«Μεθυσμένοι» από… πωλήσεις

Τα σούπερ μάρκετ πούλησαν το 1996 περισσότερα από 23 εκατομμύρια λίτρα εμφιαλωμένο κρασί και έκαναν τζίρο μεγαλύτερο από 19 δισ. δρχ.

Στους καταναλωτές προσφέρουν απόλαυση, αλλά για τις επιχειρήσεις αποτελούν
πεδίο ανταγωνισμού, για να κατακτήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κομμάτι από
την πίτα των 160 δισ. δρχ. τον χρόνο. Στην αγορά της μπίρας, του κρασιού και
του ούζου, έχει ξεκινήσει ένας επιχειρηματικός πόλεμος, για δεκάδες μικρές και
μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο των προϊόντων αυτών. Και
τον ανταγωνισμό κάνει ακόμα μεγαλύτερο το «άγνωστο» κομμάτι της πίτας, αφού
στις μετρήσεις δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια η κατανάλωση στο χύμα
κρασί και το ούζο, που μεγαλώνει περισσότερο το επιχειρηματικό «έπαθλο».

Ο ανταγωνισμός καταγράφεται στην αγορά με πολλούς τρόπους.

* Οι παραγωγοί μπίρας παρουσιάζουν νέα προϊόντα στην αγορά και προσπαθούν να
βελτιώσουν το σύστημα διανομής των προϊόντων τους, ενώ πολλά σούπερ μάρκετ
κάνουν δικές τους εισαγωγές προϊόντων.

* Τα σούπερ μάρκετ παρουσιάζουν εμφιαλωμένο ούζο με τη δική τους ετικέτα σε
μία αγορά που το χύμα κερδίζει έδαφος, και οι νεώτερες ηλικίες αρχίζουν να
ανακαλύπτουν τη γοητεία του ελληνοπρεπούς ούζου.

* Στο εμφιαλωμένο κρασί οι μικροί παραγωγοί με τη δική τους ετικέτα βρίσκουν
θέση στα ράφια των μικρών και ειδικών ή μεγάλων καταστημάτων, ενώ οι
μεγαλύτεροι παραγωγοί παρουσιάζουν νέα προϊόντα.

ΜΠΙΡΑ: εποχικο προΪον

Η μπίρα, παρ’ όλο που στην Ελλάδα η κατανάλωσή της είναι συνυφασμένη με το
καλοκαίρι και τη ζέστη, πουλά κάθε χρόνο περισσότερο. Το 1996 ο τζίρος
αυξήθηκε και έφθασε τα 115 δισ. δρχ. σύμφωνα με εκτιμήσεις των
ζυθοβιομηχανιών, ενώ στελέχη της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (Amstel, Heineken κ.λπ.)
και της Ζυθοποιίας Βορείου Ελλάδος (Henninger, Kaiser, Μύθος, Tuborg,
Kronenbourg) συμφωνούν ότι το 1997 θα είναι ακόμα καλύτερη χρονιά για την
ελληνική ζυθοποιία και ότι η εφετινή κατανάλωση θα αποδειχθεί η μεγαλύτερη των
τελευταίων χρόνων.

Η μπίρα θεωρείται από τον Έλληνα εποχικό προϊόν. Τους 3 μήνες του καλοκαιριού
πίνουμε τόση μπίρα όση όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Ποσοστό 47% της ετήσιας
κατανάλωσης πραγματοποιείται το καλοκαίρι, σύμφωνα με στοιχεία των εταιρειών.
Τη μερίδα του λέοντος στην κατανάλωση μπίρας έχουν οι εγχωρίως παραγόμενες. Η
Εθνική Στατιστική Υπηρεσία έχει υπολογίσει ότι στα 100 λίτρα μπίρας που
καταναλώνονται στην Ελλάδα μόνο τα 6 λίτρα είναι οι εισαγόμενες μπίρες, που
έχουν φθάσει αισίως τις 200 μάρκες. Οι τελευταίες διατίθενται κυρίως σε
συσκευασία μικρής μη επιστρεφόμενης φιάλης (4%) ή με τη μορφή της βαρελίσιας
μπίρας από μπαρ ή μπιραρίες.

Τη μεγαλύτερη κατανάλωση έχει η επιστρεφόμενη φιάλη που σερβίρεται άλλωστε και
στα εστιατόρια. Με μερίδιο 75% καταλαμβάνει την πρώτη θέση. Ακολουθεί η
συσκευασία στο κουτί με συνολικό μερίδιο 15% στην κατανάλωση μπίρας, ενώ η
βαρελίσια μπίρα διαθέτει μερίδιο 6%.

Το είδος της μπίρας που πίνουν περισσότερο οι Έλληνες είναι οι λεγόμενες
«στάνταρντ», με μερίδιο στην κατανάλωση που φθάνει το 67%. Τυπικοί εκπρόσωποι
αυτής της κατηγορίας οι μπίρες Amstel και Henninger. Σημαντικό μερίδιο έχουν
και οι ξανθές μπίρες που ανήκουν στην κατηγορία «πρίμιουμ» (π.χ. Heineken και
Kaiser) με ποσοστό 30% στη συνολική κατανάλωση. Οι διάφορες άλλες μπίρες
(κόκκινες, μαύρες με λίγο ή καθόλου αλκοόλ) έχουν ένα μικρό μερίδιο της τάξης
του 3%.

ΟΥΖΟ: μετα το ουισκι

Ένα ελληνοπρεπές ποτό. Μάλιστα, για να ονομάζεται ένα ποτό ούζο πρέπει, μεταξύ
άλλων, να κατασκευάζεται στην Ελλάδα, σύμφωνα με κανονισμό της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, ενώ θα πρέπει να έχει και περιεκτικότητα σε αλκοόλ τουλάχιστον 37,5%.
Το ούζο ίσως να είναι το πιο παλιό αλκοολούχο ποτό. Λένε πως οι ρίζες του
ποτού φθάνουν μέχρι την αρχαία Αίγυπτο, όπου αναπτύχθηκε άλλωστε και η τέχνη
της απόσταξης. Το όνομά του πιθανόν να προέρχεται από την ιταλική λέξη uso που
σημαίνει χρήση. Η φράση «uso Marsiglia», είχε γραφεί πάνω σε ένα κιβώτιο με
φιάλες που έστειλε ως δώρο κάποιος Τούρκος αγάς σε ένα φίλο του στη Μασσαλία.
Το ποτό είχε κατασκευάσει ένας Ελληνας χωρικός από το Μουζάκι της Θεσσαλίας.

Σήμερα το ούζο είναι το δεύτερο δημοφιλέστερο αλκοολούχο ποτό στην Ελλάδα μετά
το ουίσκι. Υπολογίζεται ότι οι Έλληνες πίνουν περίπου 10 εκατομμύρια λίτρα
ούζο ετησίως, ενώ η ακριβής ποσότητα είναι δύσκολο να μετρηθεί, καθώς οι
μεγαλύτερες εταιρείες μιλούν για φοβερή αγορά στο χύμα ούζο, που μπαίνει σε
μεγάλες φιάλες των 2 ή 5 λίτρων. Οι μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής
εμφιαλωμένου ούζου υπολογίζουν ότι πρέπει να καταναλώθηκαν περίπου 14,5
εκατομμύρια λίτρα ούζου το 1996, ενώ ο τζίρος έφθασε 14,3 δισ. δρχ. (σύμφωνα
με υπολογισμούς που μετρούν και την κατανάλωση στο ούζο που πωλείται χύμα).

Σύμφωνα με τα στοιχεία της βιομηχανίας η αγορά στο εμφιαλωμένο ούζο παρουσίασε
μία μικρή κάμψη το 1996, η οποία όμως υπερκαλύφθηκε από την άνοδο των πωλήσεων
του ούζου που πωλείται χύμα. Παράλληλα μπήκαν στην αγορά τα προϊόντα των
μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ που διαθέτουν εμφιαλωμένο ούζο που παράγεται
για λογαριασμό τους από μικρότερους παραγωγούς στη Μυτιλήνη. Ήδη κυκλοφορεί
στην αγορά ούζο με την ετικέτα μεγάλων σούπερ μάρκετ (Μαρινόπουλος, Continent,
Βασιλόπουλος), πλάι στα γνωστά από χρόνια προϊόντα των Metaxa Τσάνταλη, ενώ το
στίγμα της κινητικότητας δίνουν και οι εξαγορές γνωστών προϊόντων (όπως του
ΜΙΝΙ από γαλλική εταιρεία ή του Βαρβαγιάννη από την εταιρεία Καρούλιας που
κάνει εισαγωγές και άλλων δημοφιλών οινοπνευματωδών ποτών).

Οι έρευνες που έχουν γίνει δείχνουν ότι το ποτό αυτό έχει περιθώρια
μεγαλύτερης διάδοσής του, κυρίως στις μικρότερες ηλικίες. Για την ώρα είναι
δημοφιλέστερο στις ηλικίες άνω των 44 ετών..

ΚΡΑΣΙ: συν το «χυμα»

Το κρασί πέρασε ως προϊόν μεγάλες «δυσκολίες» στα τέλη της δεκαετίας του 1980
και στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Σύμφωνα με τελευταία έρευνα του ΙΟΒΕ η
κατανάλωσή του έφθασε στο χαμηλότερο επίπεδο το 1991-1992. Τότε η κατανάλωση
είχε προσγειωθεί στα 260 εκατομμύρια λίτρα ετησίως. Πέρσι όμως έφθασε, σύμφωνα
με τα ίδια στοιχεία, στα 300 εκατομμύρια λίτρα ετησίως, με τζίρο που ξεπερνά
τα 30 δισ. δρχ. στο χώρο.

Αν υπολογιστεί και το κρασί που πωλείται χύμα, είναι ακόμα μεγαλύτερος. Το
χύμα κρασί υπολογίζεται ότι καταλαμβάνει περίπου το 60% της ετήσιας
κατανάλωσης. Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστιτούτου Οικονομικών και
Βιομηχανικών Ερευνών, «η θέση του ενισχύεται κυρίως λόγω της χαμηλότερης τιμής
του. Η στροφή που παρατηρήθηκε προς την οικιακή κατανάλωση έδωσε ώθηση στις
μεγάλες συσκευασίες των δύο λίτρων καθώς και στις πωλήσεις μέσω των σούπερ
μάρκετ». Πράγματι, τα στοιχεία της Nielsen δείχνουν ότι τα σούπερ μάρκετ
πούλησαν το 1996 περισσότερα από 23 εκατομμύρια λίτρα εμφιαλωμένο κρασί και
έκαναν τζίρο μεγαλύτερο από 19 δισ. δρχ.

Η κατά κεφαλή κατανάλωση, αν και είναι υψηλή, πάντως είναι μικρότερη από την
αντίστοιχη των μεσογειακών ευρωπαϊκών χωρών. Φθάνει τα 30 λίτρα ετησίως έναντι
37 λίτρων που είναι ο κοινοτικός μέσος όρος, με μεγάλους καταναλωτές τους
Γάλλους, Ιταλούς, και Πορτογάλους.

Το 90% των κρασιών που καταναλώνονται στην Ελλάδα ανήκουν στην κατηγορία των
επιτραπέζιων κρασιών. Περισσότερο από το 90% του συνολικού όγκου ανήκει σ’
αυτή την κατηγορία, ενώ μεγάλο μερίδιο έχει η ρετσίνα. Συνολικά τα λευκά
κρασιά έχουν το προβάδισμα στις προτιμήσεις των καταναλωτών με μερίδιο περίπου
75%-80% και σύμφωνα με το ΙΟΒΕ κερδίζουν μερίδιο έναντι των ροζέ που έχουν
κρατήσει ένα ποσοστό γύρω στο 10% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης. Στα
κόκκινα κρασιά παρατηρείται στασιμότητα με ένα ποσοστό που κυμαίνεται στο 15%.

Το κρασί με τις μεγαλύτερες πωλήσεις είναι η ρετσίνα. Έχει μερίδιο 30% της
συνολικής κατανάλωσης, ενώ σύμφωνα με τον ΙΟΒΕ διαφαίνεται στροφή προς τα
κρασιά ποιότητας, τοπικούς επιτραπέζιους οίνους, και άλλα μικρών παραγωγών ή
γενικά περιορισμένης παραγωγής.

Η κατανάλωση τα δύο τελευταία χρόνια αυξάνεται με ρυθμό 5% ετησίως και
επικρατεί κλίμα αισιοδοξίας, μετά τη δύσκολη περίοδο που προηγήθηκε και έριξε
την κατανάλωση. Η λόγοι της πτώσης σύμφωνα με το ΙΟΒΕ ήταν οι κοινωνικές
αλλαγές, οι υψηλές τιμές και η αύξηση της φορολογίας του το 1991, που το
κατέταξαν στα είδη πολυτελείας, και ο ανταγωνισμός των άλλων οινοπνευματωδών ποτών.

ΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ συμφωνητικά ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές έχουν την αξία
τους, αλλά μπορούν να ακυρωθούν δικαστικώς εάν η προβλεπόμενη αναπροσαρμογή
τού ενοικίου υπερβαίνει σημαντικά τα όρια που θέτει ο νόμος (2065/93) και
παραβιάζει την «καλή πίστη» των συναλλαγών.

Αυτό επισημαίνει ο Άρειος Πάγος, ερμηνεύοντας με απόφασή του το ισχύον
καθεστώς στις μισθώσεις, το οποίο θα πρέπει να ακολουθείται εάν μία σχετική
συμφωνία ακυρωθεί.

Σύμφωνα με τον νόμο, το ενοίκιο κατά τη σύναψη της σύμβασης καθορίζεται
ελεύθερα, όπως η χρονική διάρκεια κατά την οποία το ενοίκιο θα αυξάνεται. Η
ετήσια αναπροσαρμογή του ενοικίου, στην περίπτωση που δεν υπάρχει συμφωνία
(είτε γιατί ποτέ δεν συνυπέγραψαν οι δύο πλευρές, είτε γιατί ακυρώθηκε από τα
δικαστήρια) θα πρέπει αρχικά να είναι ίση με το 6% της αντικειμενικής αξίας
του ακινήτου και στη συνέχεια ίση με το 75% του τιμαρίθμου.