Και εγεννήθη… Φρανκενστάιν

«Ωραία, τελειώσαμε την αναθεώρηση του Μάαστριχτ ­ ας αρχίσουμε τώρα την
αναθεώρηση του Άμστερνταμ», έλεγε χθες τα ξημερώματα εμπειρογνώμονας που έχει
παρακολουθήσει από την αρχή τις εργασίες της Διακυβερνητικής Διάσκεψης,
θέλοντας να υπογραμμίσει πόσο λίγο αλλάζει η Ευρώπη με τη νέα συνθήκη.

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΣ, το νέο Μάαστριχτ απέκτησε ταχύτατα το παρατσούκλι του μεταξύ των
κοινοτικών διπλωματών ­ λέγεται… Φρανκενστάιν, επειδή είναι γεμάτο
εξαιρέσεις, δηλώσεις, πρωτόκολλα και αμφιλεγόμενες διατυπώσεις.

Η αναθεώρηση της συνθήκης ­ διαδικασία που κράτησε περίπου ενάμιση χρόνο ­
είχε σκοπό να καλυφθούν τα κενά του Μάαστριχτ, να προετοιμασθούν οι δομές της
Ένωσης ώστε να ανταποκρίνονται στη μελλοντική διεύρυνση με νέα μέλη και να
ενισχυθεί η διαδικασία πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης.

Από όλα αυτά, ουσιαστικά, δεν έγινε τίποτα στις μαραθώνιες διαπραγματεύσεις
του Άμστερνταμ: η προετοιμασία για την υποδοχή των νέων μελών ­ διά του
«εκσυγχρονισμού» της θεσμικής λειτουργίας των «15» ­ παραπέμφθηκε στο
(αόριστο) μέλλον. Η εξέλιξη αυτή, βέβαια, ουδόλως στενοχώρησε την Ελλάδα ή τις
άλλες μικρές χώρες, που γνώριζαν ότι κάθε τροποποίηση θα ήταν εις βάρος τους –
ή τον επίτροπό τους θα έχαναν σε κάποια φάση ή οι ψήφοι τους στο Συμβούλιο θα μειώνονταν.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΚΑΙ ΑΜΥΝΑ

Το «όραμα» της κοινής εξωτερικής πολιτικής έκανε κάποια δειλά βήματα, αλλά η
δημιουργία ενός αμυντικού βραχίονα της Ε.Ε. παραπέμφθηκε στις καλένδες: η
Βρετανία αρνήθηκε πεισματικά να αποδεχθεί έναν τέτοιο ρόλο για τη ΔΕΕ, έστω
και για το μέλλον, επιμένοντας στη σημασία του ΝΑΤΟ.

Ο συντονισμός των πολιτικών για την αντιμετώπιση της ανεργίας ­ που πολλοί
θεωρούσαν συστατικό στοιχείο μιας πολιτικής ένωσης ­ επίσης παρέμεινε
ζητούμενο αν και ­ για πρώτη φορά ­ οι «15» περιλαμβάνουν στις προτεραιότητές
τους την απασχόληση.

Ενδεχομένως, η μεγαλύτερη πρόοδος συνετελέσθη στα θέματα που αφορούν την
«ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη». Έτσι, περί το 2003 θα δημιουργηθεί μια
«ζώνη ελεύθερης διακίνησης» στην Ευρώπη, με τις χώρες να εναρμονίζονται σε
θέματα μετανάστευσης, ασύλου, θεωρήσεων και εσωτερικών συνόρων. Για
παράδειγμα, οι νόμοι που ρυθμίζουν τα διαζύγια στις χώρες της Κοινότητας θα
εναρμονισθούν. Επίσης, θα ενσωματωθεί η Συνθήκη Σένγκεν. Ωστόσο, και αυτή η
«ζώνη ελευθερίας» θα είναι «κολοβή» ­ Βρετανία, Ιρλανδία και Δανία
εξαιρούνται, για διαφορετικούς λόγους. Βέβαια, η κάθε χώρα έχει λόγους να
δηλώνει ικανοποιημένη ­ η ικανοποίηση αυτή, όμως, έχει να κάνει περισσότερο με
αυτά που απέτρεψε παρά με αυτά που επέτυχε.

ΘΕΤΙΚΟ ΒΗΜΑ

«Μία από τα ίδια» υπήρξε η Σύνοδος Κορυφής και για τα περί την Οικονομική και
Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ). Παρά τον προβληματισμό που αναπτύχθηκε σχετικά με το
ενδεχόμενο αναβολής της εφαρμογής του ευρώ, ο γαλλογερμανικός συμβιβασμός
απεσόβησε την οποιαδήποτε αναταραχή. Ωστόσο, όπως είπε και ο Πρωθυπουργός
Κώστας Σημίτης, ο πολιτικός έλεγχος επί της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που
προδιαγράφεται με το Άμστερνταμ, δεν μπορεί παρά να χαρακτηρισθεί θετικό βήμα.

Την ίδια στιγμή, αμετάβλητες μένουν οι οικονομικές πολιτικές των χωρών της
Ένωσης, όπως έσπευσε να διαβεβαιώσει και ο κ. Σημίτης.

ΔΕΝ ΕΚΡΥΒΑΝ τη χαρά τους τα κυβερνητικά στελέχη για τα «κέρδη» της ελληνικής
πλευράς στη διαπραγμάτευση του Άμστερνταμ. Ο εκπρόσωπος της χώρας μας στη
Διακυβερνητική, Στέλιος Περράκης, δεχόταν από δεξιά κι αριστερά συγχαρητήρια ­
ενώ οι «στυλοβάτες» του… παζαριού, Παναγιώτης Ιωακειμίδης, Ναταλία Κοκκώνη
και Νίκος Κοτζιάς ήταν δέκτες… αστείων: «Και τι θα κάνετε τώρα, χωρίς Διακυβερνητική;».

* Στο Παρίσι θα μεταβεί σύντομα ο Πρωθυπουργός. Ο νέος πρωθυπουργός της
Γαλλίας, Λιονέλ Ζοσπέν, προσκάλεσε τον Κώστα Σημίτη στη γαλλική πρωτεύουσα.

* Εντός των αναμενομένων οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης. Το ενδιαφέρον,
βέβαια, εντοπίζεται στον ΣΥΝ ­ ο οποίος θα πρέπει στο επόμενο διάστημα να
αποφασίσει εάν θα υπερψηφίσει ή όχι τη νέα συνθήκη. Απόφαση δύσκολη, αφού τα
στελέχη είναι «καθέτως διχασμένα»…

* Ύστερα από ελάχιστες ώρες ύπνου και μια πολύωρη, δύσκολη διαπραγμάτευση, ο
Κώστας Σημίτης επιβιβάσθηκε στο αεροπλάνο για να επιστρέψει στην Αθήνα. Παρ’
όλα αυτά δεν ξεκουράστηκε ­ άρχισε να γράφει την ομιλία του για την Κεντρική
Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ. Αυτή η επίδειξη σταχανοφικού πνεύματος άφησε άφωνη μέχρι
και τη σύζυγό του, Δάφνη.

* Όσο προχωρούσε η διαπραγμάτευση των «15» προς τα ξημερώματα, τόσο έχαναν την
ψυχραιμία τους ορισμένοι ηγέτες. Αποκορύφωμα του «φαινομένου» ήταν ο… καβγάς
που ξέσπασε μεταξύ του Χέλμουτ Κολ και του Ολλανδού προεδρεύοντος, κ. Κοκ.