Καθαρότερα κέρδη

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και οικολογία δεν διαφέρουν μόνον ως προς το δεύτερο συνθετικό του
όρου. Παρά τις διαφορές, η σχέση τους είναι στενότερη απ’ όσο γενικά
πιστεύεται. Οικονομία είναι η τέχνη του ανθρώπου να μετατρέπει τους φυσικούς
πόρους σε πλούτο. Οικολογία είναι η επιστήμη που δείχνει τα όρια μέσα στα
οποία είναι δυνατό να κινηθεί η οικονομία, χωρίς να καταστρέψει την υλική βάση
πάνω στην οποία πατάει. Η βάση αυτή είναι το φυσικό περιβάλλον και τα όρια
έχει αρχίσει να τα κωδικοποιεί η αναπτυσσόμενη περιβαλλοντική νομοθεσία.

Πώς αντιδρά η οικονομία στους αυξανόμενους περιορισμούς και τα όρια που εκ
πρώτης όψεως περιστέλλουν την ελευθερία της να ρυπαίνει; Τα φαινόμενα δείχνουν
ότι η στείρα αντιπαράθεση, που γεννήθηκε από τον φόβο των επιχειρηματιών να
δουν τα κέρδη τους να μειώνονται και τον φόβο των εργαζομένων να χάσουν τη
δουλειά τους, ανήκει στο παρελθόν.

Η άρνηση έδωσε τη θέση της στον πραγματισμό: Επιβάλλει η νομοθεσία όρια στις
εκπομπές ρύπων; Να μια χρυσή ευκαιρία για την ανάπτυξη της αντιρρυπαντικής
τεχνολογίας και καθαρότερων μεθόδων παραγωγής. Εξάλλου, λιγότερη ρύπανση
σημαίνει, πολλές φορές, αποδοτικότερη χρήση των πρώτων υλών και της ενέργειας,
δηλαδή μείωση του κόστους παραγωγής και αύξηση της ανταγωνιστικότητας.

Η ζήτηση που δημιουργήθηκε οδήγησε στην ανάπτυξη νέου κλάδου και νέας αγοράς.
Η οικοβιομηχανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία συμμετέχουν πάνω από 20.000
μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, παράγει προϊόντα και παρέχει υπηρεσίες αξίας
περίπου 27 τρισ. δρχ. τον χρόνο και δίνει δουλειά σε πάνω από ένα εκατομμύριο
εργαζομένους ­ χωρίς να υπολογίζονται οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται
έμμεσα σε άλλους κλάδους, χάρη σε αυτήν τη νέα οικονομική δραστηριότητα.
Υπολογίζεται ότι για κάθε 10 εκατ. δρχ. που επενδύονται σε περιβαλλοντικά
προϊόντα και υπηρεσίες, δημιουργείται τουλάχιστον μία θέση εργασίας. Όμως δεν
πρέπει να ξεχνούμε πως η οικοβιομηχανία κάνει τα πρώτα της βήματα και πως έχει
αναπτυχθεί κυρίως στις πλουσιότερες ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη τη Γερμανία,
που κατέχει μερίδιο 35% του συνολικού τζίρου του κλάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών είναι επίσης μεγάλες: Ενώ ο μέσος
Αυστριακός και Ολλανδός δαπανούν πάνω από 130.000 δρχ. τον χρόνο σε προϊόντα
και υπηρεσίες της οικοβιομηχανίας, στην Ελλάδα η αντίστοιχη δαπάνη μόλις
υπερβαίνει το πεντοχίλιαρο. Περιττό είναι να προσθέσουμε ότι με αυτήν την
επίδοση η Ελλάδα κατέχει την τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με τον ορισμό που συμφωνήθηκε μεταξύ του ΟΟΣΑ και της
Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο κλάδος της οικοβιομηχανίας περιλαμβάνει
επιχειρήσεις που ασχολούνται με τη μέτρηση, την πρόληψη ή την αποκατάσταση των
περιβαλλοντικών ζημιών στην ατμόσφαιρα, το έδαφος και το νερό, καθώς και με τα
προβλήματα που σχετίζονται με τα απόβλητα, τον θόρυβο και τα οικοσυστήματα. Οι
καθαρές τεχνολογίες, διεργασίες και τα καθαρά προϊόντα και οι υπηρεσίες που
μειώνουν τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, μολονότι ανήκουν στον κλάδο της
οικοβιομηχανίας, δεν περιλαμβάνονται στον ορισμό, γιατί είναι δύσκολο να
αποτιμηθούν στατιστικά. Δεν περιλαμβάνονται επίσης δραστηριότητες, όπως η
παροχή καθαρού νερού, οι ήπιες μορφές ενέργειας και η διατήρηση της άγριας
ζωής. Το μεγαλύτερο μερίδιο στον κλάδο κατέχουν ο καθαρισμός των λυμάτων
(42%), η διαχείριση των αποβλήτων (29%) και ο περιορισμός της εκπομπής ρύπων
στον αέρα (19%).

Δεν πρέπει, ωστόσο, να ξεχνούμε ότι σε πολλές περιπτώσεις η αντιρρυπαντική
τεχνολογία δεν περιορίζει, αλλά μεταθέτει τη ρύπανση: Βγάζει απλώς τα
σκουπίδια από την αυλή μας, χωρίς να μειώνει τον όγκο τους. Ο ριζοσπαστικός
στόχος του περιβαλλοντικού κινήματος είναι να περάσουμε από την αντιρρυπαντική
τεχνολογία στην πραγματικά «καθαρή παραγωγή».

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ περισσότερες πληροφορίες για την GREENPEACE ή αν θέλετε να γίνετε
υποστηρικτές, τηλεφωνήστε μας ή στείλτε μας (με fax ή ταχυδρομικώς) το όνομά
σας, τη διεύθυνσή σας, τον ταχυδρομικό κώδικα και το τηλέφωνό σας σε ένα απλό
φύλλο χαρτί. Σημειώστε ακόμη τον αριθμό του fax (εάν έχετε).Η διεύθυνσή μας
είναι: GREENPEACE, Ζωοδόχου Πηγής 52γ, 10681 Αθήνα. Τηλ. 3840.774-5, Fax 3804.008