ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Επίθεση κερδοσκόπων

Η αναταραχή στις αγορές συναλλάγματος και επιτοκίων, που σημειώθηκε την
προηγούμενη εβδομάδα στην Αθήνα και που οδήγησε τελικά στην εκροή
συναλλάγματος ύψους 1,2-1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων, πρέπει να μας εμβάλει σε
πολλές σκέψεις.ΠΡΟΠΑΝΤΟΣ πρέπει να μας πείσει ότι θα ζήσουμε τουλάχιστον μέχρι
την οριστική απορρόφηση της δραχμής από το ευρώ, αρκετές περιόδους έντασης και
πιέσεων κατά του εθνικού νομίσματος.

Η επίσημη και εν μέρει αληθής ερμηνεία για την αναταραχή αυτή είναι ότι
οφείλεται στο κλίμα σύγχυσης και αβεβαιότητας που επικράτησε σε όλες τις
διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές ως αποτέλεσμα της νίκης των σοσιαλιστών στη
Γαλλία, της διαφωνίας Μπούντεσμπανκ και κυβέρνησης Κολ, της διάψευσης των
προσδοκιών για αύξηση των ιαπωνικών επιτοκίων και ακόμη και της νομισματικής
κρίσης που ξέσπασε στις αναδυόμενες αγορές της Τσεχίας και της Ταϊλάνδης.

Όλες αυτές οι ανακατατάξεις στις διεθνείς αγορές σημαίνουν πρακτικά ότι τα
εκατοντάδες και πλέον δισεκατομμύρια δολαρίων, που κινούνται κερδοσκοπικά στη
βραχυπρόθεσμη τοποθέτηση, τρέχουν σαν τρελά από νόμισμα σε νόμισμα, από
ομόλογο σε ομόλογο για να αποκομίσουν τα υψηλότερα δυνατά κέρδη. Στην κούρσα
αυτή, οι άνθρωποι των μεγάλων διεθνών τραπεζών, των αμοιβαίων κεφαλαίων και
γενικά όσοι εμπορεύονται τα νομίσματα γυρίζουν σαν τους καρχαρίες και όπου
μυρίσουν αίμα επιτίθενται. Στις πιο αδύνατες οικονομίες φυσικά υπάρχει αιμορραγία.

Την προηγούμενη εβδομάδα έκαναν λοιπόν μια αναγνωριστική επίθεση κατά της
δραχμής. Δεν τους απέδωσε. Αντίθετα η Τράπεζα της Ελλάδος με την
αποφασιστικότητά της έστειλε το μήνυμα ότι εμμένει στην πολιτική της σκληρής
δραχμής και θα την υπερασπιστεί με κάθε κόστος. Και ανατιμώντας μάλιστα το ECU
την τελευταία ημέρα περιόρισε και τα κέρδη των κερδοσκοπικών κεφαλαίων που έφυγαν.

Όμως, ας μην έχουμε αυταπάτες. Όταν στα συναλλαγματικά μας αποθέματα
περιλαμβάνονται αρκετές εκατοντάδες εκατομμυρίων δολαρίων του λεγόμενου «Hot
Money», που έρχεται στην Αθήνα για να κερδίσει, έστω για λίγες ημέρες, από τα
υψηλά επιτόκια, θα είμαστε πάντοτε ευάλωτοι στις επιθέσεις. Και με την
απελευθέρωση στην κίνηση κεφαλαίων που ισχύει, οι καρχαρίες της νομισματικής
κερδοσκοπίας θα πλέουν συχνά στα ελληνικά ύδατα. Θα πρέπει λοιπόν να μην
καταλαμβανόμεθα από πανικό και να συνηθίσουμε στις εντάσεις και πιέσεις των
ανοιχτών αγορών.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, θα πρέπει να συμπεριφερόμεθα σαν τους
πεπειραμένους κολυμβητές των τροπικών, που δεν αφήνουν ποτέ αίμα για να τους
επιτεθούν οι καρχαρίες. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πριν απ’ όλα να προσέξουμε
ορισμένα μεγέθη της οικονομίας που τα παρακολουθούν στενά οι ξένοι και οι
εξελίξεις των οποίων δίνουν πολλές φορές μήνυμα αδυναμίας της οικονομίας ή
τουλάχιστον λαθεμένων κινήσεων.

Για παράδειγμα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών έκλεισε πέρυσι πολύ άσχημα,
αφού το έλλειμμά του αυξήθηκε κατά 60% και πλέον έναντι του 1995. Αν εφέτος (ο
Ιανουάριος π.χ. δεν ξεκίνησε καλά) συνεχισθεί η επιδείνωση, πολλές αγορές θα
αρχίσουν να αναρωτιούνται μέχρι πότε θα αντέχει η Τράπεζα της Ελλάδος να
υπερασπίζεται τη σκληρή δραχμή. Το ισοζύγιο λοιπόν πρέπει να γίνει
προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής, πράγμα που σημαίνει ότι και οι
εξαγωγές πρέπει να στηριχθούν, όπως επίσης και ο τουρισμός, η ναυτιλία και οι
άλλοι κλάδοι που φέρνουν συνάλλαγμα.

Από την άλλη πλευρά, καλή και αποδοτική για το Δημόσιο (αφού περιορίζει τη
δυσβάστακτη δαπάνη από τόκους) είναι η αποκλιμάκωση των επιτοκίων στα κρατικά
ομόλογα, αλλά σκόπιμο είναι να σκεφθούμε μήπως προχωράμε πιο γρήγορα απ’ ό,τι
πρέπει και αρχίσουν να φεύγουν τα ξένα κεφάλαια που έχουν τοποθετηθεί στη δραχμή!

Με δεδομένη λοιπόν την επιθετικότητα της διεθνούς κερδοσκοπίας, η καλύτερη
άμυνα είναι η σωστή οικονομική πολιτική που κλείνει τις ανοικτές πληγές και
διακόπτει την αιμορραγία.

Κλείνοντας το σημείωμα αυτό ίσως είναι χρήσιμο να υπενθυμίσουμε τη μεγάλη
επίθεση που δέχθηκε η δραχμή τον Μάιο του 1994 και να βγάλουμε το αισιόδοξο
συμπέρασμα ότι αφού αντέξαμε τότε, θα τα καταφέρουμε οπωσδήποτε τώρα, που
έχουμε τον μισό πληθωρισμό και το μισό δημόσιο έλλειμμα σε σχέση με τότε. Η
οικονομία μας είναι πιο υγιής και συνεπώς πιο ισχυρή.