Ελ Νίνιο, ο άστατος

Χρήστος Ζερεφός: «Το στρώμα του όζοντος μειώνεται 0,5% τον χρόνο στο βόρειο ημισφαίριο». Δεξιά, ο κ. Παπαγιαννακόπουλος του Πανεπιστημίου Κρήτης

Σημαντικές κλιματικές ανωμαλίες θα προκαλέσει σε ολόκληρο τον πλανήτη το
φαινόμενο Ελ Νίνιο τον ερχόμενο χειμώνα, ο οποίος προβλέπεται άστατος. Μόνο
που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι αυτές οι αλλαγές.

ΣΥΜΦΩΝΑ με τον κ. Χρήστο Ζερεφό, διευθυντή του Παγκόσμιου Κέντρου
Χαρτογράφησης Όζοντος, το φετινό Ελ Νίνιο, από τα μεγαλύτερα των τελευταίων
χρόνων, αναμένεται να επιφέρει απρόβλεπτες κλιματικές ανωμαλίες στις ΗΠΑ, τον
Ατλαντικό Ωκεανό που επηρεάζει τον καιρό στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη και τον
Ινδικό Ωκεανό που επηρεάζει την Ανατολική Μεσόγειο και την Ελλάδα.

«Σε κάποια μέρη του πλανήτη θα έχουμε εντονότατες βροχοπτώσεις, σε άλλα αύξηση
της μέσης θερμοκρασίας και σε άλλα ξηρασία. Δεν μπορούμε όμως να προβλέψουμε
τι θα γίνει πού, γιατί οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο δεν είναι οι ίδιες κάθε φορά
που παρουσιάζεται» εξηγεί ο καθηγητής.

ΤΟ ΣΤΡΩΜΑ

Τα νέα όμως δεν είναι ευχάριστα ούτε για το στρώμα του όζοντος, το οποίο
μειώνεται σταθερά στο Βόρειο Ημισφαίριο, με ρυθμό που φτάνει κατά μέσο όρο το
0,5% τον χρόνο. Αντίθετα, στο Νότιο Ημισφαίριο έχει σταθεροποιηθεί αφού έχει
ήδη φτάσει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Αυτά είναι τα νέα δεδομένα στο «μέτωπο
του όζοντος», με βάση τα οποία θα συζητηθεί, σε 10 ημέρες, η αναθεώρηση του
Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ.

Σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο κ. Ζερεφός επισήμανε πως ο επόμενος χρόνος θα
είναι ακόμη χειρότερος από τον φετινό για τα επίπεδα του όζοντος στη
Στρατόσφαιρα: «Η αραίωση θα είναι μεγαλύτερη, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας,
κατά 8% – 10%. Αυτό οφείλεται στο φαινόμενο Ελ Νίνιο καθώς και σε ένα
φαινόμενο που ονομάζεται Διετής Κύμανση στους Τροπικούς. Αν μάλιστα εκραγεί το
ηφαίστειο στο Μονσερά, η μείωση θα είναι 2% – 3% μεγαλύτερη».

Πάντως η κατάσταση στην Ελλάδα φαίνεται κάπως καλύτερη. Φέτος το όζον δείχνει
μικρή τάση ανάκαμψης με μέση αραίωση περίπου 4%. Στη δεκαετία του ’80 το
ποσοστό αυτό ήταν 3%, ενώ στη δεκαετία του ’90 η μέση αραίωση ήταν περίπου 6%.
Το 1993 και το 1995 παρουσίασε τις μεγαλύτερες τιμές αραίωσης, φτάνοντας το 15%.

Φέτος συμπληρώνονται 10 χρόνια από την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ.
Είναι η μόνη διεθνής σύμβαση για το περιβάλλον που αφορά την προστασία του
στρώματος του όζοντος και αναθεωρείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η εφαρμογή
του απαιτεί την απαγόρευση χρήσης, παραγωγής και κατανάλωσης ορισμένων ουσιών,
όπως οι χλωροφθοράνθρακες, επειδή καταστρέφουν το στρώμα του όζοντος. Σε λίγες
ημέρες, στην ίδια πόλη, θα ξεκινήσουν οι συζητήσεις για την καινούργια
αναθεώρησή του.

ΕΚΚΛΗΣΗ

«Δυστυχώς η Ελλάδα δεν έχει εκπροσωπηθεί επίσημα στις συζητήσεις από το ’95
και μετά. Κάνω έκκληση στον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ και στους εκπροσώπους του
υπουργείου Οικονομικών να παρευρεθούν στο Μόντρεαλ γιατί οι οικονομικές
συνέπειες του πρωτοκόλλου είναι τεράστιες» τονίζει ο κ. Ζερεφός.

Σύμφωνα με μελέτες η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ θα κοστίσει ένα
τρισεκατομμύριο δραχμές στην Ελλάδα την επόμενη δεκαετία. Και αυτό γιατί ένα
μεγάλο μέρος της βιομηχανικής και της αγροτικής παραγωγής πρέπει να
προσαρμοστεί στα νέα διεθνή δεδομένα.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. Χρήστος Ζερεφός θα τιμηθεί από το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των
Ηνωμένων Εθνών με το Διεθνές Βραβείο Όζοντος, την ανώτατη διάκριση που
απονέμεται σε επιφανείς επιστήμονες, οι οποίοι συνεισέφεραν στην παγκόσμια
έρευνα και προστασία του στρώματος του όζοντος.

Η βράβευση θα γίνει στις 16 Σεπτεμβρίου, στο Μόντρεαλ, με την ευκαιρία της
δέκατης επετείου από την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ. Το βραβείο θα
απονεμηθεί επίσης στους Αμερικανούς καθηγητές R. Cicerone, S. Solomon, R.
Stolarski και στη διεθνή οργάνωση Greenpeace.

Ο κ. Ζερεφός βραβεύεται για την 25ετή προσφορά του στην προστασία του
στρώματος του όζοντος, μελετώντας και ερμηνεύοντας την επίδραση σε αυτό της
ηλιακής δραστηριότητας και τις μακροχρόνιες μεταβολές του από φυσικά αίτια. Ο
διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ανακάλυψε την επίδραση του φαινομένου Ελ Νίνιο στο
όζον, καθώς και την καταστρεπτική επίδραση των μεγάλων ηφαιστειακών εκρήξεων.

Θεωρείται επίσης ένας από τους θεμελιωτές της επιστήμης των σχέσεων όζοντος
και υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας.