Εργασιακές σχέσεις: οι προτάσεις και οι διαφωνίες

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ για ευελιξία στον τομέα των εργασιακών σχέσεων εφαρμόζονται επί
σειράν ετών στο σύνολο των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πορεία
ελαστικοποίησης της αγοράς εργασίας που ευνοείται και επιβάλλεται σήμερα από
τον παγκόσμιο συσχετισμό οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων,
αποτελεί και βασικό άξονα της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο στόχος είναι διπλός.

Εκείνος της αύξησης της ανταγωνιστικότητας που κρίνεται ότι πλήττεται από το
υψηλό κόστος εργασίας που χαρακτηρίζει τον ευρωπαϊκό χώρο όσο και εκείνος της
καταπολέμησης της ανεργίας.

Στη χώρα μας ο κοινωνικός διάλογος για την απασχόληση βρίσκεται στο τελικό
στάδιο. Οι διαφωνίες μεταξύ κοινωνικών εταίρων και κυβέρνησης είναι
σημαντικές.

Μια σύντομη καταγραφή των κυβερνητικών προτάσεων και των θέσεων των κοινωνικών
εταίρων, δείχνει τα εξής:

1 Διευθέτηση χρόνου εργασίας: Με την ισχύουσα νομοθεσία (ν.
1892/90) επιτρέπεται:

* Η δημιουργία τέταρτης βάρδιας εργασίας για 24ωρη (12 ώρες την ημέρα)
απασχόληση το Σάββατο και την Κυριακή.

* Η διευθέτηση του χρόνου εργασίας σε εξαμηνιαία βάση. Ειδικότερα, με συμφωνία
εργοδότη – εργαζομένων επιτρέπεται να καθορίζεται ­ για διάστημα έως τρεις
μήνες, αυξημένο ωράριο έως 9 ώρες την ημέρα και 48 ώρες την εβδομάδα, με
αντίστοιχα μειωμένο ωράριο κατά το επόμενο διάστημα (τρίμηνο), έτσι ώστε το
ωράριο κατά μέσο όρο σε εξαμηνιαία βάση να μην υπερβαίνει το 8ωρο ημερησίως
και το 40ωρο εβδομαδιαίως. Στο διάστημα αυτό, η αμοιβή θα παραμένει σταθερή
και ίση με την αμοιβή για 8ωρη – 40ωρη εργασία, χωρίς καταβολή προσαύξησης υπερεργασίας.

Παρ’ όλο που υπάρχει το νομοθετικό πλαίσιο για το ελαστικό ωράριο, καμία
επιχείρηση δεν το έχει χρησιμοποιήσει, αφού κρίνεται ασύμφορο για τους
εργοδότες. Μια απόπειρα εφαρμογής ελαστικού ωραρίου έγινε από τη
«Χαλυβουργική», χωρίς όμως να εφαρμοστεί, λόγω της αντίδρασης των εργαζομένων.
Η πρόταση της «Χαλυβουργικής» προέβλεπε οι εργαζόμενοι στους ηλεκτρικούς
κλιβάνους να απασχολούνται σε 2 ομάδες επί 12ωρο το Σάββατο και την Κυριακή
και να αμείβονται 40 ώρες και 6 ασφαλιστικά ημερομίσθια. Επίσης προτάθηκε οι
εργαζόμενοι στο ελασματουργείο θερμής έλασης να απασχολούνται σε 2 ομάδες επί
3 ημέρες, συμπληρώνοντας ανά 15ήμερο 80 ώρες εργασίας και να καταβάλλεται
νυκτερινό επίδομα.

Η κυβέρνηση προτείνει τα εξής: Ύστερα από συμφωνία εργαζομένων – εργοδοτών να
επιτρέπεται να καθορίζεται για διάστημα έως 6 μήνες αυξημένο ωράριο έως 9 ώρες
την ημέρα και 48 ώρες την εβδομάδα, με αντίστοιχα μειωμένο ωράριο κατά το
επόμενο διάστημα (εξάμηνο), έτσι ώστε το ωράριο κατά μέσο όρο σε εξαμηνιαία
βάση να μην υπερβαίνει το 8ωρο ημερησίως και το 40ωρο εβδομαδιαίως. Η αμοιβή
θα παραμένει σταθερή και ίση με την αμοιβή για 8ωρη – 40ωρη εργασία, ενώ θα
μειωθούν οι υπερωρίες και θα καταργηθεί η υπερεργασία.

Με την πρόταση αυτή διαφωνεί η ΓΣΕΕ.

2Μείωση χρόνου εργασίας: Το 35ωρο είναι το θέμα αιχμής αυτή την περίοδο
στη Γαλλία και στην Ιταλία. Στη χώρα μας αποτελεί αίτημα πρώτης προτεραιότητας
για τη ΓΣΕΕ, η οποία ζητεί τη μείωση του ωραρίου εργασίας στις 35 ώρες χωρίς
μείωση των αποδοχών. Μάλιστα, η ΓΣΕΕ συνδυάζει αυτό το αίτημά της με την
αποδοχή για συζήτηση της κυβερνητικής πρότασης για διευθέτηση του χρόνου
εργασίας (ελαστικό ωράριο). Η κυβέρνηση πάντως δεν πρόκειται να αναλάβει
πρωτοβουλίες για το 35ωρο. Αναφέρει ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε εθνικό
επίπεδο αλλά σε πανευρωπαϊκό και παραπέμπει σε συμφωνίες των κοινωνικών
εταίρων. Οι εκπρόσωποι των εργοδοτών από την πλευρά τους υποστηρίζουν ότι σε
περίπτωση που εφαρμοστεί το 35ωρο χωρίς μείωση των αποδοχών, θα αυξηθεί το
κόστος εργασίας για τις επιχειρήσεις.

3Απασχόληση συνταξιούχων: Η κυβέρνηση προτείνει την καθιέρωση
αντικινήτρων για την απασχόληση μεγαλοσυνταξιούχων. Η πρόταση αφορά
συνταξιούχους με συντάξεις άνω των 300.000 δρχ. Το μέτρο που θα προωθηθεί
προβλέπει αυξημένη φορολογία στους συνταξιούχους που εργάζονται και έχουν
σύνταξη άνω των 300.000 δρχ. Η ΓΣΕΕ συμφωνεί για τα αντικίνητρα στους
συνταξιούχους με μεγάλες συντάξεις.

4Μείωση μη μισθολογικού κόστους: Η κυβέρνηση προτείνει τη μείωση του μη
μισθολογικού κόστους στους νεοπροσλαμβανομένους και την εξεύρεση τρόπου
κάλυψης των δαπανών των ασφαλιστικών ταμείων. Το μη μισθολογικό κόστος στη
χώρα μας είναι από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις
οι εργοδοτικές εισφορές υπερβαίνουν το 50% των μεικτών αποδοχών των
εργαζομένων. Το μέτρο βρίσκει σύμφωνους τους εργοδότες, ενώ τα συνδικάτα το
αποδέχονται με την προϋπόθεση ότι δεν θα επηρεαστούν αρνητικά τα έσοδα των
ασφαλιστικών ταμείων.

5Τοπικά σύμφωνα απασχόλησης (ΤΣΑ): Τα ΤΣΑ αποτελούν εθελοντικό σχήμα
συνεργασίας, στο οποίο συμπράττουν τοπικές αρχές και τοπικοί κοινωνικοί και
παραγωγικοί φορείς. Στόχος των ΤΣΑ είναι η προώθηση της απασχόλησης σε
βιώσιμες και ανταγωνιστικές – παραγωγικές δραστηριότητες αλλά και η διαμόρφωση
των καταλληλότερων δυνατών συνθηκών για επιχειρηματικές δράσεις που εκτιμάται
ότι αυξάνουν την απασχόληση. Για την πειραματική εφαρμογή των ΤΣΑ έχουν
επιλεγεί 7 γεωγραφικές περιοχές. Με το μέτρο συμφωνούν εργοδότες – εργατικά συνδικάτα.

6Μερική απασχόληση στο Δημόσιο: Προτείνεται η εισαγωγή του θεσμού της
μερικής απασχόλησης στο Δημόσιο χωρίς να θιγούν οργανικές θέσεις. Οι προτάσεις
αφορούν μόνο βοηθητικές ή εποχικές θέσεις. Παράλληλα, προτείνεται η επέκταση
λειτουργίας των υπηρεσιών με μερικώς απασχολουμένους. Με τον τρόπο αυτό η
κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δημιουργείται πρόσθετη απασχόληση και καλύτεροι όροι
εξυπηρέτησης των πολιτών. Με την πρόταση διαφωνεί η ΑΔΕΔΥ.