Φτωχοί 2 εκατ. Έλληνες

Ανέβαινε κουρασμένη τις σκάλες σε μια από τις εργατικές πολυκατοικίες του
Περιστερίου. Σταμάτησε και κοίταξε τους δύο αγνώστους που τη ρωτούσαν
διακριτικά αν θέλει να μιλήσει για τις οικονομικές δυσκολίες που
αντιμετωπίζει. Για την καθημερινότητα και τις σκέψεις της. Τους αποστόμωσε
λέγοντας «και τι θα βγει;».

«ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ από το 20% του πληθυσμού στην Ελλάδα σήμερα ζει κάτω από το όριο
της φτώχειας», όπως επισημαίνει ο ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών
Ερευνών κ. Διονύσης Μπαλούρδος, αισθανόμενος όμως την ανάγκη να σχολιάσει πως
«είναι λίγο δύσκολο να προσδιορίσουμε στατιστικά τον ακριβή αριθμό», για τον
απλούστατο λόγο ότι ανάλογα με τη μέθοδο που χρησιμοποιείς, είναι διαφορετικά
τα αποτελέσματα.

Σύμφωνα με τον πίνακα της Eurostat, η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη θέση στον
«πίνακα της φτώχειας», με ποσοστό 24% έναντι 29% της Πορτογαλίας. Αλλά βέβαια,
πίσω από την αλήθεια των αριθμών υπάρχει η αλήθεια των ανθρώπων, πιο
συγκλονιστική, γιατί σπάνια δημοσιοποιείται.

Είναι η μητέρα των τριών παιδιών που καθαρίζει τις σκάλες της εργατικής
πολυκατοικίας κάπου στη Δυτική Αττική και επισκέφθηκε μόνο μια φορά το
Δημαρχείο για να πάρει βοήθεια, όταν η κατάσταση «έφτασε στον απροχώρητο».
Είναι η οικογένεια στην Αργυρούπολη, με το άρρωστο παιδί και τον αλκοολικό
πατέρα, που τραβάει τον σταυρό στον δικό της Γολγοθά. Είναι όσοι μένουν σ’ ένα
σπιτάκι στα βουνά της Ηπείρου, που λαδώνουν με δυο σταγόνες λάδι τα χόρτα και
κρατούν τα παιδιά τους μακριά από το σχολείο, γιατί τα λεφτά «δεν φτάνουν να
τα σπουδάσουν». Είναι και οι ηλικιωμένοι που ζουν τον βίο της σιωπής πίσω από
κλειστές πόρτες και στο μόνο που έχουν να ελπίζουν είναι τα προγράμματα των
δήμων που λέγονται «Βοήθεια στο σπίτι».

Είναι όλοι αυτοί για τους οποίους υπάρχουν τουλάχιστον τρεις διαφορετικοί
τρόποι να υπολογίζει κανείς στατιστικά αν ζουν «κάτω», «ακριβώς» ή «πάνω» από
το όριο της φτώχειας και θλιβερές επέτειοι όπως η σημερινή «Παγκόσμια Ημέρα
για την Εξάλειψη της Φτώχειας» θυμίζουν την ύπαρξή τους. Κι όμως, αν το
καλοσκεφτείς, ο καθένας ξέρει τουλάχιστον μια οικογένεια τετραμελή που ζει με
392.000 δραχμές τον μήνα, τα χρήματα που θεωρητικά οι κοινωνικοί επιστήμονες
έχουν υπολογίσει ως «όριο φτώχειας» γι’ αυτή την περίπτωση.

Σε μια άλλη στατιστική, όπου αναφέρεται το κατά κεφαλήν εισόδημα σε διάφορες
περιοχές χωρών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα κατέχει το «προνόμιο»
της πρωτιάς. Οι οικονομολόγοι που επεξεργάστηκαν τα στοιχεία καθόρισαν το
«100» ως εισόδημα – όριο φτώχειας και «μέτρησαν» βάση αυτού τη «φτώχεια».
Ενδεικτική των αποτελεσμάτων η Ήπειρος, έχει τον αριθμό «43» γεγονός που την
καθιστά ως τη φτωχότερη περιοχή της Ευρώπης των «15».

«Πέρα από τους αριθμούς όμως, σημασία έχει να δούμε και να εξετάσουμε ποιες
κατηγορίες του πληθυσμού αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της φτώχειας, ποιες
ηλικίες αφορά, πόσα μέλη έχει η οικογένεια, ποιο το εκπαιδευτικό επίπεδο, να
μελετήσουμε δηλαδή τα χαρακτηριστικά και τα αίτια του φαινομένου» επισημαίνει
ο κ. Μπαλούρδος. Οι αγρότες και όσοι ασχολούνται με χειρονακτική εργασία, οι
πολυμελείς οικογένειες, όσοι τελειώνουν μόνο τα χαμηλότερα εκπαιδευτικά
«σκαλοπάτια» και οι ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι τους είναι οι ομάδες «υψηλού
κινδύνου», σύμφωνα με τις έρευνες.

Κι ενώ σε γενικές γραμμές το ποσοστό του πληθυσμού όσων διαβιούν σε συνθήκες
φτώχειας στην Ελλάδα έχει μειωθεί, όπως επισημαίνουν από το Ελληνικό Δίκτυο
για την Καταπολέμηση της Φτώχειας, «τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση
χωρίς να είναι δυνατό να μετρηθεί στατιστικά ακόμα». Οι άνθρωποι του Δικτύου,
που ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1990 και αποτελείται από μέλη διαφόρων
οργανώσεων, επισημαίνουν ότι «από το 1993, όταν σύμφωνα με τη Στατιστική
Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζούσαν στη χώρα μας 2.255.000 Έλληνες κάτω από
ένα ανεκτό επίπεδο διαβίωσης, μέχρι σήμερα έχει αυξηθεί ο αριθμός».

ΠΕΡΙΠΟΥ 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη μας ζουν με λιγότερο από ένα
δολάριο ημερησίως, συμπεραίνει ο ΟΗΕ με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα για
την Εξάλειψη της Φτώχειας.

Σύμφωνα με τον διεθνή Οργανισμό, ο αριθμός των φτωχών εξακολουθεί να αυξάνεται
κατά 25 εκατομμύρια ετησίως και το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού
υποφέρει από φτώχεια, μολονότι έχει σημειωθεί μια αύξηση άνευ προηγουμένου
στον παγκόσμιο πλούτο.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, 840 εκατομμύρια άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 160
εκατομμύρια παιδιά, υποσιτίζονται. Σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι είναι
αναλφάβητοι και μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων δεν έχει πρόσβαση σε πόσιμο νερό.

«Αν ο αριθμός των πλουσίων διπλασιάστηκε σε 50 χρόνια, αυτός των φτωχών
τριπλασιάστηκε», επισημαίνουν οι επιστήμονες που ασχολούνται με το πρόγραμμα
του ΟΗΕ για την ανάπτυξη (PNUD).

Ο υπεύθυνος του PNUD Τζέιμς Γκούσταβ Σπεθ κρίνει ωστόσο ότι αν επενδυόταν
ετησίως, για μια εικοσαετία, μόνον το 1% του παγκόσμιου εισοδήματος θα
βελτιωνόταν η ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων στον κόσμο.