«Νέου τύπου φασισμός η επέμβαση των Άγγλων»

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία των άγνωστων αρχείων του Άρη Βελουχιώτη
αφορούν στη δράση των Άγγλων στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης και κυρίως στην
κρίσιμη περίοδο «Δεκέμβριος ’44 – Ιούνιος ’45», η οποία συμπεριλαμβάνει την
Συμφωνία της Βάρκιζας, την ίδρυση του «νέου ΕΛΑΣ» και τη διάσταση απόψεων του
πρωτοκαπετάνιου με την ηγεσία του ΚΚΕ.

ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Άρης Βελουχιώτης ­ Το χαμένο αρχείο, άγνωστα κείμενα», που
πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, ο Γρηγόρης
Φαράκος παραθέτει πολλά ντοκουμέντα, με ίσως το σημαντικότερο απ’ όλα τις
θέσεις του αρχηγού του ΕΛΑΣ, όπως αυτές διατυπώθηκαν μετά τη Συμφωνία της
Βάρκιζας και έρχονται για πρώτη φορά στη δημοσιότητα.

«Υπό την άμεση καθοδήγηση Άγγλων στρατιωτικών», γράφει ο πρώην γραμματέας του
ΚΚΕ, «οι δυνάμεις του κυβερνητικού στρατού ­ μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας ­
έχουν πάρει συγκεκριμένες εντολές να παρακολουθούν από κοντά, να παρενοχλούν
συστηματικά τις κινήσεις του τμήματος του Άρη, να το αιφνιδιάζουν με
επιθετικές ενέργειες, να στήνουν ενέδρες σε ομάδες του ή σε μεμονωμένους
συνδέσμους του, ενώ η ανώτερη στρατιωτική διοίκηση ετοιμάζει σχέδιο για
συνολική επίθεση προς πλήρη εξόντωσή του».

Η δράση πάντως των Άγγλων πρακτόρων στην Ελλάδα, όπως καταγράφει ο Γρηγόρης
Φαράκος στο νέο του βιβλίο, δεν περιορίστηκε στον σκληρό πόλεμο κατά του Άρη
Βελουχιώτη. Η στρατηγική τους, σε κάθε επαφή που είχαν στην Ελλάδα στη
διάρκεια του Δευτέρου Παγκόσμιου Πολέμου, ήταν «το διαίρει και βασίλευε», που
έβρισκε εφαρμογή με τη μεθοδευμένη όξυνση των αντιθέσεων ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και
τον ΕΔΕΣ.

«Συναγωνιστές και συναγωνίστριες», έγραφε ο Άρης Βελουχιώτης στη διακήρυξή του
μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

«Αγγλική και ελληνική αντίδραση, σε αντιλαϊκή “Ιερή Συμμαχία” και συμπαιγνία,
ποδοπατούν τη χώρα μας και στραγγαλίζουν το λαό μας. Αντί να πολεμούν τους
Γερμανούς στην Κρήτη και στα Δωδεκάνησα, πολεμούν τους Έλληνες στην Ελλάδα.
Αντί να στείλουν εκεί τον ΕΛΑΣ να πολεμήσει, όπως επανειλημμένα τους είχε
προτείνει, τον αφόπλισαν και έστειλαν εκεί τους Τούρκους, που τους έβγαλαν
στον πόλεμο, τώρα μόνο, κατόπιν εορτής, για άλλους, κρυφούς εγκληματικούς
σκοπούς. Τα ελληνικά μας Δωδεκάνησα κινδυνεύουν έτσι να πάψουν να είναι
ελληνικά.

Κι ενώ άλλες χώρες, πρώην δορυφόρες του Άξονα, είναι σήμερα ελεύθερες και
δημοκρατικές, μόνο η Ελλάδα, η Σύμμαχη Ελλάδα, που τόσα πρόσφερε στον αγώνα
των Συμμάχων, κατά τις δικές τους ομολογίες, είναι Ξενοκρατούμενη,
Αγγλοκρατούμενη, Στρατοκρατούμενη από αραπάδες, Μπουραντάδες κ.λπ.».

«ΤΑ ΝΕΑ» δημοσιεύουν σήμερα από το βιβλίο του Γρηγόρη Φαράκου ορισμένα
αποσπάσματα από τις θέσεις του Άρη Βελουχιώτη που αφορούν τους Άγγλους και την
αγγλική πολιτική στην Ελλάδα.

Ο ΑΡΗΣ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ πίστευε από την πρώτη στιγμή ότι «η Συμφωνία της Βάρκιζας
ήταν επιζήμια» και ότι «οι Άγγλοι πέτυχαν να καθυποτάξουν το λαϊκό κίνημα».

Αποφάσισε λοιπόν να αντισταθεί ­ κόντρα στο ρεύμα ­ συγκροτώντας τον νέο ΕΛΑΣ
και «εξοπλίζοντάς» τον με τις προγραμματικές θέσεις του, όπου και αναλύεται ο
ρόλος, κατά τη γνώμη του, των Άγγλων για την Ελλάδα, πριν και από την ίδρυση
του ελληνικού κράτους.

Ι «Βασική προϋπόθεση για την ύπαρξη και την επιβίωση
οποιουδήποτε έθνους, είναι η ελεύθερη και ανεξάρτητη διαβίωσή του.

Η προϋπόθεση αυτή πηγάζει από όλα τα μέχρι τώρα ιστορικά διδάγματα. Έχει
καθιερωθεί από τους πολυχρόνιους και πολυαίμακτους αγώνες των λαών…

ΙΙ Ακέραια, ελεύθερη και ανεξάρτητη διαβίωση ενός Έθνους δεν
μπορεί ποτέ να εννοηθεί κάτω από ­ οποιασδήποτε μορφής και αν είναι ­ κατοχή,
εχθρική ή δήθεν φιλική. Η κατοχή παραλύει τα Έθνη, μεταβάλλοντάς τα σε
εξάρτημα του κατέχοντος.

ΙΙΙ Οι ανάγκες του κοινού Συμμαχικού Αγώνα μπορεί να επιτρέπουν
την κατοχή μιας εχθρικής χώρας. Ποτέ όμως δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την
κατοχή μιας φιλικής και σύμμαχης χώρας, που πολέμησε και πολεμάει για τα ίδια
Συμμαχικά ιδανικά που πρότεινε και προτείνει να συνεχίσει τον πόλεμο αυτό. Σε
μία τέτοια σύμμαχη χώρα, ξένα στρατεύματα, έστω και συμμαχικά, δεν έχουν
θέση… Το πρόσχημα της παραμονής τους για λόγους επιχειρήσεων είναι
αστήριχτο, γιατί τέτοιοι λόγοι δεν συντρέχουν.

Αλλά και αν ακόμα συνέτρεχαν, τα ξενικά στρατεύματα θα έπρεπε να είναι
συγκεντρωμένα σ’ ορισμένα μόνο και αυστηρά καθορισμένα σημεία, να μην
επεμβαίνουν και να μην ανακατεύονται καθόλου στα εσωτερικά της χώρας…

IV Η κεφαλαιοκρατική Αγγλία πρέπει να θεωρηθεί όχι μόνο ως
κατακτητής της σήμερον, γιατί έκανε ό,τι έκανε, αλλά και παλιός και απαίσιος
εχθρός της πατρίδας μας και του λαού της γιατί: α) Στα 1815, στη Διάσκεψη της
Βιέννης, ως μέλος της Ιερής Συμμαχίας, υπέγραψε το άτιμο εκείνο χαρτί που
έλεγε ότι όχι μόνο δεν πρέπει να ευνοηθούν ή να γίνουν ανεκτά
εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα στη Βαλκανική και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, αλλά κι
αν ξεσπάσουν να πνιγούν στο αίμα. β) Σε όλη τη διάρκεια της Επανάστασης του
1821 κράτησε αντιδραστική στάση. γ) Μετά την επικράτηση της επανάστασής μας
εκείνης μάς “αγκάλιασε” ως “προστάτις δύναμις” και με δάνεια και άλλους
τρόπους μας υποδούλωσε οικονομικά και πολιτικά. δ) Στα 1856, που με την
ευκαιρία του Ρωσοτουρκικού πολέμου, το Έθνος μας προσπάθησε να ξεσκλαβώσει κι
άλλες ελληνικές περιοχές, έκαναν αποβάσεις και κατέλαβαν την Ελλάδα για να μας
εξαναγκάσουν να μην κινηθούμε. ε) Στα 1916 μας έκαναν οικονομικό αποκλεισμό
και μας πέθαναν της πείνας· ύστερα έκαναν και κατοχή της χώρας μας για να μας
αναγκάσουν να βγούμε στον πόλεμο. στ) Στα 1919 μας έστειλαν στην τυχοδιωκτική
εκστρατεία της Ουκρανίας. ζ) Στα 1920 μας έστειλαν στη Μικρά Ασία για να
πάρουν αυτοί τα πετρέλαια της Μοσούλης και κατά το 1922 ενίσχυσαν τους
Τούρκους για να μας διώξουν. Και όταν τα γυναικόπαιδα, για να γλιτώσουν από το
μαχαίρι του Τούρκου, πήγαιναν να μπουν στα εγγλέζικα καράβια, τους έσπρωχναν
στη θάλασσα και ακόμα τους πέταγαν ζεματιστό νερό ή τους έκοβαν τα χέρια με
μπαλτάδες. η) Επί ιταλογερμανικής κατοχής έστειλαν εδώ εκατοντάδες πράκτορες
για να σταματήσουν τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα και έδιναν τη δυνατότητα
στους κατακτητές να καίνε τα χωριά μας και να σφάζουν τον πληθυσμό μας, γιατί
δεν μας ενίσχυαν με πολεμικό υλικό ώστε να μπορούμε να χτυπήσουμε
αποτελεσματικά τον εχθρό. θ) Στα 1944-45 έκαψαν την Αθήνα και μας σκότωσαν
5.500 παλικάρια του ΕΛΑΣ…

V Βασική, κατά συνέπεια, προϋπόθεση για την ελευθερία, την
ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της σύμμαχης Ελλάδας είναι να φύγουν από τη γη
της τα αγγλικά στρατεύματα.

VI Το αίτημα αυτό είναι βαθιά εθνικό και λαϊκό, σύμφωνο με τις
αρχές του Συμμαχικού Αγώνα. Γιατί κύριος σκοπός του Συμμαχικού Αγώνα είναι η
συντριβή του φασισμού. Και ο φασισμός δεν συντρίβεται όταν ο αγγλικός στρατός
είναι στην Ελλάδα, αλλά, αντίθετα, ένας νέου τύπου φασισμός εγκαθιδρύεται σε
μια σύμμαχη χώρα.

Στη Βουλή. Οι νικητές του ΕΛΑΣ, Άγγλοι στρατιωτικοί, μπροστά στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, φωτογραφίζονται με τον υπουργό Δημόσιας Τάξης, Ρέντη

VII Από την άποψη αυτή, όχι μόνο δεν διασπούμε τον
Συμμαχικό Αγώνα, αλλά, αντίθετα, τον εξυπηρετούμε, κατά τον καλύτερο, σύμφωνα
με τους σκοπούς του, τρόπο, όταν ζητούμε να φύγουν οι Άγγλοι από την Ελλάδα.

Και δηλώνουμε ότι: Μαζί τους, όπως και με οποιονδήποτε άλλο σύμμαχο στρατό,
είμαστε πρόθυμοι, έτοιμοι, αποφασισμένοι, να συμπολεμήσουμε και να συνεχίσουμε
τον αγώνα, σ’ οποιοδήποτε μέτωπο, ως την τελική συντριβή του φασισμού, πράγμα
που ο ΕΛΑΣ μας το έχει προτείνει πολλές φορές.

Αντισυμμαχική στάση κρατούν οι Άγγλοι. Αυτοί αρνούνται και διασπούν τον
συμμαχικό αγώνα, γιατί παραβιάζουν τις αρχές του Ατλαντικού, της Τεχεράνης
κ.λπ. Ερχόμενοι, σε μια χώρα που έδωσε εκατόμβες θυσιών στον συμμαχικό αγώνα,
να επιβληθούν δυναμικά και παρά τη θέληση του λαού μας, για να του καθήσουν
στον τράχηλο ως κυβερνήτες πρώην συνεργάτες των Ιταλών και Γερμανών…

VIII Η άποψη της εθνικής μας ανεξαρτησίας και
ακεραιότητας, όχι μόνο δεν έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα οποιουδήποτε
άλλου Έθνους, αλλά, καθιερωνόμενη σαν διεθνής αρχή, δημιουργεί την ευνοϊκή και
φιλική ατμόσφαιρα της ειρηνικής συνεργασίας με όλα τα Έθνη.

Έτσι κανενός δεν πρόκειται να θιγούν τα συμφέροντα. Αντίθετα, με την ισότιμη
ειρηνική συνεργασία, θα εξυπηρετούνται κατά τρόπο διαρκέστερο και μονιμότερο.

ΙΧ Πολύ περισσότερο ασυμβίβαστη με την έννοια της εθνικής
ανεξαρτησίας και με τους σκοπούς του Συμμαχικού Αγώνα, είναι η οποιαδήποτε και
με οποιαδήποτε δικαιολογία ανάμειξη ξένων στρατευμάτων, έστω και συμμαχικών,
στα εσωτερικά μιας σύμμαχης χώρας…

Χ Η εσωτερική όμως ελευθερία των Εθνών είναι απαραίτητη, όχι
μόνο για τη δική τους ανεξάρτητη ύπαρξη και διαβίωση, αλλά και για την
αρμονική λειτουργία της διεθνούς κοινωνίας. Η συνέχιση της αγγλικής κατοχής
στη χώρα μας προδικάζει το ότι αυτή θα μετατραπεί σύντομα σε μια φασιστική
εστία στα νότια της Ευρώπης, ότι θα μετατραπεί από φίλος και σύμμαχος των
ελεύθερων βαλκανικών λαών και της Σοβιετικής Ρωσίας σε αιχμή εναντίον τους…

ΧΙ Η επέμβαση ή ανάμειξη ξένων, έστω και “συμμάχων”, των Άγγλων,
στα εσωτερικά μιας φιλικής και σύμμαχης χώρας, της Ελλάδας, πλαστογραφεί την
πραγματική θέληση του σύμμαχου λαού και παρουσιάζει σαν θέλησή του, τη θέληση
της φασιστικής ολιγαρχίας, που, έχοντας για γνώμονα μόνο τα ταξικά της
συμφέροντα, πρόδωσε το Έθνος συνεργαζόμενη ώς τώρα με τους Γερμανούς, Ιταλούς
και Βουλγάρους φασίστες κατακτητές…

ΧΙΙ Οι πράξεις της, παρουσιαζόμενες, χάρη στην ξενική επέμβαση,
σαν εκδηλώσεις λαϊκής θέλησης, αποτελούν νοθείες της λαϊκής κυριαρχίας και
προϊόντα ταξικής βίας.

ΧΙΙΙ Ένα τέτοιο προϊόν βίας ταξικής, ύστερα από έναν
πόλεμο μιας ολόκληρης πάνοπλης αυτοκρατορίας, της Αγγλίας, εναντίον ενός
ηρωικού αλλά μικρού και άοπλου λαού, του ελληνικού, είναι και η Συμφωνία της
Βάρκιζας. Και σαν αντεθνικό και αντιλαϊκό προϊόν ταξικής και ιμπεριαλιστικής
βίας, η συμφωνία αυτή είναι απαράδεκτη».

Στέφανος Σαράφης. Ο στρατηγός σε πολλές αναφορές του προς τις διοικήσεις του ΕΛΑΣ έκανε λόγο για «τον ρόλο των Άγγλων πρακτόρων» και «τη διχόνοια που ήθελαν να σπείρουν ανάμεσα στις αντιστασιακές οργανώσεις»

Η ΑΝΑΜΕΙΞΗ των Άγγλων εις βάρος του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ τους πρώτους μήνες της
απελευθέρωσης της Ελλάδας από τους ναζί, ήταν μεγάλη.

Κορυφώθηκε, όμως, τον Δεκέμβριο του ’44. Είναι ενδεικτικές δύο κοινές αναφορές
(προς τις «τοπικές» διοικήσεις του ΕΛΑΣ) του Στέφανου Σαράφη και του Άρη
Βελουχιώτη. Η πρώτη στάλθηκε στις 4 Δεκεμβρίου του ’44, την άλλη ημέρα της
δολοφονίας άοπλων διαδηλωτών στην Πλατεία Συντάγματος.

Και η δεύτερη στάλθηκε στις 12 Δεκεμβρίου.

1 Βρετανικά στρατεύματα εκύκλωσαν και αφόπλισαν Τάγμα ΙΙου Συντάγματος,
σταθμεύον περίχωρα Αθηνών και μη λαβόν επαρκή μέτρα ασφαλείας.

Κατόπιν τούτου θέσατε άπαντα υφ’ υμάς τμήματα εν αυστηρά επιφυλακή, προς
αποφυγήν παρομοίου αιφνιδιασμού, συμμορφούμενοι ως προς στάσιν σας έναντι Βρετανών.

Παρά ανωτέρω, (εις) περίπτωσιν αποπείρας αφοπλισμού, αμυνθώσι μέχρις εσχάτων.

2 Βρετανικαί δυνάμεις εις Θεσσαλονίκην, Καβάλαν, Βόλον, Πατρών στοπ.
Δέον καθηλωθούν επί τόπου στοπ. Απαγορευομένης πάσης μετακινήσεώς των στοπ.
Είτε οδικώς είτε θαλασσίως στοπ. Από τούδε λάβατε προκαταρκτικώς μέτρα στοπ.
Και προπαρασκευάσατε επίθεσιν στοπ. Διά περίπτωσιν αποπείρας διαφυγής των
στοπ. Να δηλωθή εις Βρετανούς από τούδε στοπ. Ότι απαγορεύεται κίνησις μαχίμων
τμημάτων στοπ. Είτε εντός πόλεων τούτων είτε προς αναχώρησίν των στοπ.
Βρετανικά τμήματα σταθμεύοντα εις οιοδήποτε άλλο σημείο εσωτερικού Χώρας στοπ.
Δέον κυκλωθούν και αφοπλισθούν στοπ. Αναφέρατε ανά εικοσιτετράωρο δελτίον
συμβάντων και πληροφοριών στοπ. Παν ό,τι αφορά Βρετανικά τμήματα περιοχής σας στοπ.

Στο βιβλίο του Γρηγόρη Φαράκου περιλαμβάνονται και αρκετές αναφορές του
στρατηγού Σαράφη, κυρίως για τη συνεχή υπονόμευση του ΕΛΑΣ από τις αγγλικές
μυστικές υπηρεσίες στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης.

Σε μια από αυτές τις αναφορές προς τη Μεραρχία Μακεδονίας, την οποία
κοινοποιεί και σε όλα τα στρατηγεία του ΕΛΑΣ, ο Σαράφης γράφει ­ στις 17.5.43
­ μεταξύ άλλων:

«Καθ’ ας έχομεν πληροφορίας τόσο παρ’ υμών όσον και εξ άλλων πηγών διάφοροι
Άγγλοι Αξιωματικοί ή Έλληνες εργαζόμενοι ανεξαρτήτως ως σταλέντες εξ Αιγύπτου,
ενεργώσιν αντιεαμικήν προπαγάνδαν, διανέμουσι χρήματα, προσπαθούν να
δημιουργήσουν ανεξαρτήτους ομάδας και εν γένει ενεργώσιν εναντίον του ΕΛΑΣ και
λοιπών οργανώσεών μας…

Έλληνες Αξιωματικοί μη ανήκοντες εις καμμίαν των οργανώσεων που υπέγραψαν το
συμφωνητικό ή άτομα ισχυριζόμενα ότι εκτελούν εμπιστευτικήν υπηρεσίαν κ.λπ.
χωρίς να είναι όργανα της αγγλικής Αποστολής ή να φέρουν σχετικά έγγραφα
ταύτης και καταφερόμενα κατά του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ κ.λπ. ή ενεργούντα προπαγάνδαν ή
άλλας πράξεις εναντίον μας θα συλλαμβάνωνται και αναλόγως των πράξεών των θα
παραπέμπωνται εις τας Λαϊκάς δικαστικάς Επιτροπάς ή τα Στρατοδικεία, θα
υποβάλλητε δε ημίν σχετικήν αναφοράν περί τούτων ίνα διατελώμεν εν γνώσει των
λαμβανομένων μέτρων.

Παρακαλούμεν όπως εκδόσητε τας διαταγάς σας προς τους υφ’ υμάς, καταστήσετε δε
ενημέρους και τας πολιτικάς οργανώσεις επί των ανωτέρω ίνα κανονίσωσιν
αναλόγως τας ενεργείας των».