ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ασθένεια της Ελιάς

«Τι αλλάζει στην “Ουνιτά”;» «Τίποτα, παραμένει η εφημερίδα που ίδρυσε η Αντόνιο Γκράμσι Α.Ε.» (πρωτοσέλιδο σκίτσο από την «Ουνιτά»)

Ένα βασανιστικό ερώτημα απασχολεί τον δημοσιογραφικό κόσμο της Ιταλίας: πώς
γίνεται μετά την εκλογική νίκη της Κεντροαριστεράς να χάνουν συνεχώς φύλλα
εκείνες ακριβώς οι εφημερίδες που την υποστηρίζουν;

ΗΚΡΙΣΗ στο «Μανιφέστο» έχει ξεσπάσει εδώ και καιρό. Τη διετία 1994-1996, η
εφημερίδα που υποστηρίζει την Κομμουνιστική Επανίδρυση έχασε 15.000 φύλλα. Η
σχέση του αναγνωστικού κοινού με τις πολιτικές εξελίξεις δεν θα μπορούσε να
είναι σαφέστερη: όταν ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι κέρδισε τις εκλογές οι αναγνώστες
της εφημερίδας αυξήθηκαν, όταν η κυβέρνηση του «καβαλιέρε» έπεσε, παρέσυρε
μαζί της και αναγνώστες. Όπως κάθε προβληματική επιχείρηση, έτσι και το
«Μανιφέστο» θα αναγκαστεί να κάνει απολύσεις: υπολογίζεται ότι θα χάσουν τη
δουλειά τους περίπου 40 δημοσιογράφοι και τεχνικοί.

Ανάλογο κλίμα επικρατεί και στο επίσημο όργανο της Επανίδρυσης, τη
«Λιμπερατσιόνε», που παρουσιάζει ετήσια ζημία 150 εκατομμυρίων δρχ. Η
κυκλοφορία της παρουσιάζει συνεχώς πτώση και επισήμως φτάνει σήμερα τα 15.000
φύλλα, αλλά στην πραγματικότητα δεν ξεπερνά τα 13.500. Ήδη από αυτή την
εβδομάδα μειώνεται ο αριθμός των σελίδων της από 32 σε 24, ενώ δεν θα αργήσουν
και οι απολύσεις. Η διαφορά είναι ότι εδώ η διεύθυνση ευαισθητοποιήθηκε
έμπρακτα: αναλαμβάνοντας τις ευθύνες της και αρνούμενη να υπογράψει
απομακρύνσεις συναδέλφων της, η διευθύντρια Μανουέλα Παλέρμι υπέβαλε την
παραίτησή της.

Η θεαματικότερη κρίση, όμως, αφορά την εφημερίδα που ίδρυσε πριν από 73 χρόνια
ο Αντόνιο Γκράμσι. Εν μέσω του εκσυγχρονιστικού κύματος που σαρώνει τη χώρα, ο
γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος της Αριστεράς Μάσιμο Ντ’ Αλέμα αποφάσισε
να ιδιωτικοποιήσει και την εφημερίδα του κόμματος. Ανέθεσε έτσι στην ολλανδική
τράπεζα Abn-Amro (!) να βρει μέχρι το τέλος του χρόνου ενδιαφερόμενο για ένα
μέρος τουλάχιστον του κεφαλαίου της «Ουνιτά». Κι εκείνη απάντησε ότι αγοραστές
υπάρχουν ­ ανάμεσά τους ο γνωστός επιχειρηματίας Κάρλο Ντε Μπενεντέτι ­ αλλά
δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν εκείνοι τη «βρωμοδουλειά». Η «αναδιάρθρωση»
της εφημερίδας πρέπει να γίνει από το κόμμα. Εδώ ο αριθμός των απολύσεων που
κυκλοφορεί είναι 60, ενώ σχεδιάζεται και η κατάργηση όλων των ανταποκριτών εξωτερικού.

Τι(ς) πταίει; Πώς εξηγείται αυτή η πολλαπλή κρίση; «Αν είχα την απάντηση, το
“Μανιφέστο” δεν θα πάλευε για την επιβίωσή του», λέει ο διευθυντής του
Βαλεντίνο Παρλάτο. «Πιστεύω πως ο Τύπος της Αριστεράς μπορεί να κάνει μόνο ένα
πράγμα: να κοιταχθεί ανηλεώς στον καθρέφτη. Να αναρωτηθεί αν με την Ελιά στην
κυβέρνηση οι εφημερίδες έγιναν επίπεδες, υπάκουες, κακές, ή αν η εκλογική νίκη
της Αριστεράς έκανε τους αναγνώστες πιο αφηρημένους, πιο απαθείς. Η αλήθεια
είναι ότι οι ιταλικές εφημερίδες δεν είναι ελκυστικές. Δεν πιάνουν τον σφυγμό
της χώρας. Οι αριστερές εφημερίδες, ειδικότερα, βρέθηκαν μετά τη νίκη της
Αριστεράς στο ανοιχτό πέλαγος και, μην ξέροντας τι ρότα να ακολουθήσουν, το
‘ριξαν στα δώρα, τις προσφορές και τα κουπόνια. Ισως γι’ αυτό να περνάμε
κρίση, από έλλειψη ορίζοντα…».