Τα δάκρυα κύλησαν μαζί με ερωτηματικά

Το «απάνθρωπο» και το «ανθρώπινο» μοιάζουν να συγγενεύουν τόσο πολύ στην
ιστορία του 55χρονου παιδοκτόνου Απόστολου Κοσμά, που χρειάστηκε λίγα μόλις
λεπτά για να ξεχειλίσει το «ποτήρι» της λογικής και να ποτίσει την ψυχή του με
τις σταγόνες της παροδικής τρέλας, μεταμορφώνοντάς τον από αφοσιωμένο πατέρα
σε δολοφόνο του άρρωστου παιδιού του.

Ο κατηγορούμενος. Τη διαδρομή του μέχρι το έγκλημα περιέγραψε ο Απόστολος Κοσμάς, ο οποίος απέφυγε να μιλήσει για τη σκηνή του φόνου και του τεμαχισμού του πτώματος του παιδιού του

ΤΟ ΜΟΝΟ που κατάφερε ήταν να βγει από το ένα αδιέξοδο και να βρεθεί σε ένα
μεγαλύτερο παρασύροντας μαζί του όλη την οικογένεια. Και τώρα προσπαθεί να
εξηγήσει στον εαυτό του, στους δικούς του ανθρώπους και στους δικαστές πώς
έφθασε στο σημείο μηδέν… Στο σημείο εκείνο που μηδενίστηκαν οι αναστολές του
και ακυρώθηκαν όλες οι συναισθηματικές του λειτουργίες. Πολλά τα ερωτήματα που
ζητούν απαντήσεις. Για όσα έγιναν την ώρα του φόνου, αλλά και μετά. Για όσα
έκανε για χάρη της οικογενείας του. Η πρόεδρος του δικαστηρίου επέμεινε και
έθεσε πολλές φορές την ίδια ερώτηση. Τι έγινε την ώρα του φόνου; Για εκείνη
ήταν κορυφαία στιγμή και αναγκαία η περιγραφή της σκηνής.

Οι προσπάθειές της έπεσαν στο κενό. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε να το κάνει. Δεν
άντεξε; Δεν μπόρεσε; Δεν ήθελε; Ίσως να συνέβαιναν όλα αυτά μαζί ή και κάτι άλλο.

Τη διαταραγμένη συνείδηση του πατέρα-δολοφόνου ψηλάφησε και ο εισαγγελέας της
έδρας κ. Δημ. Παπαγεωργόπουλος, ο οποίος ζήτησε να κηρυχθεί ένοχος ο Απόστολος
Κοσμάς για ανθρωποκτονία από πρόθεση, αναγνωρίζοντας στο πρόσωπό του τον
μειωμένο καταλογισμό αλλά και το ελαφρυντικό του προτέρου εντίμου βίου.

ΚΛΕΙΣΤΑ ΜΑΤΙΑ

Πενήντα πέντε χρόνια βάδιζε, χωρίς να παρεκκλίνει μία στιγμή, από την οδό της
αγάπης και της νομιμότητας. Πενήντα πέντε χρόνια που μοιάζουν πια με μακρινό
παρελθόν. Κάθεται στο εδώλιο του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας με
σταυρωμένα τα χέρια, κλειστά τα μάτια και δείχνει έτοιμος να δεχθεί την
τιμωρία για το έγκλημά του. Σκότωσε το παιδί του και πρέπει να πληρώσει. Ίσως
είναι το ελάχιστο που μπορεί να κάνει.

Μιλάει για τον Βαγγέλη του, τον 27χρονο ψυχασθενή γιο του που σκότωσε, έκαψε
και τεμάχισε και τα δάκρυά του δεν σταματούν. Περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια
περιστατικά που συσσωρεύονταν στην ψυχή και το μυαλό του τα δέκα χρόνια της
ασθένειας του Βαγγέλη. Όταν όμως έφθασε η ώρα να περιγράψει τη σκηνή του φόνου
και όσα επακολούθησαν, παρακάλεσε τους δικαστές να… μην τον ταλαιπωρήσουν με
την ανάμνηση του δράματος. Το γεγονός ότι δεν θέλησε να δώσει ούτε μία εικόνα
από όσα συνέβησαν εκείνο το απόγευμα της 6ης Ιουλίου 1996, στο σπίτι τους στην
Κηφισιά, δημιούργησε ερωτηματικά.

«Όταν ο Βαγγέλης έγινε 15 ετών ­ είπε ξεκινώντας την απολογία του ­
εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα. Το καλοκαίρι του 1989 τον κλείσαμε στην
κλινική “Γαλήνη”. Δεν άντεχε όμως το παιδάκι μου, που το είχαν στο υπόγειο και
αναγκάστηκα να υπογράψω για να βγει. Ο καιρός περνούσε και γινόταν ολοένα και
πιο επικίνδυνος ο Βαγγέλης, ο οποίος είχε σταματήσει να παίρνει τα φάμακά του.
Άρχισε να απειλεί ότι θα σκοτώσει τη μητέρα του, εμένα και τον γιατρό του εάν
τον ξανακλείναμε στο ψυχιατρείο. Ζητούσε χρήματα να αγοράσει όπλα και
χειροβομβίδες για να σκοτώσει».

ΣΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ

Δύο φορές η οικογένεια του Κοσμά απευθύνθηκε στον εισαγγελέα και πήρε χαρτί
για τον εγκλεισμό του παιδιού σε ψυχιατρείο. Δύσκολη απόφαση. Δεν μπορούσαν
όμως να βλέπουν να υποφέρουν και τα άλλα παιδιά τους. Ο φόβος συνόδευε τις
νύχτες τους. Οι εκρήξεις του Βαγγέλη γίνονταν ολοένα και πιο συχνές. Αρκούσε
όμως ένα χαμόγελό του για να τους κάνει να τα ξεχάσουν όλα. Να τους κάνει να
δουν το αγγελικό του πρόσωπο και να ξεχάσουν τον βασανιστή, που τον μετέτρεπε
τις δύσκολες ώρες η ψυχασθένειά του.

Η ατμόσφαιρα στη δικαστική αίθουσα είχε φορτισθεί επικίνδυνα. Τα μάτια των
περισσοτέρων στο ακροατήριο ήταν βουρκωμένα. Οι δύο γυναίκες της σύνθεσης του
δικαστηρίου, μία δικαστική λειτουργός και μία ένορκος, δεν κατάφεραν να
συγκρατήσουν τα δάκρυά τους. Τα συναισθήματά τους «πρόδωσαν» για λίγο έστω τη
λογική τους, που δεν θα επέτρεπε η συγκίνηση να καθρεφτίζεται στα μάτια τους.

Ύστερα από ολιγόλεπτη διακοπή, ο κατηγορούμενος επανήλθε. Είναι η πρώτη
δημόσια εξομολόγησή του και ίσως η πιο οδυνηρή. Απολογείται όχι μόνο για την
πράξη του, αλλά και για το νεκρό παιδί του, τη στάση της οικογένειας απέναντι
στον Βαγγέλη, για όλους που περιμένουν μία απάντηση από τον φυσικό αυτουργό.
Απάντηση που τελικά δεν ήρθε.

«ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΑ»

«Φθάνουμε ­ συνέχισε ­ στο μοιραίο Σάββατο της 6ης Ιουλίου 1996…». Η φράση
έμεινε μισή. Σας παρακαλώ ­ λέει ­ δικάστε με εκατό χρόνια, αλλά δεν μπορώ να
σας πω τίποτα για εκείνη την ώρα. Διαβάστε όσα έχω πει στην Αστυνομία, στον
ανακριτή, στους ψυχιάτρους. Κλαίω τις νύχτες μέσα στη φυλακή και αναρωτιέμαι
πώς έφτασα να σκοτώσω το παιδί μου. Τα βάζω με τον εαυτό μου. Ο Θεός ας με
δικάσει. Το παιδί μου το αγαπούσα. Εκείνη την ώρα ήμουν σαν ρομπότ. Δεν είχα
συναισθήματα. Δεν αισθανόμουν τίποτα. Ήμουν άλλος άνθρωπος. Ντρέπομαι γι’ αυτό
και θα είχα αυτοκτονήσει, αλλά σκέφτομαι αυτή την αξιολάτρευτη οικογένεια που
με στηρίζει». Και πριν τελειώσει την απολογία του ένιωσε την ανάγκη να δώσει
δημόσια υπόσχεση, πως όταν βγει από τη φυλακή θα προσπαθήσει να βοηθήσει τα
παιδιά που έχουν την ίδια ασθένεια με το δικό του. Μοναδική του επιθυμία να
μπορέσει να πάει στο μνήμα του παιδιού του. Του Βαγγέλη. Αφαίρεσε τη ζωή του.
Νώθει και είναι ένοχος. Δεν νιώθει την ανάγκη να πει κάτι άλλο. Τα είπε όλα;
Όλα όσα η ψυχή άντεξε και η συνείδηση μπορούσε. Το μόνο που περιμένει είναι η
τιμωρία των δικαστών, που σήμερα εκδίδουν την απόφασή τους.

ΕΙΝΑΙ ο εκπρόσωπος της εισαγγελικής αρχής. Αυτός που πριν από δύο ημέρες είχε
απευθύνει το βαρύ κατηγορώ στον 55χρονο πατέρα, που φέρεται ότι σε ήρεμη
ψυχική κατάσταση πήρε την απόφαση να σκοτώσει τον γιο του.

Όμως ο εισαγγελέας του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας κ. Δημ.
Παπαγεωργόπουλος, ύστερα από ακροαματική διαδικασία δύο ημερών βιώνοντας με
τον δικό του τρόπο την υπόθεση, διατύπωσε χθες στην αγόρευσή του την άποψη ότι
ο Απ. Κοσμάς την ώρα του εγκλήματος είχε διαταραγμένη τη συνείδησή του και γι’
αυτό ζήτησε την ενοχή του με μειωμένο καταλογισμό και το ελαφρυντικό τού
προτέρου εντίμου βίου.

«Ακούσαμε ­ είπε ο εισαγγελικός λειτουργός ­ να μιλάνε για αγάπη. Ποια αγάπη;
Η αγάπη δεν σκοτώνει. Η οικογένεια του Κοσμά είχε λύση. Και αυτή ήταν ο
εγκλεισμός του άρρωστου παιδιού στο ψυχιατρείο. Ο κατηγορούμενος όμως ήταν
δέσμιος της αντίληψης ότι θα στιγματιζόταν κοινωνικά. Αυτό τον οδήγησε στο
αδιέξοδο. Από κανένα στοιχείο δεν προκύπετει ότι ο Κοσμάς ήταν ακαταλόγιστος
την ώρα της πράξης του. Μέσα του είχαν συσσωρευθεί αρνητικά συναισθήματα.
Φόβος, οργή, μίσος. Κάτω από αυτή την ψυχική πίεση ήταν δύσκολο να αποφύγει το
κακό και να συμμορφωθεί με το δίκιο. Έχουμε να κάνουμε με έναν τραγικά άτυχο
πατέρα, ο οποίος έφθασε στο σημείο, χωρίς να είναι ψυχικά άρρωστος να σκοτώνει
το ψυχικά άρρωστο παιδί του».

Εάν οι δικαστές κάνουν δεκτή την πρόταση του εισαγγελέα, τότε το προβλεπόμενο
από τον Ποινικό Κώδικα πλαίσιο ποινής είναι από δέκα έως είκοσι χρόνια
κάθειρξη. Σε διαφορετική περίπτωση εάν το δικαστήριο κηρύξει ένοχο τον
κατηγορούμενο χωρίς να του αναγνωρίσει κανέναν ελαφρυντικό, η προβλεπόμενη
ποινή είναι αυτή της ισόβιας κάθειρξης.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ του δικαστηρίου είχε μόλις κηρύξει το πέρας της αποδεικτικής
διαδικασίας. Είχε όμως ακόμη ένα «χρέος» έξω από τα στενά δικονομικά πλαίσια.
Η μητέρα του θύματος και σύζυγος του θύτη, η Ελευθερία Κοσμά, ήθελε να πει δύο
κουβέντες ακόμη προς τους δικαστές.

Έσυρε τα βήματά της ώς το βήμα του μάρτυρα: «Δεν είμαστε καμωμένοι γι’ αυτά
που ζούμε», είπε με δάκρυα στα μάτια. «Δείξτε ανθρωπιά. Δείτε την υπόθεση
ανθρώπινα κι ας μοιάζει τόσο απάνθρωπη».

Και στην τελευταία αποστροφή της θέλησε να ευχαριστήσει όλους αυτούς που
μοιράστηκαν με την οικογένειά της τις δύσκολες στιγμές της αρρώστιας του
Βαγγέλη. Όλους αυτούς που τους συντροφεύουν στο δύσκολο δρομολόγιό τους μετά
το τέλος του Βαγγέλη. «Οι άνθρωποι αυτοί μάς στήριξαν», πρόσθεσε η Ελ. Κοσμά,
και δεν μας περιφρόνησαν σε αυτό το ακραίο περιστατικό της ζωής μας. Έτσι
καταφέραμε να μην υποστείλουμε την αξιοπρέπειά μας».

Νωρίτερα είχε καταθέσει ο ψυχίατρος Μανώλης Μυλωνάκης, ο οποίος είχε εξετάσει
στη φυλακή τον κατηγορούμενο και είχε σχηματίσει άποψη για την προσωπικότητά
του, αλλά και τις ψυχικές διεργασίες που τον οδήγησαν στο έγκλημα.

«Ο κατηγορούμενος ­ είπε ο μάρτυρας ­ ήταν αφοσιωμένος πατέρας στα χρόνια της
ασθένειας του παιδιού του όσο λίγοι γονείς. Άλλαξε ξαφνικά όμως η συμπεριφορά
του και έγινε παιδοκτόνος. Η παιδοκτονία είναι πάντοτε συνδεδεμένη με την
ψυχοπαθολογία.

Ο Απόστολος Κοσμάς κάποια στιγμή έχασε τον έλεγχο. Θα μπορούσε να είχε κάνει
αυτή την πράξη νωρίτερα. Θα μπορούσε να την είχε κάνει πολλές φορές, γιατί
είχε εξαντληθεί η υπομονή του.

Η διαταραχή του εκείνη την ημέρα εξαφάνισε τη συναισθηματική σχέση με το παιδί
του. Αποδεσμεύτηκε η επιθετικότητά του, την οποία διοχέτευσε σε ένα άλλο
πρόσωπο, που πίστευε ότι δεν είχε κανέναν ψυχικό σύνδεσμο».