ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Έργα υποδομής

Σε προηγούμενο άρθρο σ’ αυτήν εδώ τη θέση είχα υποστηρίξει το αυτονόητο, πως
εκπαίδευση ενός βιβλίου είναι εκπαίδευση φασιστική. Και είχα προτείνει το
πολλαπλό βιβλίο. Είναι επίσης αυτονόητο πως η ύπαρξη οργανισμού εκδόσεων
σχολικών βιβλίων είναι, στην περίπτωση της εισαγωγής πολλών βιβλίων για το
ίδιο διδακτικό αντικείμενο, τελείως απρόσφορη οικονομικά.

Σε καμία περίπτωση δεν εισηγούμαι, τουλάχιστον σ’ αυτή τη φάση, την κατάργηση
της δωρεάν διανομής των βιβλίων.

Αν και οι Σοφοί Γεώργιος Παπανδρέου και Ευάγγελος Παπανούτσος, που εισήγαγαν
τη δωρεάν εκπαίδευση, δεν εισήγαγαν και τον θεσμό του δωρεάν βιβλίου. Αυτόν
τον εισήγαγε η χούντα και ήξερε καλά τι έκανε με τον εκπαιδευτικό φασιστικό
λαϊκισμό της. Τέλος πάντων. Αν οι εκδοτικοί οίκοι αναλάβουν να προτείνουν
βιβλία σχολικά βάσει, βέβαια, των προδιαγραφών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου,
προδιαγραφών ύλης και ποιότητας όχι όμως και μεθοδολογίας, και όταν τα
προτεινόμενα από τους εκδότες βιβλία εγκριθούν, ας τα αγοράζει το κράτος,
βάσει των προκρίσεων που θα κάνουν οι σύλλογοι των καθηγητών, και ας τα
διανέμουν δωρεάν. Να κάνω μια παραχώρηση υπείκοντας σε ένα πνεύμα σταδιακής
μεταρρύθμισης; Ας παραμείνει ο Οργανισμός Κρατικών Σχολικών Εκδόσεων για να
εκδίδει βιβλία υποδομής γενικής σχολικής χρήσης.

Είναι δυνατόν π.χ. να υπάρχει σοβαρή εκπαίδευση χωρίς επίσημο σχολικό λεξικό;
Θα έλεγα πως μια συστηματική και μεθοδική εκπαιδευτική γλωσσική πολιτική
οφείλει να διαθέτει τρία σχολικά λεξικά. Ένα για κάθε βαθμίδα. Δημοτικό,
Γυμνάσιο, Λύκειο. Έργο παιδαγωγικώς γιγάντιο και απαιτητικό. Ειδικοί
γλωσσολόγοι, παιδαγωγοί και συναφείς επιστήμονες θα πρέπει να καταλήξουν με
επιστημονικά τεκμηριωμένες εισηγήσεις πόσο και ποιο γλωσσικό υλικό οφείλει να
κατανοεί και να χρησιμοποιεί κάθε ηλικία. Μίνιμουμ και μάξιμουμ. Δεν είναι
δυνατόν ένας μαθητής να μην έχει πρόσφορο, σε πρώτη ζήτηση, ένα λεξικό όπου θα
μπορεί να αναζητήσει μια άγνωστη λέξη – έννοια που θα βρει στο εγχειρίδιο των
Θρησκευτικών, της Ιστορίας, της Χημείας ή της Μουσικής. Αυτό θα πει λαϊκή
παιδεία. Στο προσκεφάλι και στο θρανίο κάθε μαθητή, δωρεάν ένα λεξικό,
εργαλείο για την καθημέραν προπαρασκευή του. Αυτό ας το τυπώνει ο κρατικός
οίκος.

Αλήθεια, υπάρχει εις χείρας κάθε μαθητή ένας εύχρηστος γεωγραφικός ή ιστορικός
άτλας; Γίνεται διδασκαλία χωρίς εποπτικά μέσα; Έρχονται φοιτητές (που για να
εισαχθούν αρίστευσαν στην Ιστορία) και αγνοούν πού πέφτουν οι Μυκήνες, η
Δωδώνη και οι Φίλιπποι. Αυτούς τους βασικούς για τη στοιχειώδη ενημέρωση
άτλαντες ας τους τυπώνει ο κρατικός εκδοτικός οίκος και ας διανέμονται δωρεάν
σε κάθε Έλληνα μαθητή.

Είναι δυνατόν να διδάσκονται οι μαθητές κείμενο της Ν. Ελληνικής Γραμματείας,
έργα της αρχαίας και νέας αρχιτεκτονικής, ελληνικής και διεθνούς, έργα
μουσικής, θεωρίες φιλοσοφίας, θρησκευτικά δόγματα, κατακτήσεις ή εφευρέσεις
και να μη διαθέτουν κι αυτοί και ο δάσκαλος μια συνοπτική ιστορία των θεμάτων
που τους απασχολούν;

Νοείται διδασκαλία Λογοτεχνίας χωρίς μια συνοπτική ιστορία της ελληνικής και
ξένης λογοτεχνίας; Νοείται εκπαίδευση χωρίς μαθητές και δάσκαλοι να έχουν
πρόχειρο στο γραφείο τους και στο θρανίο και στην έδρα ένα ευσύνοπτο
εγχειρίδιο εισαγωγής στη μουσική, στη νεοελληνική μουσική διάβολε, εισαγωγής
στη νεοελληνική ζωγραφική, αρχιτεκτονική;

Είναι δυνατόν να μην έχουν ένα εγχειρίδιο για την εποποιία των εφευρέσεων, ένα
συνοπτικό ιστορικό διάγραμμα για την εξέλιξη των μαθηματικών, των φυσικών, της
χημείας, της βιολογίας; Είναι δυνατόν να ασχολούνται εν κενώ στα μαθηματικά
χωρίς να γνωρίζουν τι είπε ο Πυθαγόρας, ο Διόφαντος, ο Ευκλείδης, ο
Καραθεοδωρής, ο Ράσσελ;

Είναι δυνατόν να αγνοούν τι οφείλει ο Νεύτων στον Αριστοτέλη και τι ο Αϊνστάιν
στον Κοπέρνικο;

Είναι δυνατόν να μη διαθέτει το κράτος στον μαθητή και στον δάσκαλο μια μικρή
ιστορία του αρχαίου και του νεώτερου ελληνικού θεάτρου; Ιδού λοιπόν στάδιον
δόξης λαμπρόν για τον περίπυστο Οργανισμό Σχολικών Βιβλίων. Άτλαντες,
ιστορίες, εγχειρίδια, εισαγωγές στις επιστήμες και στις τέχνες και λεξικά.
Γλωσσικά, βιογραφικά, μυθολογικά και λεξικά επιστημονικών όρων. Εργαλεία.