Δικαίωμα στο αύριο Για γιατρούς και μουσεία ΙΧΝΗ

Οι επιστήμονες. Τρία από τα μέλη της ερευνητικής ομάδας (κ.κ. Γιαννούλη, Μπάλλας, Παπαδάκης) που κατασκεύασε το σύστημα πολυφασματικής απεικόνισης

Επανάσταση στις ιατρικές εφαρμογές και στον έλεγχο των έργων τέχνης φέρνει ένα
πρωτοποριακό μηχάνημα, που κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από Έλληνες επιστήμονες
στην Κρήτη κι έχει ήδη εντυπωσιάσει Αμερικανούς και Ευρωπαίους.

ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Πρόκειται για ένα μοναδικό στον κόσμο σύστημα πολυφασματικής απεικόνισης, που
δημιούργησαν έπειτα από πολυετή εργασία ερευνητές του Ιδρύματος Τεχνολογίας
και Έρευνας (ΙΤΕ), σε συνεργασία με καθηγητές – γιατρούς του Πανεπιστημίου
Κρήτης, το οποίο εφαρμόζεται επιτυχώς σε ασθενείς για φωτοδυναμική διάγνωση
και θεραπεία καρκίνων. Παράλληλα, το σύστημα αυτό, που ουσιαστικά απεικονίζει
σε πολλά μήκη κύματος, έχει εντυπωσιακά αποτελέσματα στα έργα τέχνης, αφού οι
ειδικοί πλέον μπορούν να διαπιστώνουν τις αλλοιώσεις που έχουν γίνει σε ένα
πίνακα ή μια εικόνα, ακόμη και τη γνησιότητά τους!

Το «Μούζις», όπως το αποκαλεί η ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Βιοϊατρικής
Απεικονιστικής Φασματοσκοπίας του Ινστιτούτου Λέιζερ του ΙΤΕ, με επικεφαλής
τον κ. Κώστα Μπάλλα, παρουσιάστηκε πρόσφατα στην Αμερική, όπου οι επιστήμονες
ενθουσιάστηκαν. Από το Χάρβαρντ μάλιστα ζητήθηκε και αγοράστηκε, ενώ τους
επόμενους μήνες θα εγκατασταθεί για να βοηθήσει τους εκεί ερευνητές σε
εφαρμογές ακόμη και στην Ιατροδικαστική.

«Αυτό που καταφέραμε είναι να συνδυάσουμε απεικονίσεις με φασματοσκοπικές
τεχνικές, πετυχαίνοντας έτσι ένα πλήρες φάσμα σε κάθε σημείο της εικόνας»,
λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Μπάλλας, που σημειώνει ότι «σε μια εικόνα μας δίνει
500.000 φάσματα». Η διαδικασία στον εντοπισμό του καρκινικού όγκου και η
θεραπεία του γίνεται πιο απλή με το σύστημα αυτό και λύνει πραγματικά τα χέρια
των γιατρών.

Δίδεται μια ουσία που απορροφάται επιλεκτικά από τα καρκινικά κύτταρα και η
οποία διεγείρεται με κατάλληλο φωτισμό. Η προσβεβλημένη περιοχή φθορίζει και
φαίνεται ξεκάθαρα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Έτσι:

* Ο γιατρός γνωρίζει από πού θα πάρει δείγμα για βιοψία, που ήδη εκ των
πραγμάτων έχει γίνει, αφού η πολυφασματική απεικόνιση δείχνει την περιοχή που
έχει προσβληθεί από τον καρκίνο, επίσης

* Μπορεί όπου ενδείκνυται επέμβαση να την πραγματοποιήσει, γνωρίζοντας
επακριβώς τα όρια της προσβεβλημένης περιοχής.

Στο δεύτερο στάδιο ακολουθεί η θεραπεία με ακτινοβολία λέιζερ, όπου πλέον
κινείται με μεγαλύτερη ευκολία ο γιατρός και δεν «χτυπάει» στα τυφλά.

«Ξέρουμε τι ακριβώς να κάνουμε, έχουμε μάθει με το σύστημα αυτό τους
μηχανισμούς, ότι είναι διαφορετικοί στην ακτινική υπερκεράτωση και το
βασικοκυτταρικό», επισημαίνει ο κ. Μπάλλας. Με την ακτινοβολία, η ουσία
διασπάται σε μονήρες οξυγόνο και ελεύθερες ρίζες, που γίνονται τοξικές και
έχουν την ιδιότητα να καταστρέφουν επιλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα και όχι τον
υγιή ιστό. Οι ίδιοι οι δημιουργοί του συστήματος δεν μπορούσαν πραγματικά να
φανταστούν πόσες εφαρμογές έχει, όπως θα πει ο κ. Μπάλλας, αφού στην πορεία
διαπιστώνουν ότι δίνει δυνατότητα στους ΩΡΛ γιατρούς να «βλέπουν» πίσω από το
τύμπανο του αυτιού, ενώ με ένα κολποσκόπιο, που επίσης αναπτύχθηκε ως μέρος
του συστήματος, γίνεται και ανίχνευση του καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας σε
πολύ πρώιμο στάδιο.

Κάτι που ήδη χρησιμοποιείται επιτυχώς ως μέθοδος στη Μαιευτική Κλινική του
Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου, ενώ εταιρεία ανέλαβε ήδη να το περάσει
στην παραγωγή. Στην Ιατροδικαστική οι Αμερικανοί θεωρούν ότι θα βοηθήσει πολύ,
καθώς κάνει ανίχνευση σπέρματος (σε περιπτώσεις βιασμών) και μπορεί να
προσδιορίσει ακόμη και τον χρόνο θανάτου με την απώλεια των υγρών κ.ά.

ΣΤΟΥΣ ΠΙΝΑΚΕΣ

Η ίδια πρακτική χρησιμοποιείται και στα έργα τέχνης, όπως συμβαίνει στη
διάγνωση των καρκίνων. Ενώ η δομή είναι διαφορετική, το χρώμα εμφανίζεται το
ίδιο και τη διαφορά μπορείς να τη «δεις» μόνο μέσα από την πολυφασματική απεικόνιση.

Για παράδειγμα, πολλές φορές έχουν διαπιστωθεί αλλοιώσεις κάτω από πίνακες
ακόμη και μεγάλων ζωγράφων και φαίνονται τα χρώματα που έχουν χρησιμοποιηθεί,
αλλά και οποιαδήποτε παρέμβαση έγινε.

ΑΓΟΡΑΣΤΗΚΕ ΗΔΗ

Η πρόσφατη παρουσίαση του συστήματος πολυφασματικής απεικόνισης που έγινε στα
Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ, του Πίτσμπουργκ, του Νάσβιλ και του Τενεσί των ΗΠΑ
έτυχε θερμής υποδοχής από τους επιστήμονες, όπως δηλώνει ο καθηγητής ΩΡΛ του
Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Μανόλης Χελιδόνης που παρακολούθησε από κοντά την
προσπάθεια των ερευνητών.

«Όλοι ζητούν συνεργασία, όλα τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα ζητούν
επιπλέον στοιχεία, σύντομα θα κατακτήσει την παγκόσμια αγορά», όπως
χαρακτηριστικά λέει.

Πράγματι ήδη το σύστημα αγοράστηκε από το Χάρβαρντ, ενώ 2 ευρωπαϊκές εταιρείες
ζήτησαν και πήραν την αποκλειστική διάθεση για τη Γηραιά Ήπειρο, όπως
αποκαλύπτει ο κ. Μπάλλας. «Οι Αμερικανοί ενδιαφέρονται κυρίως για τις ιατρικές
εφαρμογές και οι Ευρωπαίοι περισσότερο για τα έργα τέχνης», όπως τονίζει,
σημειώνοντας ότι πολλά μουσεία της Ευρώπης, ανάμεσά τους και η δική μας Εθνική
Πινακοθήκη, ακόμη και ιδιώτες, έχουν παραγγείλει το σύστημα για τον έλεγχο
έργων τέχνης που έχουν ή αγοράζουν.

Η ομάδα που έχει δημιουργήσει το σύστημα υπό τον διδάκτορα Ιατρικής και
Φυσικής κ. Μπάλλα είναι ολιγομελής. Πρόκειται για τους κ.κ. Νίκο Παπαδάκη
(ηλεκτρολόγο μηχανικό), Ταρσί Γιαννούλη (φυσικό), Δημήτρη Πελεκούδα (Η/Υ),
Μιχάλη Βελεγράκη (τεχν. ιατρικών οργάνων), Μαρίτα Κοσμαδάκη (γιατρό), Μανόλη
Προκοπάκη (γιατρό), Γιάννη Ορφανό (μηχανολόγο) και Αγγελική Δημόκα (φυσικό).

«Η ιδέα ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια, θέλοντας να φτιάξω ένα σύστημα που να
απεικονίζει σε όλα τα μήκη φάσματος», λέει ο κ. Μπάλλας που όπως παραδέχεται
το αποτέλεσμα και οι εφαρμογές του ξεπέρασαν τις προσδοκίες του.

Η προσπάθεια χρηματοδοτήθηκε από Ολλανδούς, το ΝΑΤΟ, ενώ τώρα χρηματοδοτεί το
σύστημα και η μεγάλη πολυεθνική εταιρεία IRIS.

* ΝΕΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ απέκτησε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής Ελλάδας (ΣΕΠΕ)
στην ετήσια γενική συνέλευση που έγινε πριν από λίγες ημέρες. Στο νέο
Διοικητικό Συμβούλιο μετέχουν οι κ.κ. Θεόδωρος Φέσσας (Infoquest), Αντώνης
Κυριαζής (Singular), Σπύρος Βυζάντιος (Byte), Γιάννης Θεοδωρόπουλος (Sitec),
Παναγιώτης Κοκαλάκης (Scicom), Μάρκος Βουτσίνος (Bull) και Κώστας Παπαζαχαρίου
(Microland). Σήμερα στον ΣΕΠΕ, εκπροσωπούνται 185 επιχειρήσεις πληροφορικής
και επικοινωνιών που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 80% του συνολικού
κύκλου εργασιών της εγχώριας αγοράς πληροφορικής.

* Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα του Περιβάλλοντος με θέμα «Το κουτί της
Πανδώρας» διοργανώνουν αύριο στις 6.30 μ.μ. το Ειδικό Πειραματικό Σχολείο
Μαρασλείου, το 15ο Νηπιαγωγείο Αθηνών και το Πειραματικό Δημοτικό Μαρασλείου
(προαύλιο Μαρασλείου, Μαρασλή 4, Κολωνάκι).

1 Συμπόσιο με θέμα «Συστήματα Συγκοινωνιών ’97» διοργανώνει το
Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο στα Χανιά από τις
16 ως τις 18 Ιουνίου.

Περισσότεροι από 300 επιστήμονες από 39 χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής θα
παρουσιάσουν τις εργασίες τους σε θέματα οδικής και εναέριας κυκλοφορίας,
αστικών, σιδηροδρομικών και ναυτιλιακών συγκοινωνιών.

2 Η Rainbow Computers, αντιπρόσωπος της Apple στην Ελλάδα, έχει
οργανώσει το δίκτυο υπολογιστών του 44ου Ράλι Ακρόπολις, που απαιτείται για
την έκδοση των αποτελεσμάτων και τον εξοπλισμό των Press rooms για 300
δημοσιογράφους. Το Ράλι, που λήγει αύριο, μεταδίδεται και στο Ίντερνετ (http:
//www. techlink. gr/acropolis).

3 Ημερίδα με θέμα «Internet Explorer 4.0 Platform» διοργανώνει η
Microsoft Hellas την Πέμπτη (9.15 π.μ. – 7 μ.μ.) στο ξενοδοχείο «Λήδρα Μάριοτ»
(αίθουσα Ballroom). Η εκδήλωση απευθύνεται σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται
στο χώρο του World Wide Web. Για συμμετοχή, τηλεφωνήστε στα 6806.775-9.

4 Σύστημα «ηλεκτρονικής δημοκρατίας» ετοιμάζει ο Δήμος Αθηναίων σε
συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Το δίκτυο «Περικλής», που
παρουσίασαν χθες ο κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος και ο κ. Νίκος Μαρκάτος,
αποτελείται από ειδικές οθόνες, που θα τοποθετηθούν σε κεντρικά σημεία. Με ένα
άγγιγμα της οθόνης, ο πολίτης θα μπορεί να ψηφίσει για διάφορα θέματα που
απασχολούν το δήμο.