Στον… αφρό τα χάλια του αεροδρομίου

Την ώρα του κινδύνου, το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας δεν διέθετε τα
στοιχειώδη μέσα ασφαλούς προσγείωσης. Έτσι, χθες, 19 άτομα βρέθηκαν στον…
αέρα για περίπου δύο ώρες, επειδή εδώ και ένα χρόνο οι αρμόδιοι της Πολιτικής
Αεροπορίας δεν φρόντισαν να προμηθευθούν όχημα επίστρωσης του διαδρόμου με
αφρό (υλικό απαραίτητο για την ομαλή προσγείωση αεροσκαφών που αντιμετωπίζουν
τέτοιου είδους προβλήματα).

Παράλληλα, από τον περασμένο Φεβρουάριο, οι αρμόδιοι με έγγραφό τους (25-2-97)
είχαν επισημάνει τη συγκεκριμένη έλλειψη και είχαν ζητήσει την αγορά νέων και
σύγχρονων μηχανημάτων. Όμως, όχι μόνο δεν αποκτήθηκαν αυτά, αλλά ­ εδώ και 20
ημέρες ­ η αρμόδια υπηρεσία εξέδωσε δεύτερο «κατεπείγον» έγγραφο που
«ομολογεί» ότι υπέστη βλάβη και το μοναδικό όχημα αφρού που υπήρχε για το
μεγαλύτερο διεθνές αεροδρόμιο της χώρας, όπου διακινούνται εκατοντάδες
χιλιάδες επιβάτες.

Έτσι, χθες, το Ντορνιέ υποχρεώθηκε να προσγειωθεί στο στρατιωτικό αεροδρόμιο
της Τανάγρας, ενώ πλήρωμα και επιβάτες έζησαν στιγμές αγωνίας «για μία απλή
πτήση προς τη Μήλο…».

ΑΠΟ τον περασμένο Φεβρουάριο είχε ζητηθεί η αγορά καινούργιου μηχανήματος
επίστρωσης αφρού για τους διαδρόμους προσγειώσεων του αεροδρομίου του
Ελληνικού, αλλά μέχρι σήμερα το θέμα αυτό παραμένει στον φάκελο των
εκκρεμοτήτων του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας.

Σύμφωνα με έγγραφο του εκτελούντος χρέη αερολιμενάρχη τού αεροδρομίου τού
Ελληνικού, Αθανασίου Τσόλκα, που εστάλη στις 25 Φεβρουαρίου 1997 προς όλες τις
αρμόδιες διευθύνσεις της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), «η επίσπευση
προμήθειας νέου οχήματος επίστρωσης διαδρόμου με αφρό» εκκρεμούσε από το 1996
και θα έπρεπε να περιληφθεί στις προτεραιότητες του 1997.

Τελικά, όχι μόνο δεν αγοράστηκε νέο μηχάνημα έως τώρα, αλλά από τις 5 του
περασμένου Σεπτεμβρίου τέθηκε εκτός λειτουργίας και το ένα από τα δύο
παμπάλαια οχήματα επίστρωσης αφρού, που υπάρχουν στο αεροδρόμιο. Έτσι, η
αερολιμενική διεύθυνση του αεροδρομίου τού Ελληνικού αναγκάστηκε να στείλει
«εξαιρετικώς επείγουσα» ειδοποίηση (Warning) προς όλες τις αεροπορικές
εταιρείες ­ ελληνικές και ξένες ­ στην οποία «ομολογεί»: «Σας γνωρίζουμε ότι
το μηχάνημα επίστρωσης με αφρό ΥΡΑ 64 τέθηκε εκτός ενέργειας λόγω βλάβης.
Κατόπιν τούτου και μέχρι νεωτέρας δεν υπάρχει δυνατότητα επίστρωσης διαδρόμου
με αφρό σε περιπτώσεις ανάγκης».

Η διοίκηση της ΥΠΑ, παρά ταύτα, υποστήριζε χτες ότι δεν τίθεται θέμα ασφαλείας
για το αεροδρόμιο του Ελληνικού, καθώς τα οχήματα επίστρωσης αφρού, τα οποία
σήμερα στοιχίζουν περίπου 300 εκατομμύρια δραχμές το καθένα, «δεν είναι τα
μοναδικά μέσα αντιμετώπισης καταστάσεων όπως η χτεσινή με το αεροσκάφος της
Ολυμπιακής Αεροπλοΐας».

Η πτήση-θρίλερ των 17 επιβατών του Dornier 228, που ξεκίνησαν για τη Μήλο αλλά
βρέθηκαν πρωταγωνιστές σε προσγείωση ανάγκης στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της
Τανάγρας, τελικά είχε αίσια κατάληξη, κυρίως χάρη στην εμπειρία, την ψυχραιμία
και τους σωστούς χειρισμούς του πιλότου του αεροσκάφους Γιώργου Πετράκη και
του συγκυβερνήτη του, Ειρηναίου Εμμανουήλ.

«Το πλήρωμα λειτούργησε άψογα», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Ολυμπιακής
Αεροπλοΐας Αναστάσιος Ζηρίνης και συμπλήρωσε: «Ο κ. Πετράκης έχει 12 χρόνια
στην υπηρεσία, ενώ τα τελευταία τέσσερα είναι εκπαιδευτής στον συγκεκριμένο
τύπο αεροσκαφών».

Ο υπουργός Μεταφορών, Αναστάσιος Μαντέλης, αμέσως μετά το ατύχημα, διέταξε τη
διενέργεια ερευνών σε δύο «μέτωπα»: στην Ολυμπιακή Αεροπλοΐα, «για να
διαπιστωθούν οι λόγοι για τους οποίους παρουσιάστηκε πρόβλημα στο σύστημα του
“ρινιαίου” τροχού του αεροσκάφους». Στην ΥΠΑ, «προκειμένου να ερευνηθούν οι
λόγοι της εμπλοκής στο ένα από τα δύο υπάρχοντα συστήματα επίστρωσης του
διαδρόμου προσγείωσης με το ειδικό υλικό».

Από πλευράς Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων για τη βλάβη
στον ρινιαίο τροχό τού αεροσκάφους αναμένεται να έχει εκδοθεί μέχρι αύριο.

Ο διοικητής της ΥΠΑ Διονύσης Καλόφωνος, με αφορμή το χτεσινό ατύχημα, ανέφερε:
«Στο Ελληνικό υπάρχουν δύο ειδικά μηχανήματα επίστρωσης αφρού, από τα οποία το
ένα από τις 9 Σεπτεμβρίου βρισκόταν στο συνεργείο για επισκευή τού μοτέρ. Αυτό
ήταν εκτός λειτουργίας, όμως λειτουργούσε το εφεδρικό, ενώ υπάρχει και ο
εναλλακτικός τρόπος αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών. Δηλαδή, η ρίψη αφρού
αντιανάφλεξης με “βομβαρδισμό” από τις πυροσβεστικές αντλίες την ώρα της
προσγείωσης ανάγκης, όπως γίνεται σε πολλά αεροδρόμια διεθνώς».

Η κρίσιμη ώρα της προσγείωσης ανάγκης του «Ντορνιέ», στον αφρό που είχε στρωθεί στο αεροδρόμιο της Τανάγρας, όπως την κατέγραψε η τηλεοπτική κάμερα

ΤΟ ΧΘΕΣΙΝΟ ατύχημα με το αεροσκάφος της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας δεν έφερε στην
επιφάνεια μόνο τις ελλείψεις στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, αλλά και τα
προβλήματα συνεννόησης μεταξύ των υπηρεσιών του ίδιου αεροδρομίου.

Ο πύργος ελέγχου του αεροδρομίου, όταν το αεροσκάφος της Ο.Α. ανέφερε το
πρόβλημα στον «ρινιαίο» τροχό του και γύριζε πάνω από την Αθήνα, ψάχνοντας
αεροδρόμιο για να κάνει προσγείωση ανάγκης, αγνοούσε ότι στο Ελληνικό δεν
λειτουργούσε το μηχάνημα επίστρωσης του διαδρόμου με αφρό.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Παναγιώτης Τσούμπελης,
όταν έληξε το περιστατικό δήλωσε πως «η ειδοποίηση προς τις αεροπορικές
εταιρείες, που είχε εκδοθεί από τις 5 Σεπτεμβρίου και ανέφερε ότι το μηχάνημα
επίστρωσης στο Ελληνικό ήταν εκτός λειτουργίας, δεν είχε κοινοποιηθεί στους ελεγκτές».

Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής, είπε ο κ. Τσούμπελης, «ήταν οι ελεγκτές που
δούλευαν χθες το πρωί να αιφνιδιαστούν και να ψάχνουν την τελευταία στιγμή
άλλα αεροδρόμια για να γίνει η προσγείωση ανάγκης του αεροσκάφους».

Σημειώνεται ότι ο πύργος ελέγχου την ώρα που βρισκόταν σε εξέλιξη η αναζήτηση
αεροδρομίου για την προσγείωση του «Dornier» και καθοδηγούσε τον πιλότο του
προς τα αεροδρόμια της Κέρκυρας, της Καλαμάτας και της Τανάγρας, δεν γνώριζε
ότι και στο Ελληνικό είχε αρχίσει να στρώνεται με αφρό ο εφεδρικός διάδρομος.

Ο πύργος ελέγχου ανέφερε στον πιλότο για τον αφρό στο Ελληνικό, με καθυστέρηση
τουλάχιστον 15 λεπτών και αφού ο πιλότος είχε επικοινωνήσει με την Τανάγρα και
είχε πάρει την απόφασή του να κάνει προσγείωση ανάγκης εκεί.

Στην επικοινωνία του με τον πιλότο του αεροσκάφους, ο πύργος ελέγχου ανέφερε
συγκεκριμένα ότι δεν ήταν σε θέση να βεβαιώσει ότι ο διάδρομος θα στρωνόταν
εγκαίρως και με τις απαιτούμενες προδιαγραφές, αφού το μηχάνημα επίστρωσης
αφρού ήταν παλαιάς τεχνολογίας.

Από την πλευρά της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας τονιζόταν χθες ότι οι δυνάμεις της
κινητοποιήθηκαν αμέσως και με το εφεδρικό μηχάνημα επίστρωσης αφρού το
αεροδρόμιο του Ελληνικού ήταν έτοιμο να δεχτεί το αεροσκάφος στις 8.25 το
πρωί. Πηγές του αεροδρομίου, όμως, τόνιζαν ότι «πολύ σωστά έπραξε ο πιλότος
και πήγε στην Τανάγρα, αφού η επίστρωση αφρού στον διάδρομο του Ελληνικού,
αντί των πέντε εκατοστών πάχους σε ορισμένα σημεία ήταν μόνο δύο εκατοστά».

Σύμφωνα με τον υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας κ.
Δασκαλάκη, η υπηρεσία του ενημερώθηκε για τη βλάβη στο αεροπλάνο στις 7.15 το πρωί.

Να σημειωθεί ότι στο αεροδρόμιο της Τανάγρας έφτασαν ταυτοχρόνως με την
προσγείωση ανάγκης του αεροσκάφους τρία ελικόπτερα της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας
με τεχνικό και υγειονομικό προσωπικό, ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ και λεωφορεία για
την παραλαβή των επιβατών.

«Ευτυχώς δεν χρειάστηκε η βοήθειά μας», είπαν οι γιατροί του Ειδικού Τμήματος
Καταστροφών του ΕΚΑΒ, Δημήτρης Πύρρος και Γιώργος Χαμαλάκης, που συνόδεψαν
τους επιβάτες στο λεωφορείο που τους παρέλαβε από την Τανάγρα και τους
μετέφερε και πάλι στο Ελληνικό, για να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τη Μήλο.

ΤΡΕΙΣ εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν για την αντιμετώπιση παρόμοιων περιστατικών
στο Αεροδρόμιο του Ελληνικού, όπως επισημαίνει ο διοικητής της Υπηρεσίας
Πολιτικής Αεροπορίας Διονύσης Καλόφωνος.

«Αν δεν λειτουργεί το βασικό μηχάνημα επίστρωσης, υπάρχει το εφεδρικό κι αν
και αυτό δεν λειτουργεί, υπάρχουν τα πυροσβεστικά οχήματα που ρίχνουν αφρό
στον διάδρομο προσγείωσης την ώρα που τροχοδρομεί το αεροσκάφος. Σε καμία
περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει πρόβλημα με την ασφάλεια του
αεροδρομίου επειδή είναι εκτός λειτουργίας ένα μηχάνημα επίστρωσης αφρού».

Ο κ. Καλόφωνος απαντά στην ερώτηση «τι γίνεται στα υπόλοιπα αεροδρόμια της
χώρας», λέγοντας πως και στα σαράντα αεροδρόμια μπορεί να γίνει παρόμοια
προσγείωση. «Μηχανήματα επίστρωσης τέτοιου τύπου έχει μόνο το Ελληνικό, αλλά
με τις εναλλακτικές λύσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί κάθε κατάσταση».

Ο ίδιος τονίζει πως εκείνη την ώρα στο αεροδρόμιο υπήρχαν έξι πυροσβεστικά
οχήματα και 55.000 λίτρα αφρού «και έτσι δεν στέκει καθόλου το ότι δεν υπήρχε
αφρός στο αεροδρόμιο».

Σε πούλμαν επιβιβάστηκαν οι επιβάτες του «Ντορνιέ» για να φτάσουν οδικώς στο αεροδρόμιο του Ελληνικού από την Τανάγρα

ΗΤΑΝ λίγο πριν από τις οκτώ. Στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Τανάγρας σήμανε
συναγερμός. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα πυροσβεστικά και ασθενοφόρα
πήραν θέση στον διάδρομο προσγείωσης 28. Στις 8.15 έγινε η πρώτη επαφή του
πύργου ελέγχου με τον πιλότο του «Ντορνιέ». «Μας ενημέρωσε ότι είχε ενδείξεις
απασφάλισης και έπρεπε να κάνει προσγείωση ανάγκης. Του ζήτησα να περάσει
κοντά στον πύργο ελέγχου, ώστε να δω τι ακριβώς γινόταν» λέει ο σμηναγός
Κώστας Μπρόσης, προϊστάμενος του πύργου ελέγχου, ο οποίος παρακολούθησε στιγμή
προς στιγμή την προσγείωση. «Όντως, όπως είδαμε, οι δύο τροχοί πίσω είχαν
κατέβει αλλά μπροστά υπήρχε πρόβλημα. Του ζήτησα να συνεχίσει την πτήση, ώστε
να τελειώσουν τα καύσιμα και να προσγειωθεί χωρίς να υπάρχει κίνδυνος ανάφλεξης».

Οι επικοινωνίες συνεχίζονταν, ενώ παράλληλα είχε τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο
που προβλέπεται για επικίνδυνες καταστάσεις. Στις 8.43 ο πιλότος πήρε το
«πράσινο φως» για να προσγειωθεί. Μηχανήματα της ΕΑΒ είχαν ρίξει το ειδικό
υγρό στον διάδρομο. «Του ζητήσαμε να κρατήσει όσο ήταν δυνατόν το ρινιαίο ψηλά
και να πιάσει με το πίσω μέρος. Μας απάντησε ότι ήταν δύσκολο. Όμως τα
κατάφερε. Σύρθηκε, βγήκε λίγο προς τα αριστερά, αλλά τελικά ο κυβερνήτης
κατάφερε να το κρατήσει εντός του διαδρόμου. Όλα έγιναν χωρίς το παραμικρό
λάθος. Αμέσως ­ και ενώ τα πυροσβεστικά και τα ασθενοφόρα είχαν κυκλώσει το
αεροσκάφος ­ βγάλαμε τους επιβάτες που ξέσπασαν σε χειροκροτήματα. Βεβαίως
έδειχναν φοβισμένοι αλλά όλα πήγαν καλά. Ο πιλότος ήταν πολύ έμπειρος και αυτό
μας βοήθησε και μας» είπε ο διοικητής της 114 Πτέρυγας Μάχης σμήναρχος Γιάννης Δουλγέρης.

Οι επιβάτες έμειναν λίγη ώρα στον χώρο του στρατιωτικού αεροδρομίου, τους
προσφέρθηκαν αναψυκτικά και καφέδες και στη συνέχεια με λεωφορεία της ΕΑΒ
έφυγαν για το Ελληνικό. Ελικόπτερο της Ολυμπιακής παρέλαβε τους δύο κυβερνήτες
οι οποίοι αρνήθηκαν να πουν οτιδήποτε. Λίγη ώρα αργότερα ρυμουλκήθηκε το
αεροσκάφος το οποίο ­ σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις ­ δεν είχε πάθει καμία
σοβαρή ζημιά.

Από την πρώτη στιγμή στην Τανάγρα βρέθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΑΒ
Γιώργος Γούλιος, ο οποίος χαρακτήρισε την προσγείωση «ιδανική», όπως και τα
μέτρα που είχαν ληφθεί. Μόλις έγινε γνωστό το πρόβλημα με το αεροπλάνο, εκτός
των υπηρεσιών του αεροδρομίου κινητοποιήθηκαν οι αστυνομικοί της περιοχής για
να διευκολύνουν την κίνηση των ασθενοφόρων, ενώ ετέθη σε επιφυλακή και το
Κέντρο Υγείας Σχηματαρίου.