ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μάνατζμεντ και εκπαίδευση

Στις μέρες μας συντελείται παγκόσμια μια θεμελιώδης μεταβολή στη φιλοσοφία και
στην πρακτική του μάνατζμεντ. Ο παραδοσιακός οργανισμός που βασίζεται στους
πόρους – συντελεστές της παραγωγής παραχωρεί με ταχείς ρυθμούς τη θέση του
στον αναδυόμενο οργανισμό που βασίζεται στη γνώση.Η φιλοσοφία του μάνατζμεντ
και οι μέθοδοι διοίκησης που εφαρμόζει η κάθε επιχείρηση είναι αποφασιστικής
σημασίας για την επίτευξη των στόχων της και καθορίζουν το πλαίσιο ανάπτυξης
του ανθρώπινου δυναμικού της.

Τα άτομα αναπτύσσονται, αποκτούν νέες γνώσεις, ικανότητες και εμπειρίες,
διευρύνουν τα όρια της ευθύνης τους, δεσμεύονται για την επίτευξη των στόχων
και αναβαθμίζονται επαγγελματικά σ’ ένα θετικό περιβάλλον, όπου συμμετέχουν
ενεργά στην πορεία της επιχείρησης και όπου έχουν τις ευκαιρίες και προοπτικές
εξέλιξης σύμφωνα με τις δικές τους επιδόσεις και φιλοδοξίες.

Με τα νέα δεδομένα, είναι αναμφισβήτητο ότι η επιτυχία οποιασδήποτε
εκσυγχρονιστικής προσπάθειας προϋποθέτει ανάλογη θεώρηση του ανθρώπινου
δυναμικού της επιχείρησης, τόσο ως χρήστη όσο και ως φορέα του εκσυγχρονισμού.
Η ανθρώπινη διάσταση κάθε επιχείρησης αποκτά ιδιαίτερη και κρίσιμη σημασία
γιατί απ’ αυτή θα εξαρτηθεί κατά κύριο λόγο η επιτυχία του έργου της
προσαρμογής στα νέα δεδομένα.

Στο περιβάλλον της επιχείρησης μπαίνουν πλέον νέα δεδομένα που μεταβάλλονται
γρήγορα και εντυπωσιακά στην πορεία του χρόνου. Σε αυτά τα νέα δεδομένα
καλείται η επιχείρηση να προσαρμοστεί και να επαναπροσδιορίσει τις
δραστηριότητές της.

Τις διοικήσεις των επιχειρήσεων και οργανισμών του ιδιωτικού και δημόσιου
τομέα τις χαρακτηρίζει σήμερα ένας έντονος προβληματισμός για την
αποτελεσματικότητα των παραδοσιακών στην Ελλάδα μεθόδων μάνατζμεντ. Εκτιμάται
πλέον ότι η υιοθέτηση των αρχών του επιστημονικού μάνατζμεντ και η προσαρμογή
της φιλοσοφίας των επιχειρήσεων στα σημερινά δεδομένα, είναι επιλογές
καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση και αποτελεσματικότητα του οργανισμού.

Η εφαρμογή των σύγχρονων μεθόδων μάνατζμεντ προϋποθέτει την ύπαρξη ικανών
στελεχών. Η ανάπτυξη όμως των στελεχών είναι κυρίως θέμα διαρκούς και
συστηματικής εκπαίδευσης.

Η διάγνωση των σημερινών και η πρόβλεψη των αυριανών συνθηκών και αναγκών,
είναι αναγκαία προϋπόθεση επιβίωσης κάθε οργανισμού, γιατί τον κατευθύνει προς
τις σωστές αλλαγές. Ο μάνατζερ, που απ’ αυτόν εξαρτάται κατά μεγάλο βαθμό η
επιβίωση και ανάπτυξη των επιχειρήσεων, θα πρέπει να είναι ικανός ώστε θετικά
και αποτελεσματικά να αντιμετωπίσει τις νέες αυτές καταστάσεις. Γιατί το
μάνατζμεντ είναι εκείνο που ευθύνεται κατά πολύ για την προσαρμοστικότητα, την
εξέλιξη, την ανάπτυξη και την αποτελεσματικότητα των οικονομικών μονάδων,
εκτιμώντας σωστά τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Απ’ αυτό αντιλαμβάνεται
κανείς το μέγεθος της ευθύνης που έχουν εκείνοι στους οποίους έχει ανατεθεί η
εκπαίδευση των μάνατζερ και η ανάπτυξη του μάνατζμεντ. Ο ρόλος των σχολών
μάνατζμεντ είναι στενά δεμένος με την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας του
μάνατζμεντ, το οποίο αναγνωρίζεται σήμερα ως ο κύριος παραγωγικός και
αναπτυξιακός πόρος των αναπτυγμένων χωρών και η βασική ανάγκη των
αναπτυσσομένων. Δυστυχώς, πολλοί νομίζουν ακόμη ότι ο σκοπός των σχολών
μάνατζμεντ είναι η διδασκαλία εξειδικευμένων τεχνικών και μεθόδων ή και η
βοήθεια για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, όπως η ανάπτυξη και η
παραγωγικότητα. Πράγματι, πολλοί οργανισμοί εκπαίδευσης είναι άκαμπτοι μέσα σ’
ένα καθορισμένο ακαδημαϊκό πρόγραμμα εκπαίδευσης, χωρίς να έχουν βρει τους
τρόπους, ώστε να είναι περισσότερο ευαίσθητοι στις αλλαγές και συγχρόνως να
δημιουργούν τις δυνατότητες προσαρμογής τους στις νέες απαιτήσεις.

Είναι αυτός ο λόγος που χρειάζεται, κατά τη γνώμη μου, ο στενός δεσμός των
σχολών με τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα η συνεχής έρευνα, όπως και η
δραστηριότητα συμβούλων συνδυασμένη όμως με εκπαίδευση και επιμόρφωση, εντός
των επιχειρήσεων.

* Πρέπει τέλος να τονίσω ότι δεν είναι αρκετό να οργανώσουμε μια καλή
εκπαίδευση, αναπτύσσοντας μια ευρεία περιοχή ικανοτήτων βασισμένη σε γνώσεις
και επιδεξιότητες. Απαιτείται η δημιουργία στάσης θετικής στις μεταβολές και
γεμάτης ενθουσιασμό για εκπαίδευση και εκμάθηση. Η αρνητική στάση στην αλλαγή
δεν είναι νομίζω αντίσταση στο καινούργιο, αλλά μάλλον εμμονή σ’ ό,τι
πιστεύουμε και σ’ εκείνο που έχουμε μάθει. Η δημιουργία μιας τέτοιας στάσης
αποδοχής της αλλαγής και συνεχούς ανησυχίας για το πώς να κάνω τα πράγματα
καλύτερα, είναι βασικής σημασίας και από τα δυσκολότερα έργα των ασχολουμένων
με την εκπαίδευση και επιμόρφωση.

Ο Απόστολος Δ. Φωτιάδης είναι γενικός γραμματέας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.