισμα. Μέσα σ’ ένα πέλαγος από αστάθμητους παράγοντες, το εύρω θα είναι ο
«βράχος», ο θεμελιωμένος πάνω στις ανάγκες και στην αλληλοστήριξη όλων μαζί
των ευρωπαϊκών οικονομιών. Όσο για την Άπω Ανατολή, ο Ζάιντελ δεν είναι πολύ
αισιόδοξος. Η οικονομία των «τίγρεων», λέει, πάσχει από υπερθέρμανση. Τα
προβλήματά τους, στην ουσία, δεν είναι χρηματιστηριακά. «Είναι προβλήματα
πολιτικά και οικονομικών επιλογών, και δεν βλέπω να υπάρχουν εκεί ηγεσίες που
να θέλουν πραγματικά ν’ αλλάξουν πορεία».

… είχε ένα διαβολεμένο χιούμορ και όσοι τον έζησαν από κοντά έχουν να λένε
γι’ αυτό. Ο Μισέλ Σαράς, που υπήρξε υπουργός του και στενός φίλος, συγκέντρωσε
πλήθος ρήσεις του «Τοντόν» (θείου) Φρανσουά, σ’ ένα απολαυστικό τόμο που μόλις
εκδόθηκε στο Παρίσι (Μ. Charasse: «Mitterrand, Pensées, repliques et
anecdotes», Le cerce midi). «Ο Ντε Γκώλ ήταν μέγας ­ είχε πει. – Αλλά να μου
λείπει το πηλήκιό του. Όταν κρυώνω, προτιμώ το καπέλο μου». Για τον Ροκάρ: «Μα
είναι δυνατόν οι Γάλλοι να ψηφίσουν ποτέ για πρόεδρο έναν άνθρωπο που ζυγίζει
40 κιλά;» Ο Πασκουά ήταν για τον Μιττερράν «ένας θλιμμένος Φερναντέλ». Ο
Μπαλλαντύρ ένας ευπατρίδης με καρδιά «Οθωμανού παλουκωτή». Η Θάτσερ τον
ιντριγκάριζε και αισθητικά: «Αυτή η γυναίκα έχει τα χείλη της Μαίριλυν Μονρόε
και τα αυτιά του Καλιγούλα».

… μνημειώδη, υπάρχουν και σχόλια του «θείου» που δεν είναι διόλου κωμικά. Σ’
ένα σημείο, ο γερο-Φρανσουά αποφαίνεται: «Η ελευθερία είναι η σιωπή». Και
αλλού: «Η ομοιομορφία πληγώνει όποιον θέλει να είναι ζωντανός». Η παρατήρηση
της ανθρώπινης μοίρας ­ και της δικής του ­ τον βυθίζει σε στοχασμούς που
φτάνουν ως την υπέρβαση. «Κατά βάθος ­ λέει ­ ο άνθρωπος πεθαίνει τη στιγμή
που γεννιέται». Για την πίστη: «Γεννήθηκα και θα πεθάνω Χριστιανός. Ενδιαμέσως
όμως…». Αλλά η σκανταλιά όλο και ξεπηδά. Ο φιλοπαίγμων Γαλάτης δέχεται ένα
πρωί μια νεαρή Αμερικανίδα δημοσιογράφο. «Γιατί μας συμπαθείτε εμάς τους
Αμερικανούς; ­ τον ρωτά. – Αφού δεν είμαστε καθόλου σοσιαλιστές!». «Ξέρετε ­
απαντά ο μέγας Φραγκίσκος ­ το ίδιο μου συμβαίνει και με ορισμένες ωραίες
κυρίες που δεν είναι σοσιαλίστριες. Αλλά το πρόβλημα ξεπερνιέται πολύ εύκολα».