Η αθέατη μάχη
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
Ο Deep Blue γεννήθηκε το 1985 από έναν φοιτητή που έκανε το διδακτορικό του.
Τότε ονομαζόταν «Τσιπ τεστ». Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Σου και τέσσερις
συνάδελφοί του σχημάτισαν την ερευνητική ομάδα, που ξεκίνησε το πρόγραμμα του
Deep Blue. Έργο τους, ένας επεξεργαστής ειδικός για σκάκι, που μπορεί να
εξετάσει και να αναλύσει δύο με τρεις χιλιάδες θέσεις το δευτερόλεπτο!
Συνδυαζόμενος με την πανίσχυρο υπολογιστή της ΙΒΜ PowerParallel SP, οι
δυνατότητές του πολλαπλασιάστηκαν και έφτασαν τα 200 εκατομμύρια. Την ίδια
στιγμή, ο Κασπάροβ μπορεί να εξετάσει τρεις κινήσεις το δευτερόλεπτο. Ο
σημερινός Deep Blue, σε σύγκριση με την περυσινή έκδοση, που έχασε από τον
Κασπάροβ, έχει διπλάσια ταχύτητα.
 |
|
Όσοι αισθάνονται μια δόση μελαγχολίας από την ήττα του Κασπάροβ (άραγε και του |
Αλλά μια και ο λόγος περί σοβαρότητας, ας δούμε το θέμα διαφορετικά.
Το γεγονός αυτό καθαυτό της νίκης του υπολογιστή δεν αποδεικνύει τίποτα
τελεσίδικα.
Για να οδηγηθούμε σε ασφαλή συμπεράσματα θα πρέπει να ακολουθήσουν νέα ματς,
τόσο με τον Κασπάροβ όσο και με άλλους κορυφαίους παίκτες. Ο βασικός λόγος
είναι ότι ο Κασπάροβ υπακούοντας στις μέχρι τώρα γνωστές αρχές για το πώς
πρέπει να αντιμετωπίζεται ένας σκακιστικός υπολογιστής, υιοθέτησε ένα στυλ
παιχνιδιού παθητικό, αντίθετο μάλιστα με την αγωνιστική του νοοτροπία.
Το στυλ με το οποίο αγωνίστηκε ήταν κοντινότερο με αυτό του «αιωνίου»
αντιπάλου του, του Ανατόλι Κάρποβ, ο οποίος από αυτή την άποψη μπορεί να τα
κατάφερνε καλύτερα.
Μία βασική εξάλλου παρατήρηση είναι ότι, κατά γενική ομολογία, ο Κασπάροβ δεν
επέδειξε καμία από τις βασικές του αρετές στο ματς αυτό.
Οπότε, το ερώτημα που απομένει να απαντηθεί είναι αν αυτό οφείλεται σε έλλειψη
φόρμας ή στις ικανότητες του υπολογιστή.
Ο παγκόσμιος πρωταθλητής έχει, ούτως ή άλλως, δύο βασικά επιχειρήματα –
δικαιολογίες που θα χρησιμοποιηθούν ευρύτατα στο μέλλον:
Το πρώτο είναι ότι δεν μπορούσε να έχει στο στάδιο της προετοιμασίας επαρκή
δεδομένα, ώστε να μελετήσει το παιχνίδι του Ντιπ Μπλου.
Το μόνο στοιχείο που είχε ήταν οι έξι περσινές παρτίδες εναντίον του, αφού οι
προγραμματιστές του απέφυγαν επιμελώς να εκθέσουν τις βελτιώσεις σε άλλη
διοργάνωση.
Το δεύτερο είναι ότι η τεράστια μνήμη του υπολογιστή περιέχει ογκωδέστατη
βιβλιοθήκη ανοιγμάτων (θεωρία κίνηση προς κίνηση πάνω σε συστήματα παιχνιδιού
στην πρώτη φάση της παρτίδας), καθώς και άπειρα φινάλε (θεωρία πάνω στο πώς
πρέπει να παίζει στο τέλος της παρτίδας με συγκεκριμένα λίγα κομμάτια στη
σκακιέρα).
Αυτό μπορεί να σημαίνει ανισότητα όρων στη διεξαγωγή της παρτίδας. Ήδη, εδώ
και χρόνια, αρκετοί παίκτες μεταξύ αυτών και ο Κασπάροβ έχουν υποστηρίξει
ότι στη μάχη ανθρώπου – μηχανής πρέπει να δίνεται το δικαίωμα στον άνθρωπο να
έχει και αυτός πρόσβαση στη βιβλιοθήκη του. Διαγώνισμα με ανοιχτά βιβλία
δηλαδή όπως λέγαμε και στο σχολείο ώστε να μετρήσει η κρίση και όχι η
απομνημόνευση!
Ας σημειωθεί εδώ ότι το τελικό αποτέλεσμα κρίθηκε ακριβώς από αυτό, καθώς στην
τελευταία παρτίδα ο Καρπάροβ διέπραξε τραγικό θεωρητικό σφάλμα (γνωστό ήδη από
το 1986) στη έβδομη κίνηση, καταδικάζοντας τον εαυτό του στην ήττα.
Εκεί όμως που ο υπολογιστής νίκησε κατά κράτος τον μεγάλο αντίπαλό του είναι
στον τομέα της αντοχής. Αντοχής όχι μόνο φυσικής αυτό είναι αυτονόητο αλλά
και ψυχολογικής.
Κι αυτό είναι ένα σημαντικό συμπέρασμα, δεδομένου ότι κατά τεκμήριο ο
παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού είναι άτομο προικισμένο στον ψυχολογικό τομέα.
Είναι σημαντικό το γεγονός ότι στοιχεία που πλήττουν καίρια ένα μέσο σκακιστή,
όχι όμως και τον παγκόσμιο πρωταθλητή, έπληξαν εδώ και τον Κασπάροβ.
Κι αυτό γιατί πιθανότατα αισθάνθηκε για πρώτη φορά (κάτι που μπορεί
αντικειμενικά να οφειλόταν και σε λάθος εκτίμηση) ότι οι καταστάσεις που
αντιμετώπιζε υπερέβαιναν τις δυνάμεις του.
Τέτοια στοιχεία ήταν το ότι παρέβλεψε δυνατότητα ισοπαλίας στην πρώτη παρτίδα
που έχασε, ή ότι δεν κέρδισε την προτελευταία παρτίδα, ενώ φαινομενικά όλα τα
δεδομένα ήταν υπέρ του.
Τέτοιας υφής στοιχεία τον οδήγησαν στην ταπεινωτική ήττα της έκτης παρτίδας.
Ο ΥΠΕΡΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ Deep Blue έχει «διπλή προσωπικότητα». Εκτός από το να
αντιμετωπίζει τον παγκόσμιο πρωταθλητή στο σκάκι, χρησιμεύει σε πολλά
προγράμματα που στόχο τους έχουν την βελτίωση της ζωής μας.
Πρόκειται για έναν υπολογιστή UNIX γενικής χρήσης, που βοηθά υπηρεσίες και
βιομηχανίες να πετύχουν τους στόχους τους.
Μερικές από τις εφαρμογές του περιλαμβάνουν:
* Τον τομέα της μοριακής βιολογίας, όπου χρησιμοποιείται από τις φαρμακευτικές
βιομηχανίες για την ανακάλυψη και εξέλιξη νέων φαρμάκων.
* Οικονομικά μοντέλα. Επιχειρήσεις που προσφέρουν οικονομικές υπηρεσίες
χρησιμοποιούν την τεχνολογία αυτή για να εξομοιώσουν τη συμπεριφορά της αγοράς
και να προβλέψουν την πορεία της.
* Έρευνα σε βάσεις δεδομένων.
Επιχειρήσεις ψάχνουν σε ογκώδεις βάσεις δεδομένων για να ανακαλύψουν
«κρυμμένες» σχέσεις και σχέδια για να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι των
ανταγωνιστών τους ή να εισέλθουν σε νέες αγορές.
«Αδελφάκια» του Deep Blue χρησιμοποιήθηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες της
Ατλάντα, σε χρηματιστηριακές εταιρείες, στο Ερευνητικό Κέντρο Πυρηνικής
Φυσικής (CERN) της Ελβετίας, στη ΝΑΣΑ και άλλους μεγάλους οργανισμούς.
«Το σκάκι είναι μόνο ένα μικρό μέρος των δραστηριοτήτων του Deep Blue»,
δηλώνει ο Σ.Τ. Ταν, ένας από τους εφευρέτες του.
«Το θέμα για εμάς είναι να καταλάβουμε πώς οι υπολογιστές μπορούν να λύσουν
προβλήματα και πώς εμείς οι άνθρωποι μπορούμε να τους χρησιμοποιήσουμε για να
λύσουμε πολύπλοκα προβλήματα.
Είναι πράγματι ένα πείραμα και στην εξερεύνηση άλλων περιοχών».
«Είναι μία ακόμα μηχανή. Εμείς τη φτιάξαμε», είπε στο «ΒΗΜΑ» της περασμένης
Κυριακής ο Τζόσεφ Χάαν, ένας από τους πέντε ερευνητές που σχεδίασαν και
προγραμμάτισαν τον Deep Blue.
«Στη σκακιέρα η μηχανή είναι απλώς το μέσο.
Στην πραγματικότητα είμαι εγώ εναντίον του Γκάρι. Ο διαγωνισμός είναι δική μου
μάχη.
Αν νικήσω, θα είναι σα να λέω “δεν πάλευα τσάμπα 15 ώρες την ημέρα εδώ και
επτά χρόνια στα εργαστήρια της ΙΒΜ”».
«Ο άνθρωπος θα είναι πάντα ανώτερος της μηχανής. Ο Κασπάροβ θα είναι πάντα
ανώτερος του Deep Blue. Ακόμη κι αν χάσει… Δεν μπορώ να καταλάβω τι
σκέφτεται, δεν μπορώ να μπω στο μυαλό αυτού του ανθρώπου. Ο Κασπάροβ είναι σαν
αίνιγμα. Δεν θα μπορέσω να τον καταλάβω ποτέ».
«Εγώ, όταν κοιτάζω τον Deep Blue, βλέπω τον εαυτό μου. Αν εσάς δεν σας
τρομάζει ο καθρέφτης, γιατί εμένα να με φοβίζει ο Deep Blue; Μόνο ο Θεός
μπορεί να φτιάξει όντα που να έχουν έλεγχο και συνείδηση ο άνθρωπος ποτέ.
Κάποιοι μιλούν για έξυπνα κομπιούτερ στο μέλλον… Συγχωρήστε με, μα εγώ πάντα
παραμένω “άπιστος Θωμάς”».
Google news
