«Λάθος πραξικόπημα» από τον σύνδεσμο CIA – ΚΥΠ

Όταν στις 21 Απριλίου του 1967 εκδηλώνεται στην Αθήνα το στρατιωτικό
πραξικόπημα, οι Αμερικανοί κινητοποιούν τον μηχανισμό της CIA για να μάθουν
ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές του. Η CIA διαβεβαιώνει ότι οι πραξικοπηματίες
έχουν φιλοαμερικανικές διαθέσεις, ενώ νωρίς το πρωί της 21ης Απριλίου ο
Αμερικανός αεροπορικός ακόλουθος Ρόζενταλ, συναντά στο Πεντάγωνο τον Παττακό.
Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, πάντως, είναι γνωστός στους Αμερικανούς πράκτορες από
το 1964: η τελευταία αναφορά τους για τα πραξικοπηματικά του σχέδια έχει
ημερομηνία 23 Ιανουαρίου 1967. Στο μεταξύ, στις 11 Φεβρουαρίου ο Αμερικανός
πρέσβης εισηγείται με απόρρητο τηλεγράφημά του στον Λευκό Οίκο μυστική
επιχείρηση με σκοπό να επηρεαστεί το αποτέλεσμα των επικείμενων εκλογών. Τα
παραπάνω αναφέρονται στο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά «Ο βιασμός της ελληνικής
δημοκρατίας. Ο αμερικανικός παράγων την περίοδο 1947-1967», που θα
κυκλοφορήσει στα μέσα Μαΐου από την «Εστία». «ΤΑ ΝΕΑ» προδημοσιεύουν σήμερα
αποσπάσματα από το βιβλίο, που βασίζεται σε εκτενή έρευνα στα αρχεία του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ και της CIA.

ΓΥΡΩ στις 3
το πρωί της 21ης Απριλίου, ο ανιψιός του πρωθυπουργού Παναγιώτη Κανελλόπουλου,
Διονύσης Λιβανός, εμφανίσθηκε στην είσοδο της κατοικίας του Αμερικανού πρέσβη
και ζήτησε από τον φρουρό να δει αμέσως τον Τάλμποτ. Ο μπάτλερ ξύπνησε τον
πρέσβη, ο οποίος θορυβημένος αντίκρυσε τον Λιβανό να του περιγράφει τη σύλληψη
του Κανελλόπουλου και την ανησυχία της συζύγου του. Η πρώτη σκέψη που πέρασε
από το μυαλό του Τάλμποτ ήταν πως «ή ο βασιλέας γνώριζε ότι θα γίνει
πραξικόπημα και με κορόιδεψε είτε κάποιοι μας κορόιδεψαν και τους δύο».

Ο
Τάλμποτ πήγε αμέσως μετά στην πρεσβεία, από όπου έστειλε το πρώτο τηλεγράφημα
της ιστορικής εκείνης βραδιάς: «Εξ όσων καταλαβαίνω, ο πρωθυπουργός μόλις
συνελήφθη από στρατιωτικές μονάδες, ενώ υπάρχουν τανκς στην Πλατεία
Συντάγματος». Ο Τάλμποτ μαζί με τον Λιβανό πήγαν κατόπιν στην κατοικία του
Κανελλόπουλου, στην οδό Ξενοκράτους, όπου συνάντησαν τη σύζυγό του που ήταν
αναστατωμένη από τα όσα είχαν προηγηθεί.

Το κέντρο επικοινωνιών του Στέητ
Ντηπάρτμεντ στην Ουάσιγκτον ειδοποίησε τους αρμόδιους και κάλεσε τον υπεύθυνο
των ελληνικών υποθέσεων Νταν Μπρούστερ και τον βοηθό του Τζων Όουενς να
προσέλθουν στο κτίριο όπου θα συνεδρίαζε η ειδική επιτροπή που ασχολείτο με
κρίσεις σε διάφορες χώρες. Ο Όουενς έφτασε πρώτος στο κτίριο και συνέταξε
αμέσως ένα άκρως επείγον μήνυμα προς την πρεσβεία της Αθήνας. Δυόμισι ώρες
μετά το πρώτο τηλεγράφημα του Τάλμποτ, το Στέητ Ντηπάρτμεντ ρωτούσε να μάθει
ποιος το είχε στείλει και πού ήταν ο πρέσβης.

Η ΕΙΔΗΣΗ

Ο
υφυπουργός Εξωτερικών Λουκ Μπατλ βρισκόταν σε ένα επίσημο δείπνο όταν τον
ειδοποίησαν από το Στέητ Ντηπάρτμεντ για τις εξελίξεις στην Αθήνα. Φορώντας
ακόμη το σμόκιν του, ο Μπατλ έφτασε στο κέντρο επιχειρήσεων όπου βρίσκονταν
ήδη ο βοηθός – υφυπουργός Ρόκγουελ, ο Μπρούστερ και ο Όουενς.

Ο Τάλμποτ,
που ήταν ακόμη μόνος στο κτίριο της πρεσβείας ενημέρωσε την Ουάσιγκτον ότι δεν
είχε πληροφορίες για τους κινηματίες αλλά διακινδύνευσε την πρόβλεψη ότι «θα
πρέπει να είναι ανώτατοι αξιωματικοί». Λίγο μετά τα μεσάνυχτα (ώρα Ανατολικής
Αμερικής) ο υπεύθυνος του κέντρου επιχειρήσεων του Λ. Οίκου ειδοποίησε τον
Πρόεδρο Τζόνσον για το πραξικόπημα και τις εκτιμήσεις του Τάλμποτ.

Στις
4.15 το πρωί (ώρα Ελλάδος) ο Αμερικανός στρατιωτικός ακόλουθος Γουίλιαμς
τηλεφώνησε στα θερινά ανάκτορα στο Τατόι για να μάθει τι ακριβώς συνέβαινε
εκεί και να διαπιστώσει αν ο Κωνσταντίνος ήλεγχε τις στρατιωτικές μονάδες που
είχαν καταλάβει την Αθήνα. Στο τηλέφωνο απάντησε ο επικεφαλής της βασιλικής
φρουράς και το έδωσε στον βασιλέα, ο οποίος ρώτησε φανερά ανήσυχος τον
Αμερικανό αξιωματικό «αν ξέρει τι συμβαίνει». Ο Κωνσταντίνος του είπε στη
συνέχεια «Δεν ξέρω τι συμβαίνει, αλλά άκουσε με προσοχή γιατί μπορεί να μην
έχω πολύ χρόνο να μιλήσω. Έχουν περικυκλώσει το σπίτι του αρχηγού Ενόπλων
Δυνάμεων ναυάρχου Αυγέρη και ίσως να έχουν ήδη συλλάβει τον στρατηγό
Σπαντιδάκη, αν και δεν είμαι βέβαιος. Έρχονται τώρα προς τα εδώ. Ειδοποιήστε
τον Έκτο Στόλο. Ενημέρωσε την Ουάσιγκτον και πες τους να στείλουν τον στρατό
σας». Ο Τάλμποτ συμπλήρωνε ότι ο Κωνσταντίνος γνώριζε σε ποιον μιλούσε, ήταν
πολύ ταραγμένος και η φωνή του πρόδιδε έντονη ανησυχία και φόβο.

[…] Ο
σταθμάρχης της CIA Τζακ Μώρυ και το Νο 2 του σταθμού Χάρολντ Γκρην έδειχναν
αιφνιδιασμένοι από τις εξελίξεις. Ο Μώρυ μαζί με ορισμένους από τους
διπλωμάτες της πρεσβείας ειδοποιήθηκαν για το πραξικόπημα από την Ουάσιγκτον.
Ο Μπρούστερ τηλεφώνησε στην αεροπορική βάση του Ελληνικού και ζήτησε να τον
συνδέσουν με τις κατοικίες των συναδέλφων του μέσω των ειδικών γραμμών που
είχαν στη διάθεσή τους. Ο σταθμάρχης της αμερικανικής υπηρεσίας δυσκολεύθηκε
να περάσει από τα μπλόκα που είχαν στήσει οι στρατιωτικές μονάδες στη
διασταύρωση Λ. Αλεξάνδρας και Κηφισίας. Έφτασε τελικά στην πρεσβεία και λίγες
ώρες αργότερα εμφανίσθηκε με στολή αξιωματικού των πεζοναυτών, την οποία είχε
από την εποχή που υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο
Πόλεμο. Ο Μώρυ μαζί με τον υπαρχηγό του Γκρην έψαξαν στο αρχείο τους και
ανακάλυψαν την τελευταία αναφορά που είχαν στείλει στο Λάνγκλεϋ για τη
«συνωμοτική ομάδα» του Παπαδόπουλου.

ΣΙΩΠΗ

Ο Τάλμποτ πρότεινε
εν τω μεταξύ στην κυβέρνηση Τζόνσον να μην κάνει καμία δήλωση για το
πραξικόπημα «έως ότου ξεκαθαρίσει η κατάσταση». Την ίδια στιγμή συνέστησε στο
Στέητ Ντηπάρτμεντ να ελέγξει το περιεχόμενο των εκπομπών που μετέδιδε η «Φωνή
της Αμερικής» στην Ελλάδα και να προσπαθήσει να περιορίσει τα σχόλια και την
ανάλυση των γεγονότων ώστε να μην προκληθούν αντιφατικές ενδείξεις για τη
στάση των ΗΠΑ. Η πρώτη επαφή μεταξύ Αμερικανών και Ελλήνων στρατιωτικών έγινε
νωρίς τα ξημερώματα όταν ο αρχηγός της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής
JUSSMAG στρατηγός Ήτον μαζί με ένα στέλεχος της CIA συναντήθηκαν με τον αρχηγό
της ΑΣΔΕΝ στρατηγό Παπαδάτο. Γρήγορα συνειδητοποίησαν όμως ότι ο Παπαδάτος,
που ήταν πιστός στα ανάκτορα, δεν είχε συμμετάσχει στο πραξικόπημα. Του
επεσήμαναν πάντως το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για τους πολιτικούς
κρατουμένους τονίζοντας πως «αν κάποιοι εξ αυτών πάθουν κάτι η κατάσταση θα
γίνει ακόμη πιο περίπλοκη».

Ο ΠΑΤΤΑΚΟΣ

Νωρίς το πρωί της 21ης
Απριλίου ο Αμερικανός αεροπορικός ακόλουθος Ρόζενταλ συναντήθηκε στο Πεντάγωνο
με τον Παττακό, τον οποίο χαρακτήρισε εκπρόσωπο των πραξικοπηματιών, και τον
σμήναρχο Σκαρμαλιοράκη, οι οποίοι υποστήριξαν ότι αποφάσισαν να ενεργήσουν
γιατί «είχαν εξακριβωμένες πληροφορίες ότι οι κομμουνιστές προετοίμαζαν
διαδηλώσεις, απεργίες και γενικώς μια κατάσταση χάους στην Αθήνα το Σάββατο 22
Απριλίου και στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή 23 Απριλίου». Ο Παττακός και ο
Σκαρμαλιοράκης, που ήταν παλιός γνώριμος των αμερικανικών υπηρεσιών, είπαν
στον Ρόζενταλ πως «το πραξικόπημα έγινε για να διασφαλισθεί η εσωτερική
ηρεμία, η πίστη στον βασιλέα και η αφοσίωση της χώρας στο ΝΑΤΟ και τους
δυτικούς συμμάχους της». Ο Παττακός αποκάλυψε πως είχε ήδη συναντηθεί και
ενημερώσει τον βασιλέα και ισχυρίσθηκε πως ο ίδιος και οι συνεργάτες του
ήλεγχαν πλήρως την κατάσταση σε όλη την Ελλάδα. Η συνομιλία τους διακόπηκε
απότομα γύρω στις 12 το μεσημέρι όταν μπήκε στο προαύλιο του Πενταγώνου ο
βασιλέας συνοδευόμενος από τον αρχηγό ΓΕΣ στρατηγό Σπαντιδάκη και ο Παττακός
έσπευσε να τους υποδεχθεί.

Ο Κωνσταντίνος είχε δεχθεί, αρκετές ώρες
νωρίτερα, στο Τατόι τον Παττακό μαζί με τον Παπαδόπουλο και τον Μακαρέζο, από
τους οποίους απαίτησε να συναντηθεί ο ίδιος με τον Σπαντιδάκη. Ο αρχηγός του
ΓΕΣ έφτασε μετά από δύο ώρες στο Τατόι, όπου έγινε δεκτός από τον έξαλλο
βασιλέα, ο οποίος τον θεωρούσε «προδότη» πιστεύοντας ότι ήταν ενήμερος για το
πραξικόπημα αλλά δεν τον ενημέρωσε. Ο Σπαντιδάκης ισχυρίσθηκε ότι βρέθηκε προ
απροόπτου και πως αποφάσισε να συνεργασθεί με τους πραξικοπηματίες γιατί
πίστευε ότι θα μπορούσε έτσι να τους ελέγξει καλύτερα.

Ο Τάλμποτ και ο
επικεφαλής στρατιωτικός ακόλουθος κατέγραψαν σε τηλεγράφημά τους τη συνομιλία
του Παττακού με τον αεροπορικό ακόλουθο και πρόσθεσαν πως οι ηγέτες της
χούντας ήθελαν με κάθε τρόπο να δώσουν το μήνυμα πως «θέλουν να έχουν ακόμη
στενότερη συνεργασία… ειδικά με τις ΗΠΑ», ενώ σχολίαζαν ότι καμία άλλη ξένη
πρεσβεία δεν είχε την πληροφόρηση που είχαν εκείνες τις ώρες οι ίδιοι.

ΕΙΧΑΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΘΕΙ

Οι Αμερικανοί προσπαθούσαν, με αγωνία, να
διαπιστώσουν αν στην ομάδα των πραξικοπηματιών συμμετείχαν προσωπικότητες του
συντηρητικού χώρου, όπως ο Πιπινέλης, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής Ροδόπουλος
και ο Νίκος Φαρμάκης.

Την ίδια περίπου ώρα στην Ουάσιγκτον ο υπεύθυνος
επιχειρήσεων της CIA Τομ Καραμεσίνης και ο υπαρχηγός της Ρίτσαρντ Χελμς
επισκέφθηκαν τον υπουργό Εξωτερικών Ντην Ρασκ στο γραφείο του στο Στέητ
Ντηπάρτμεντ. Οι δύο εκπρόσωποι της αμερικανικής υπηρεσίας ζήτησαν από τον Ρασκ
να επιτρέψει στον σταθμό της CIA στην Αθήνα να συνεχίσει να επικοινωνεί
απευθείας με το αρχηγείο της υπηρεσίας στο Λάνγκλεϊ. Ο Καραμεσίνης είχε
ενημερωθεί νωρίτερα από τον υπεύθυνο για τις ελληνικές υποθέσεις, ότι δύο από
τους πραξικοπηματίες ­ ο Παπαδόπουλος και ο Μακαρέζος ­ ήταν γνωστοί στην
αμερικανική υπηρεσία με την οποία είχαν συνεργασθεί κατά τη θητεία τους στην
ΚΥΠ. Οι εκτιμήσεις της CIA έπεισαν τον Ρασκ να δεχθεί το αίτημα των δύο
αξιωματούχων της και καθησύχασαν εν μέρει το Στέητ Ντηπάρτμεντ για τις
φιλοαμερικανικές διαθέσεις των πραξικοπηματιών.

ΣΤΙΣ 4 Ιανουαρίου (του
1967) οι αξιωματικοί που συμμετείχαν στη συνωμοτική ομάδα του Παπαδόπουλου
συναντήθηκαν για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις. Βασικός ομιλητής τής
συνάντησης ήταν ο ίδιος ο Παπαδόπουλος, όπως ανέφερε ο σταθμός της CIA στην
Αθήνα, σε έκθεση που έστειλε στην Ουάσιγκτον στις 23 Ιανουαρίου.

Η CIA
είχε στα αρχεία της έναν ειδικό φάκελο για τον Παπαδόπουλο από την εποχή που
ήταν ο σύνδεσμος της ΚΥΠ με τη CIA. Ο φάκελος περιείχε εκθέσεις του σταθμού
της υπηρεσίας στην Ελλάδα, στις οποίες ο Παπαδόπουλος δεν αναφερόταν με το
όνομά του, αλλά με μια ειδική κωδική ονομασία. Ανώτεροι αξιωματούχοι της CIA
κατά τη δεκαετία του ’60 επιμένουν ότι ο Παπαδόπουλος δεν ήταν ποτέ έμμισθος
πράκτορας ή πληροφοριοδότης της αμερικανικής υπηρεσίας. Οι αξιωματούχοι αυτοί
παραδέχονται ότι ο μετέπειτα δικτάτορας διατηρούσε στενές σχέσεις με τη CIA,
όταν ήταν ο σύνδεσμος της ΚΥΠ με ξένες μυστικές υπηρεσίες (της Γαλλίας, της Μ.
Βρετανίας και των ΗΠΑ). Ειδικότερα, είχε γίνει προσωπικός φίλος του Στήβεν
Μίλτον (υπεύθυνος επιχειρήσεων του σταθμού της Αθήνας το 1967), του Τζων
Φατσέα (υπεύθυνος για επιχείρηση ηλεκτρονικών παρακολουθήσεων και εκπαίδευσης
των ΛΟΚ έως το 1966), του Πήτερ Κορομηλά (υπεύθυνου του σταθμού της Καβάλας)
και του Τζωρτζ Στήβενς.

ΟΙ ΠΡΑΚΤΟΡΕΣ

Ο Φατσέας και ο Στήβενς
είχαν τις στενότερες σχέσεις με τον Παπαδόπουλο. Τον χειμώνα του 1965 οι δύο
Ελληνοαμερικανοί πέρασαν μερικές ημέρες στο Νευροκόπι, κυνηγώντας
αγριογούρουνα μαζί του και αποκλείσθηκαν από το χιόνι. Ο Έλληνας αξιωματικός
συνήθιζε να μιλάει στους φίλους του για τα συνωμοτικά του σχέδια και την
«ανάγκη επέμβασης του Στρατού». Οι Ελληνοαμερικανοί πράκτορες συμμερίζονταν
τις ανησυχίες του για την πορεία της χώρας.

Στις αρχές όμως του 1967 ο
σταθμός της CIA ενημέρωνε την Ουάσιγκτον για τα συγκεκριμένα πλέον σχέδια του
Παπαδόπουλου. Οι σχετικές, εξόχως αποκαλυπτικές εκθέσεις της αμερικανικής
υπηρεσίας θα έρχονται ­ για πρώτη φορά ­ στο φως της δημοσιότητας στο βιβλίο.

«ΛΑΘΟΣ ΑΛΟΓΟ»

Ο αναλυτής ελληνικών υποθέσεων του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ, ο Ελληνοαμερικανός Χαρίλαος Λαγουδάκης, συνέταξε ­ με βάση τις
άκρως απόρρητες εκθέσεις της μυστικής υπηρεσίας ­ ένα σημείωμα το οποίο
έστειλε στις αρχές Φεβρουαρίου στον προϊστάμενό του Φίλιπ Στόνταρντ
(επικεφαλής αναλύσεων για το Τμήμα Εγγύς Ανατολής, το γραφείο που αποτελούσε
τον σύνδεσμο της CIA με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ) και τον υπεύθυνο ελληνικών
υποθέσεων Νταν Μπρούστερ.

Το σημείωμα του Λαγουδάκη έγραφε πως: «το Τμήμα
Εγγύς Ανατολής έχει λάβει από τις 19 Ιουνίου 1965 περίπου 15 αναφορές της CIA
από διάφορες πηγές, για την αποκαλούμενη “Δεξιά Ελληνική Στρατιωτική
Συνωμοτική Οργάνωση”». Η τελευταία αναφορά είχε ημερομηνία 23 Ιανουαρίου 1967.
Σε αυτές τις αναφορές τονίζεται ότι η «συνωμοτική ομάδα» είναι έτοιμη να
οργανώσει στρατιωτικό πραξικόπημα όταν, κατά την άποψή της, η δικτατορία
καταστεί η μόνη εναλλακτική λύση στον έλεγχο της Βουλής από την Ένωση Κέντρου.
Περίπου είκοσι ονόματα ενεργών και απόστρατων αξιωματικών αναφέρονται ως
μέλη-κλειδιά αυτής της στρατιωτικής κίνησης, εκ των οποίων κορυφαίοι
θεωρούνται ο αντισυνταγματάρχης Παπαδόπουλος και ο αντισυνταγματάρχης
Σταματελόπουλος. Η «συνωμοτική ομάδα» υπάρχει, σύμφωνα με πληροφορίες, από το
1964 αν και υποτίθεται ότι είχε διαλυθεί από τον Παπανδρέου όταν ανέβηκε στην
εξουσία τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. Ο Παπαδόπουλος αναφέρεται πως δήλωσε
τον Δεκέμβριο του 1966 ότι «μόλις επιβληθεί η δικτατορία, θα επιδιώξει την
αμερικανική υποστήριξη, για να υλοποιήσει κοινωνικά και οικονομικά μέτρα που
θα εξουδετερώσουν την τωρινή στροφή της χώρας προς τα αριστερά». Η πρώτη
συνάντηση της ομάδας μετά την πτώση της κυβέρνησης Στεφανόπουλου αναφέρεται
ότι έγινε στις 4 Ιανουαρίου 1967. Ο συνταγματάρχης Παπαδόπουλος ήταν ο βασικός
ομιλητής.

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Λαγουδάκης υπογράμμιζε στο σημείωμά του
πως «δεν έχουμε πληροφορίες γι’ αυτήν τη συνωμοτική οργάνωση από πηγές εκτός
της CIA και οι πληροφορίες από “αμερικανικές πηγές που ελέγχονται” (CAS,
Controlled American Source, όρος που υποδηλοί πηγή που ελέγχεται από τη CIA)
είναι πολύ ασαφείς. Επειδή, όμως, κύκλοι των ανακτόρων και του Στρατού
ανησυχούν για το ενδεχόμενο νίκης του Παπανδρέου στις εκλογές του Μαΐου, θα
ήταν χρήσιμο να έχουμε περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτήν την ομάδα, που
μπορεί ενδεχομένως να ετοιμάζει ένα πραξικόπημα. Ίσως θα ήταν φρόνιμο να
γίνουν διακριτικές έρευνες από τη CIA και το πολιτικό τμήμα (της πρεσβείας)».

Έως σήμερα δεν είναι ακόμη γνωστό γιατί ο Λαγουδάκης δεν πήρε καμία
απάντηση στο σημείωμά του, ενώ παράλληλα ο σταθμός της CIA στην Αθήνα δεν
έστειλε πρόσθετες αναφορές για την ομάδα των συνταγματαρχών.

ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ
ημέρες του Φεβρουαρίου (σ.σ.: του 1967) ο σταθμάρχης της CIA στην Αθήνα Τζακ
Μόρι προσπαθούσε να πείσει τον Τάλμποτ ότι είχε έλθει η στιγμή για μια μυστική
επιχείρηση της CIA με στόχο τον επηρεασμό του εκλογικού αποτελέσματος. Στις 11
Φεβρουαρίου ο Αμερικανός πρέσβης έστελνε ένα άκρως απόρρητο τηλεγράφημα, μέσω
του καναλιού επικοινωνίας Roger που χρησιμοποιείτο μόνο για τις πλέον
απόρρητες και ευαίσθητες πληροφορίες και εκτιμήσεις. Η εισαγωγή του
σημειώματος έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία μια και έρχεται για πρώτη φορά στη
δημοσιότητα.

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

«Ύστερα από εντατική μελέτη όλων
των δεδομένων που μπορούμε να εκτιμήσουμε εδώ», έγραφε ο Τάλμποτ, «έχω
συμφωνήσει με την εισήγηση της CIA να ζητηθεί η άδειά σας για μια
περιορισμένη, μυστική, επιχείρηση σε σχέση με τις επικείμενες ελληνικές
εκλογές. Σε αντίθεση με προηγούμενες επιχειρήσεις στο παρελθόν, που
επικεντρώθηκαν στην ΕΔΑ, ο στόχος θα είναι να περιορισθεί η επιρροή και ισχύς
που προσπαθεί να αποκτήσει ο Ανδρέας Παπανδρέου με την υποστήριξη ορισμένων
ανταγωνιστικών στοιχείων στην Ε.Κ., την ΦΙΔΗΚ (σ.σ.: κόμμα των “αποστατών”),
την ΕΡΕ και τους ανεξάρτητους. Τις λεπτομέρειες της επιχείρησης θα παρουσιάσει
στο υπουργείο η CIA.

Κατέληξα σε αυτήν την εισήγηση ύστερα από πολλούς
δισταγμούς. Βασικά είναι χρέος των Ελλήνων, που πιστεύουν ότι η χώρα τους
ωφελείται από τις στενές σχέσεις με τη Δύση και της ΗΠΑ, να βρουν την
απαιτούμενη ενέργεια και να αντικρούσουν αποτελεσματικά εκείνους που οδηγούν
την Ελλάδα σε επικίνδυνα μονοπάτια. Είναι ανθυγιεινό, ακόμη και για τους πιο
καλούς μας φίλους εδώ, να βασίζονται πλέον στα αμερικανικά δεκανίκια. Αυτή τη
στιγμή όμως υπάρχουν αρκετά ισχυροί λόγοι. Αν και οι επικείμενες εκλογές θα
αποτελέσουν μια μάχη ανάμεσα στα φιλοδυτικά εθνικά κόμματα, η επιτυχία του
Ανδρέα μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή πολιτικής και απομάκρυνση από την
παραδοσιακή στενή συμμαχία με τη Δύση. Εξ όσων γνωρίζω ο Ανδρέας δεν βρίσκεται
υπό τον έλεγχο των κομμουνιστών. Έχει όμως υιοθετήσει και προωθεί με
ενθουσιασμό πολλές από τις θέσεις της ΕΔΑ».

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ

Η CIA, σε
συνεργασία με το πολιτικό τμήμα της πρεσβείας, προετοίμασε το σχέδιο της
επιχείρησης. Ο πολιτικός σύμβουλος Τζον Ντέι και ο πράκτορας της αμερικανικής
υπηρεσίας Τζορτζ Ιωαννίδης επεξεργάστηκαν το σχέδιο που προέβλεπε πόσα χρήματα
θα δίνονταν και σε ποιους υποψήφιους για την ενίσχυσή τους. Το συνολικό κόστος
της επιχείρησης θα ήταν 100.000 δολάρια. «Η ιδέα», τονίζει ο Ντέι, «ήταν να
βεβαιωθούμε πως δεν θα σημειωνόταν πλήρης επικράτηση της Ε.Κ.». Η επιτροπή
303, που συνεδρίαζε στην αίθουσα 303 του old Executive Building στο συγκρότημα
του Λευκού Οίκου, συνήλθε στα μέσα Φεβρουαρίου και απέρριψε την πρόταση του
Τάλμποτ.