Τα λάθη που οδήγησαν στην τραγωδία του Αιγαίου

Στο σπίτι της οικογένειας Χαράλαμπου Ζήση ο θρήνος ήταν ανείπωτος…

Οι ελπίδες κράτησαν ώς τις 10.40 χθες το πρωί όταν από αεροσκάφη εντοπίστηκε
το φουσκωτό σκάφος με το οποίο κρατιόνταν στη ζωή οι πέντε από τους επτά
αγνοούμενους του «Gold Fin».

ΔΙΠΛΑ στο σκάφος τα σώματα των δύο παιδιών, η μητέρα τού ενός και ο σύζυγος
της μοναδικής διασωθείσης, ενώ το πτώμα της άλλης άτυχης γυναίκας βρέθηκε
δεμένο από το αναποδογυρισμένο φουσκωτό. Τα σωστικά συνεργεία προσπαθούν να
εντοπίσουν τους άλλους δύο άντρες, τον καπετάνιο Βαγγέλη Μαυρίδη και τον
Δημήτρη Θεοδωρίδη.

Πάντως ώς σήμερα, τέσσερις ημέρες μετά την τραγωδία, δεν έχουν δοθεί
απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίον εγκαταλείφθηκε το
φλεγόμενο ιστιοφόρο δεκατρία μίλια έξω από τον Μόλυβο.

Το μόνο στοιχείο που μπορεί να φωτίσει τις τελευταίες στιγμές των οκτώ
επιβατών τού «Gold Fin» είναι η κατάθεση της Βάγιας Ζήση. Σύμφωνα με τη
μαρτυρία της, έμπειροι ιστιοπλόοι αλλά και άντρες του Λιμενικού επισημαίνουν
λάθη που οδήγησαν αλυσιδωτά στην κορύφωση του πρωτοφανούς δράματος στο Αιγαίο.

Τα πιο σημαντικά από αυτά ήταν:

* Τα παιδιά κοιμούνταν στις κουκέτες ενώ σε συνθήκες επτά – οκτώ Μπωφόρ
επιβάλλεται όλοι να είναι στο κατάστρωμα.

* Ο περιορισμός της φωτιάς όχι με πυροσβεστήρα αλλά με πρόχειρα μέσα.

* Τέλος η μη χρησιμοποίηση της ειδικής λέμβου («βαρελάκι») όπου μέσα
βρίσκονται φωτοβολίδες και εφόδια για πολυήμερη χρήση.

«ΔΕΝ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΕΘΑΝΟΥΝ»

«Αυτοί οι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να πεθάνουν. Πιστεύω πως αυτό που συνέβη ήταν
αποτέλεσμα μιας σειράς τραγικών συγκυριών, παρά κάτι που σύμφωνα με τον νόμο
των πιθανοτήτων ήταν αναμενόμενο να συμβεί».

Για τον κ. Γιώργο Βερνίκο, ιστιοπλόο με μεγάλη εμπειρία που έχει κάνει μάλιστα
αρκετές φορές στο παρελθόν τη διαδρομή που θέλησε να κάνει και η παρέα από τη
Θεσσαλονίκη, τα ερωτήματα και η έκπληξη διαδέχονται τα αισθήματα θλίψης για τα
τραγικά γεγονότα στο Αιγαίο.

«Όλα τα χρόνια που ασχολούμαι ενεργά με την ιστιοπλοΐα είναι η πρώτη φορά που
ακούω κάτι παρόμοιο» λέει ο κ. Βερνίκος. «Είναι πραγματικά σπάνιο αυτό που
συνέβη». Για τον ίδιον, ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που έγιναν, «αν και δεν
είναι καθόλου πρόθεσή μας να πούμε πως οι άνθρωποι που χάθηκαν τόσο άδικα δεν
ήξεραν τι κάνουν», ήταν που δεν υπήρχε κανείς να τους περιμένει στον προορισμό
τους. Έτσι το έργο της διάσωσης ξεκίνησε πάρα πολύ αργά.

«Όταν αποφασίσεις να ταξιδέψεις και μάλιστα με κακοκαιρία δεν επιτρέπεται να
είναι κανείς κάτω και μάλιστα να κοιμάται. Όλοι χρειάζεται να είναι με τα
σωσίβιά τους επάνω στη γέφυρα, σε εγρήγορση. Με τη θάλασσα ποτέ δεν ξέρεις τι
θα συμβεί. Μπορεί να χαλάσει η μηχανή, να σκιστούν τα πανιά, να συμβεί
οτιδήποτε. Επίσης στα σκάφη είναι αναγκαίο να υπάρχει repeatear (ασύρματο VHF)
και επάνω στη γέφυρα όχι μόνο κάτω, ώστε να υπάρχει μια εναλλακτική λύση.
Συνήθως ο ασύρματος είναι κάτω για να προστατεύεται από τα νερά. Όμως δεν αρκεί».

Το περίφημο «life raft», το «βαρελάκι» ­ που είναι μια πλωτή σχεδία με εφόδια
και φωτοβολίδες η οποία χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις διαφυγής από το σκάφος
­ πρέπει να βρίσκεται κοντά στο χειριστήριο και όχι στο αμπάρι του σκάφους «ή
τουλάχιστον σε θέση προσιτή».

Όπως και η μηχανή της σωσίβιας λέμβου. «Σε περίπτωση φωτιάς πρέπει όλοι να
είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν τους πυροσβεστήρες».

ΠΙΘΑΝΟΝ ΑΠΟ βραχυκύκλωμα στη μηχανή ξεκίνησε η φωτιά στο μοιραίο ιστιοφόρο το
πρωί της Παρασκευής. Σύμφωνα με αξιωματικούς του Λιμενικού εκείνη την ώρα παρ’
ότι το σκάφος έπλεε με τα ιστία, ο καπετάνιος είχε θέσει σε λειτουργία τη
μηχανή του Elan 43, προκειμένου να φορτίσει τις μπαταρίες του σκάφους και ίσως
των κινητών τηλεφώνων. Ο καπνός, που σύμφωνα με τη μαρτυρία της Βάγιας Ζήση
εμπόδισε την κίνηση προς το VHF για να εκπέμψουν SOS, πιθανόν να οφείλεται
είτε σε στουπιά που ήταν κάτω στις μηχανές, είτε στο υλικό του σκάφους GRP
(φάιμπερ γκλας), που είχε αρχίσει να καίγεται.

Σύμφωνα πάντα με τη μαρτυρία της κ. Ζήση, δεν χρησιμοποιήθηκαν οι
πυροσβεστήρες για τον περιορισμό της φωτιάς αλλά πρόχειρα μέσα, γεγονός που
επιδείνωσε την κατάσταση.

Το σκάφος Νηολογίου Πειραιά ναυπηγήθηκε στη Γιουγκοσλαβία το 1988 και τελούσε
υπό αυστριακή σημαία μέχρι τις 9-6-92. Ο Βαγγέλης Μαυρίδης μαζί με τον φίλο
του Δημήτρη Κατσάκογλου το αγόρασαν από τον Βασίλη Καμαρωτάκη τον περασμένο
Γενάρη. Το σκάφος είχε περάσει επιθεώρηση και μάλιστα αρχές Αυγούστου είχαν
εκδοθεί τα πιστοποιητικά πλοϊμότητάς του.

Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ άνθρωπος που είδαν ήταν η Βάγια Ζήση. Σύμφωνα με τη δική της
τραγική μαρτυρία, ήταν όλοι φοβερά εξαντλημένοι γιατί προσπαθούσαν τραβώντας
κουπί να μην απομακρυνθούν από τη στεριά. Χωρίς νερό κι εφόδια μαζί τους,
χωρίς φωτοβολίδες, κι όπως αποδείχτηκε τελικά χωρίς ελπίδα, συνέχισαν να
παλεύουν με τα κύματα. Ίσως κάποιοι από αυτούς να είδαν κιόλας τα ελικόπτερα
και τα αεροπλάνα να τους ψάχνουν. Σε μια τρίμετρη, άσπρη βάρκα επτά άνθρωποι.
Δύο εικοσιτετράωρα κι οχτώ ώρες μετά βρήκαν τους πέντε, νεκρούς. Αγνούνται
άλλοι δύο.

Τα σώματα του 5χρονου Αναστάσιου Μαυρίδη, της μητέρας του Ευαγγελίας, του
οχτάχρονου Κωνσταντίνου Θεοδωρίδη και της μητέρας του Σοφίας, καθώς και του
συζύγου της μοναδικής επιζήσασας, Βάγιας Ζήση, εντοπίστηκαν χθες το πρωί από
αεροσκάφη της Αεροπορίας, του Ναυτικού και του Λιμενικού Σώματος. Ώρα 10.40′,
τρία μίλια μακριά από τα Αντίψαρα, τέσσερα μίλια νοτιοδυτικά των Ψαρών. Έπλεαν
στην επιφάνεια της θάλασσας, που είχε ημερέψει πια, κοντά στη βάρκα.

ΜΕ ΣΩΣΙΒΙΑ

Φορούσαν ακόμα τα σωσίβιά τους. Βρέθηκαν σε κοντινή απόσταση ο ένας από τον
άλλο και κοντά στο αναποδογυρισμένο φουσκωτό τους, που καθώς ήταν άσπρο είχε
γίνει το τέλειο καμουφλάζ ανάμεσα στις λευκές άκρες των κυμάτων που ταξίδευαν
με ταχύτητα οχτώ Μπωφόρ από την περασμένη Παρασκευή στο Αιγαίο. Λες και
κάποιος, ίσως αυτός που άφησε τελευταίος την πνοή του, μάζευε τα σώματα να
είναι κοντά-κοντά το ένα στο άλλο. Λες και ξεψύχησαν λίγο πριν εντοπιστούν,
γι’ αυτό τα κύματα δεν πρόλαβαν να τους σκορπίσουν. Λες και έκαναν μια
υπεράνθρωπη ύστατη προσπάθεια να μείνουν μαζί εκείνες τις τραγικές στιγμές.
Ερωτήματα που μόνο η ιατροδικαστική έκθεση θα μπορέσει να απαντήσει όταν γίνει
γνωστός ο χρόνος θανάτου του καθενός.

Τα σώματα των ναυαγών μεταφέρθηκαν χθες το απόγευμα στη Χίο κι από εκεί με
αεροσκάφος C-130 στη Θεσσαλονίκη, όπου και θα απαντηθεί ένα μέρος τουλάχιστον
των ερωτηματικών και θα φωτιστεί η πρωτοφανής τραγωδία. Το άλλο μέρος
εκτυλίχθηκε πενήντα μίλια μακριά από εκεί που βρέθηκε χθες το φουσκωτό με τους
πέντε νεκρούς. Η αρχή της τραγωδίας έγινε έξω από τον Μόλυβο, εκεί όπου το
πρωί της Παρασκευής η παρέα των τριών οικογενειών ξεκινούσε, παρά την
κακοκαιρία, το ταξίδι για τη Λήμνο. Τότε που το «Gold Fin», το ιστιοφόρο τους,
μάρκας Elan 43, πήρε φωτιά από αιτία που δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα και
ξεκίνησε το απίστευτο δράμα τους. Δράμα που κορυφώθηκε χθες το πρωί όταν
βρέθηκαν οι πέντε νεκροί.

Η Βάγια Ζήση έπειτα από δεκαπέντε ώρες στη θάλασσα όπου μαζί με τον καπετάνιο
του σκάφους, Ευάγγελο Μαυρίδη, ακολουθούσε «κρεμασμένη» από το φουσκωτό,
κολύμπησε σε μια απελπισμένη προσπάθεια μέχρι τη βραχονησίδα έξω από το Σίγρι
και σώθηκε. Οι άλλοι επτά, όμως, συνέχισαν μέσα στο φουσκωτό. Περίμεναν ίσως
πως η Βάγια Ζήση θα τους έφερνε βοήθεια; Πώς θα μπορούσε, όμως, από τη στιγμή
που και η ίδια εντοπίστηκε τυχαία από ένα ψαρά δεκαέξι ώρες αργότερα; Η
επιχείρηση διάσωσης ξεκίνησε μόλις το βράδυ του Σαββάτου.

«Αμέσως κινητοποιήθηκαν όλες οι δυνάμεις που είχαμε, αλλά τη νύχτα του
Σαββάτου ήταν σαν να ψάχνεις ψύλλο στ’ άχυρα στο Αιγαίο με τέτοιο καιρό. Κι ας
έριχναν φωτοβολίδες τα αεροσκάφη», λέει με ειλικρίνεια ο αρχηγός του Λιμενικού
Σώματος, Περικλής Ουσαντζόπουλος.

Ο ΚΑΙΡΟΣ

«Από το πρωί της Κυριακής πέντε αεροσκάφη και δεκαπέντε πλωτά χτένιζαν όλη την
περιοχή. Όμως ο καιρός συνεχιζόταν με δυνατούς βορειοδυτικούς ανέμους.
Πιθανολογούσαμε προς τα πού θα είχαν παρασυρθεί, αλλά τα υψηλά κύματα δεν
επέτρεπαν την ορατότητα. Θα έπρεπε να περάσει κάποιος δίπλα τους, στα διακόσια
μέτρα, για να τους δει».

Ο καιρός ήταν η αιτία που το αβοήθητο φουσκωτό δεν μπόρεσε να γίνει ορατό ούτε
από τα ραντάρ που χρησιμοποιεί ο Στρατός. Εν τω μεταξύ, όσο τα αεροσκάφη και
τα πλοία έψαχναν στο «τρίγωνο» μεταξύ Μυτιλήνης – Ψαρών – Σκύρου, το φουσκωτό
συνέχιζε χαμένο ανάμεσα στα κύματα τον δικό του δρόμο.

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ

Ως αιτία θανάτου τους πιθανολογείται ο πνιγμός. Έτσι κι αλλιώς, πάντως, οι
αντοχές του ανθρώπινου οργανισμού σε τόσο δύσκολες συνθήκες δεν είναι μεγάλες.
«Η αφυδάτωση σε τέτοιες περιπτώσεις παίζει πολύ σημαντικό ρόλο γιατί το νερό
δεν αντικαθίσταται με τίποτα», επισημαίνει ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου
Αθηνών κ. Κώστας Οικονόμου. «Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν επηρεάζουν
πιο πολύ από κάθε άλλο παράγοντα την αντοχή των ατόμων. Όταν κάποιος είναι
εκτεθειμένος σε δυνατό αέρα και κρύο νερό μπορεί να παρουσιάσει, ανάλογα
βέβαια με τη ηλικία και το ιστορικό του, σημαντικές διαταραχές. Η έλλειψη
φαγητού είναι μικρότερης σημασίας».

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

Γραφείο Βόρειας Ελλάδας

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΜΕΝΟΙ παρακολουθούν τις επιχειρήσεις των σωστικών μέσων στο Ανατολικό
Αιγαίο οι συγγενείς των θυμάτων και αγνοουμένων του ναυαγίου, οι οποίοι
στήριζαν ως την τελευταία στιγμή μεγάλες ελπίδες στην εμπειρία και τη γνώση
της θάλασσας από τους επιβάτες του μοιραίου ιστιοφόρου.

Παράλληλα, ο συνιδιοκτήτης του σκάφους κ. Δημήτρης Κατσάκογλου, διατύπωσε χθες
ερωτήματα για τη μη λειτουργία της αυτόματης σωστικής λέμβου του «Γκολντ Φιν»
και άφησε αιχμές ότι πιθανώς δεν είχαν γίνει οι αναγκαίοι έλεγχοι από τις
αρμόδιες αρχές στα σωστικά μέσα του ιστιοφόρου.

Ο κ. Κατσάκογλου εξέφρασε την απορία του γιατί δεν λειτούργησε η αυτόματη
σωστική λέμβος, προτείνοντας να ελεγχθεί από τις διωκτικές αρχές μήπως δόθηκε
το πιστοποιητικό πλοϊμότητας στο σκάφος από τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να γίνει
ουσιαστικός έλεγχος.

ΕΙΧΕ ΕΠΙΣΚΕΥΑΣΤΕΙ

Ο συνιδιοκτήτης του σκάφους υπογράμμισε ότι στο ιστιοφόρο, που είχε αγοραστεί
από τον Πειραιά, είχε γίνει γενική επισκευή λίγες μέρες πριν από το μοιραίο ταξίδι.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει τον Μαυρίδη ως έμπειρο, πεισματάρη και ψύχραιμο καπετάνιο
και αποδίδει την τραγωδία περισσότερο σε τεχνικές παραλείψεις, που πρέπει να
ερευνήσει η Δικαιοσύνη, παρά σε ανθρώπινους χειρισμούς.

Όπως δήλωσαν στα «ΝΕΑ» στο κάμπινγκ «Αναμούρ», στην περιοχή Σιθωνίας
Χαλκιδικής, από όπου ξεκίνησαν οι τρεις οικογένειες για το ταξίδι χωρίς
επιστροφή το βράδυ της περασμένης Παρασκευής, αναχώρησε και ο αδελφός του
Θεοδωρίδη, ο τελευταίος από τη μεγάλη οικογενειακή συντροφιά των αγνοουμένων.

* Με αεροσκάφος C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας μεταφέρθηκαν στη Θεσσαλονίκη οι
σοροί των θυμάτων της ναυτικής τραγωδίας του Αιγαίου.

Στο Αεροδρόμιο Μακεδονία εκτυλίχθηκαν δραματικές σκηνές, λίγο πριν από τις 11
μ.μ. όταν προσγειώθηκε το C-130, από τους συγγενείς των θυμάτων που ζήτησαν
σεβασμό από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Λίγο αργότερα έφθασε στη Θεσσαλονίκη με πτήση της Ολυμπιακής Αεροπορίας, η
διασωθείσα του ναυαγίου Βάγια Ζήση.