Μαθήματα για σταρ … 10 δευτερολέπτων

«Χαμογελάστε με την καρδιά σας. Πάρτε βαθύτερη εισπνοή και εκπνεύστε έντονα.
Αφήστε ελεύθερο το στομάχι και χαλαρώστε τους ώμους σας. Σταθείτε στα πόδια
σας και δυναμώστε το βλέμμα σας».

ΔΕΝ πρόκειται για μάθημα σε κάποια θεατρική σχολή. Είναι οδηγίες προς…
πολιτικούς. Τις μεταδίδει η ειδική σύμβουλος κινησιολογικής επικοινωνίας κ.
Όλγα Μουγκογιάννη η οποία διδάσκει τη γλώσσα του σώματος. Οι μαθητές της
προέρχονται κατά μεγάλο ποσοστό από τον πολιτικό κόσμο, απ’ όλα ανεξαιρέτως τα
κόμματα. Έτσι αυτοί που βλέπουμε στις πολιτικές τηλεοπτικές εκπομπές ή στη
Βουλή να διασταυρώνουν τα ξίφη τους με έντονες χειρονομίες δεν αποκλείεται να
έχουν τον ίδιο «δάσκαλο». Άλλωστε η «γλώσσα του σώματος» είναι ένα από τα
σημαντικότερα στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα του σύγχρονου πολιτικού.. 1
Σήμερα δεν υπάρχει κάτι που αφορά τη σταδιοδρομία ενός πολιτικού και ν’
αφήνεται στην τύχη. Μάλιστα ο σύμβουλος επικοινωνίας κ. Λευτέρης Κουσούλης
διευκρινίζει ότι τώρα πια έχει γίνει πολύ δύσκολη υπόθεση η στρατηγική στην
καμπάνια ενός πολιτικού: «Εκείνο που προέχει είναι να υπάρχει ένας κεντρικός
στόχος. Δηλαδή τι θέλει να δώσει ο πολιτικός. Πού στοχεύει και παράλληλα να
κάνει κινήσεις που θα τον βοηθήσουν στην εκπλήρωση αυτού του στόχου», λέει.

ΤΑ ΡΟΥΧΑ

Οι πολιτικοί προσέχουν την κάθε τους κίνηση. Το σχέδιο και τα χρώματα των
ρούχων τους. Τις χειρονομίες και τον τρόπο που κάθονται στα τηλεοπτικά πάνελ.
Κάνουν μαθήματα ορθοφωνίας και μιλούν με ατάκες που τις επιλέγουν ­ αναλόγως
της στιγμής και του τόπου. «Έχουν μετατραπεί σε ανθρώπους των 10
δευτερολέπτων», υποστηρίζει τηλεοπτικός σκηνοθέτης και εξηγεί ότι τόσος είναι
ο ιδανικός χρόνος που χρειάζεται ένας πολιτικός για να κάνει μία δήλωση που θα
συζητηθεί. Αυτό φαίνεται να το γνώριζε και πρώην υπουργός ο οποίος, κατά τη
διάρκεια μιας Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, για πολλή ώρα προετοίμαζε και
έγραφε σε χαρτί τη φράση που θα έλεγε κατά την έξοδό του μπροστά στις
τηλεοπτικές κάμερες.

Αλλά και διάφορα τρικ χρησιμοποιούνται από πολιτικούς ώστε να προσελκύσουν,
«με τρόπους πρωτότυπους», την προσοχή του κόσμου. Η κ. Γιάννα Δασκαλάκη, για
παράδειγμα, ως υποψήφια δημοτική σύμβουλος, με τον συνδυασμό του Μιλτιάδη
Έβερτ το 1986, μοίραζε στους δημότες σπόρους βασιλικού διευκρινίζοντας πως
αυτή ήταν μία πράξη συμβολική σε «μια Αθήνα που την πνίγει το νέφος, ενώ το
κυκλοφοριακό πρόβλημα είναι μεγάλος βραχνάς». Το φαινόμενο είναι νέο σχετικά
και εμφανίζεται με ιδιαίτερη έξαρση τα τελευταία χρόνια. Έτσι, δεν πάει πολύς
καιρός, στις τελευταίες εκλογές δηλαδή, που ο βουλευτής της Ν.Δ. κ. Γιώργος
Βουλγαράκης χρησιμοποίησε ως και το Ίντερνετ προκειμένου να έρθει σε επαφή
μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τους ψηφοφόρους του: «Αυτή η σύγχρονη
μορφή επικοινωνίας είναι πολύ αποδοτική», λέει.

Όσον αφορά τη στάση των «πολιτικών-μαθητών»… ορισμένοι από τους ειδικούς, με
πλούσια πείρα στο μάρκετινγκ, τους χαρακτηρίζουν ως «ακόμη απείθαρχους» και
τους δικαιολογούν τονίζοντας ότι «τώρα ξεκινούν να έρχονται αντιμέτωποι μ’
έναν καινούργιο χώρο». Πάντως κάποιοι έχουν μια καλή κουβέντα να πουν. Όπως η
κ. Μουγκογιάννη, η οποία τους βρίσκει ευαίσθητους και τους περισσότερους με
καλλιτεχνικές ευαισθησίες που τις απελευθερώνουν όταν απαλλαγούν από τα
«πρέπει» της κοινωνικής τους ιδιότητας: «Στην πρώτη μας συνάντηση τους ζητώ να
χαλαρώσουν και να μιλήσουν για τον εαυτό τους. Μου έχει τύχει ως και βαρύτονος
πολιτικός ο οποίος, όταν ένιωσε άνετα, άρχισε ξαφνικά να τραγουδάει όπερα! Θα
έλεγα ότι αρκετοί είναι και… ταλαντούχοι».

Οι σύγχρονες μορφές επικοινωνίας των πολιτικών έχουν ποικίλες διαστάσεις.
Υπάρχουν ορισμένοι που καταφεύγουν ακόμη και σε προωθημένες μεθόδους. Όπως ο
πρώην γραμματέας της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ κ. Βασίλης Τόγιας, ο οποίος, θέλοντας να
καταθέσει τις απόψεις του για τα θέματα που απασχολούν σήμερα τους νέους,
μοίρασε προεκλογικά σε γειτονιές και μπαρ… προφυλακτικά! Αλλά και η
μοτοσυκλέτα ή το παπάκι έχουν αποδειχθεί θαυματουργά. Όποιος τα χρησιμοποιεί
ως μεταφορικά μέσα ­ π.χ. ο κ. Βύρων Πολύδωρας που κυκλοφορεί με «Χάρλεϊ» ­
κερδίζει φωτογραφίες στα περιοδικά και τις εφημερίδες.

Ορισμένοι «παίζουν» με τα μαζικά μέσα μεταφοράς. Ο κ. Κωνσταντίνος Μητσοτάκης
φρόντισε μία φορά ν’ ανέβει σ’ ένα τρόλεϊ, αφού προηγουμένως είχαν ειδοποιηθεί
όλα τα τηλεοπτικά συνεργεία, για να αφουγκραστεί ­ όπως είπε ­ τα προβλήματα
από την ταλαιπωρία του απλού κόσμου.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Τελευταίως βέβαια ιδιαίτερη πέραση έχουν τα βιβλία. Όχι μόνο βιβλία που
γράφουν και παρουσιάζουν οι πολιτικοί ­ τελευταίο παράδειγμα ο κ. Μ. Έβερτ ­
αλλά και βιβλία που στέλνουν στις γιορτές: ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης πριν
από ένα χρόνο έστειλε στις γιορτές μαζί με τις ευχές και το βιβλίο «Δεξιά ή
Αριστερά» του Ν. Μπόμπιο.

Γεγονός είναι πως σύμφωνα με τη γνώμη των ειδικών «με τέτοια συμπεριφορά ο
πολιτικός γίνεται πιο χαλαρός και περισσότερο ανθρώπινος». Η ρήση «τίποτα να
μην αφήνεται στην τύχη» αποτελεί άλλωστε το «Άλφα και το Ωμέγα» των συμβούλων επικοινωνίας.

Σ’ αυτό το πλαίσιο χρησιμοποιούνται και οι εταιρείες δημοσκοπήσεων οι οποίες
μεταφέρουν στον πολιτικό την άποψη της κοινής γνώμης. Και σ’ αυτές
απευθύνονται σήμερα όχι μόνον κόμματα αλλά και πολιτικοί: «Ζητάνε κυρίως τα
χαρακτηριστικά της επιρροής τους στον κόσμο. Θετικά ή αρνητικά. Θα έλεγα ότι
τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν μία εμπειρική κοινωνική έρευνα που την
επεξεργάζονται στη συνέχεια οι σύμβουλοι του πολιτικού και αναλόγως
διαμορφώνουν την εικόνα του», εξηγεί ο κ. Γιάννης Μαυρής, διευθύνων σύμβουλος
της εταιρείας δημοσκοπήσεων V-PRC.

Ωστόσο οι σχέσεις πολιτικών και συμβούλων επικοινωνίας χαρακτηρίζονται από
απόλυτη εχεμύθεια. Όπως μάλιστα σημειώνει ο κ. Νίκος Κουντουράς, ίματζ-μέικερ,
«μπορεί να κάνω ό,τι θέλω και ό,τι μπορώ προκειμένου να δημιουργήσω μία καλή
εικόνα του πελάτη μου, αλλά ουδέποτε θα αποκαλύψω ποιος είναι».

ΟΔΗΓΟΣ….

Ο ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ επικοινωνίας κ. Γιώργος Σεφερτζής δίνει μερικές βασικές οδηγίες
προς τους πολιτικούς:

– Η πολιτική είναι ένα πράγμα, η τεχνική της είναι ένα άλλο. Όσα όμως λιγότερα
νομίζουμε πως ξέρουμε γι’ αυτήν, τόσα περισσότερα μπορούμε να μάθουμε για τη
χρήση της.

– Οι φιλοδοξίες δεν αρκούν. Χρειάζονται και τα μέσα για την επίτευξή τους.
Κάθε μέσο έχει τη δική του σημασία, τους κανόνες, την τεχνική.

– Για να μην προδοθείτε, μάθετε τη γλώσσα, τη γραμματική και το συντακτικό
τους. Μιλήστε μόνο τη γλώσσα που γνωρίζετε καλά.

– Μην αφήνετε τίποτα στην τύχη. Κάθε τι που κάνετε ή δεν κάνετε έχει (ή πρέπει
να έχει) τη λογική, τη σημασία και τη συνέπειά του.

– Όσο πιο πιστά εκφράζετε τον εαυτό σας τόσο ασφαλέστεροι αισθάνεστε και
αποτελεσματικότεροι γίνεσθε. Όσο γι’ αυτά που δεν σας «πάνε», υπάρχουν πάντα
κάποιοι που μπορούν να τα κάνουν για λογαριασμό σας.

– Είναι μάταιο, για παράδειγμα, να στηρίξετε την επιτυχία μιάς τηλεοπτικής
εμφάνισης στην άψογη επιχειρηματολογία σας, όταν οι κινήσεις σας αποτελούν
κραυγαλέα διάψευσή της. Αντιστρόφως, μη θεωρήσετε ότι αυτοί που σας ακούνε στο
ραδιόφωνο καταλαβαίνουν από το… βλέμμα σας πόσο σοβαρός/ή είσθε.

– Το αυτονόητο είναι κύριος εχθρός σας. Όσο περισσότερα αυτονόητα θεωρείτε
δεδομένα τόσο περισσότερους εχθρούς βάζετε απέναντί σας.

– Μην κάνετε το λάθος να θεωρήσετε μάγους τους συμβούλους επικοινωνίας. Αυτοί
που υπάρχουν το περισσότερο που μπορούν να σας προσφέρουν είναι να σας
«περάσουν απέναντι». Μόνο, όμως, εσείς γνωρίζετε πού πάτε και γιατί. Και μην
ξεχνάτε: Η βάρκα τους μπορεί να βάλει νερά ή και να βουλιάξει!…