Μιχάλη Σαράντη«Βαριέμαι να είμαι με τους νικητές»
Ο ηθοποιός μιλάει για την παράσταση «Κουζίνα» στο Θέατρο Κιβωτός, το είδος του θεάτρου που του αρέσει να κάνει, και εξομολογείται ότι στη ζωή κρύβει πιο πολλά απ’ ό,τι στη σκηνή

Η βροχή είχε αρχίσει από νωρίς να πέφτει εκείνο το μεσημέρι της Δευτέρας, δίνοντας στα Πετράλωνα μια γνώριμη, σχεδόν κινηματογραφική ατμόσφαιρα, που κάνει τις συναντήσεις να μοιάζουν λίγο πιο οικείες. Το ραντεβού μας με τον Μιχάλη Σαράντη, είχε δοθεί στο εστιατόριο «Το θεραπευτήριο» της περιοχής.
Εκεί, βρήκαμε ένα τραπέζι στρωμένο χωρίς ιδιαίτερα φτιασίδια αλλά με πολύ νοιάξιμο από τον ιδιοκτήτη του καταστήματος, λίγη ζεστασιά δίπλα στο αναμμένο τζάκι και μια συνθήκη που έμοιαζε σχεδόν αυτονόητη για να κάνουμε μια συζήτηση με αφορμή την παράσταση «Κουζίνα» στο Θέατρο Κιβωτός όπου πρωταγωνιστεί για δεύτερη σεζόν ο ηθοποιός.
Άλλωστε, η κουζίνα δεν είναι μόνο ο χώρος προετοιμασίας του φαγητού αλλά ένας τόπος συνάντησης, μοιράσματος, εντάσεων, εξομολογήσεων και μικρών καθημερινών ιστοριών. Κι αυτή εκεί, στα Πετράλωνα, για τον Μιχάλη Σαράντη είχε ένα όνομα προφητικό για τον ίδιο.
«Για δύο χρόνια συνεχόμενα έτρωγα κάθε μέρα εδώ. Γι’ αυτό το αγαπώ το μαγαζί. Γίναμε κοντινοί φίλοι με τον ιδιοκτήτη και τη μαμά του που μαγειρεύει. Ήταν η περίοδος που είχα χάσει τη μητέρα μου και είχα ανάγκη να συνδεθώ με φαγητό λίγο μαμαδίσιο, σπιτικό.
Εδώ, μου έκαναν ένα είδους pampering. Έμενα βέβαια και κοντά. Αλλά και τώρα που μένω στον Κεραμεικό, μια φορά την εβδομάδα θα φάω ή θα παραγγείλω από τον Κυριάκο. Φέρνω πια και την κόρη μου μαζί γιατί έχω συνδυασμένο το φαγητό με ζεστασιά, φροντίδα κι αγάπη. Υπήρξα τυχερός που βρήκα τον Κυριάκο», μου λέει ο Μιχάλης Σαράντης, ενώ μου δίνει τον κατάλογο για να διαλέξω τι θέλω να παραγγείλω.
Αν και ξέρει τις σπεσιαλιτέ του μαγαζιού καλά, παραδέχεται ότι οι μαγειρικές του ικανότητες είναι μάλλον περιορισμένες. Τόσο, που ακόμα και για να μάθει να ετοιμάζει ένα λαχταριστό σάντουιτς με άνεση στο πλαίσιο της σκηνογραφίας της παράστασης, χρειάστηκε να επιστρατεύει τη βοήθεια της αδερφής του που είναι σεφ. Μια μικρή οικογενειακή «συνωμοσία» στην υπηρεσία της τέχνης, η οποία αποδεικνύει πως τελικά ακόμα κι όταν δεν ξέρεις να μαγειρεύεις, μπορείς να βρεις τον τρόπο να μπεις στην κουζίνα.
«Ζηλεύω πάρα πολύ αυτούς που μαγειρεύουν γιατί είναι αυτάρκεις. Βλέπω την αυτάρκεια και με συγκινεί το πώς συγκεντρώνονται σ’ αυτήν την τέχνη που έρχεται στο πιάτο σου. Μου φαίνεται πολύ ενδιαφέρον τι έχει περάσει, τι έχει συμβεί μέχρι να έρθουν όλα στο πιάτο σου και το πόσο δημιουργικός είναι αυτός που το ετοιμάζει. Θα ήθελα να έχω αυτό το ταλέντο. Γιατί το φαγητό είναι συνάντηση, είναι ο ορισμός της εστίας για μένα. Ολα γίνονται γύρω από ένα τραπέζι, εκεί υπάρχει η ανάγκη του κόσμου να επιστρέφει συνέχεια γιατί έχει μια ασφάλεια. Δεν ξέρω πολλούς ανθρώπους που δεν τους αρέσει το φαγητό κι απλώς τρώνε γιατί πρέπει να γεμίσουν το “ντεπόζιτο” για να προχωρήσουν», μου επισημαίνει.
Όσο η ομάδα του εστιατορίου πίσω από τον πάγκο αρχίζει να ετοιμάζει την παραγγελία μας, ο Μιχάλης Σαράντης τους παρατηρεί από απόσταση και θαυμάζει τη δουλειά τους.
Αν και στην παράσταση υποδύεται έναν μάγειρα, δεν μπορεί να ταυτιστεί με το επάγγελμα, «γιατί εγώ έχω την πολυτέλεια να μπαίνω σ’ αυτόν τον κόσμο για να δουλέψω ως ηθοποιός και να τον διερευνήσω, χωρίς να με επηρεάζουν οι δύσκολες συνθήκες του στην πραγματική ζωή», παραδέχεται.
Αντ’ αυτού, γοητεύεται από τον σκηνικό οργανισμό που έχει στήσει ο Γιώργος Κουτλής με φόντο ένα εστιατόριο που δεν αφήνει χώρο στους ανθρώπους του ούτε για ανάσα ούτε για όνειρα.
«Είναι μια παράσταση συνόλου, που ασχολείται με πολύ κόσμο κι αυτό μ’ αρέσει. Μ’ αρέσει να συναναστρέφομαι κόσμο που δεν γνωρίζω και να δημιουργούμε πυρήνες. Μ’ αρέσει που το κείμενο είναι βαθιά πολιτικό γιατί ασχολείται με ανθρώπους του παρασκηνίου, τους οποίους φέρνει στην επιφάνεια. Γιατί συνήθως ενώ εμείς τρώμε, δεν ξέρουμε την ίδια ώρα στην κουζίνα τι τραβάει το παιδί από το Μπανγκλαντές που είναι στη λάντζα.
Μ’ αρέσει γιατί έχει βαβούρα, ευαισθησία και τη διεκδίκηση των ονείρων που μπορεί να ματαιώνονται αλλά είναι εκεί. Το ανθρώπινο κύτταρο είναι εκεί παρόν, διεκδικεί, ονειρεύεται, στεναχωριέται, αγχώνεται. Είναι ένας πολύ ζωντανός οργανισμός. Έχει μια ροή αυτό που συμβαίνει, αφορά κόσμο κι αφορά κι εμάς που το φτιάχνουμε. Εμένα αυτό το θέατρο μου αρέσει να κάνω», δηλώνει με σιγουριά.
Η βροχή έξω δυναμώνει, αλλά μέσα οι γεύσεις και οι μυρωδιές που έρχονται από τα μεζεδάκια, που ήδη κατακλύζουν το τραπέζι μας, δίνουν στην κουβέντα μας έναν πιο χαλαρό, σχεδόν φιλικό τόνο. Σ’ αυτό συμβάλλει καθοριστικά κι ο Μιχάλης Σαράντης, ο οποίος μιλάει με χαρακτηριστική άνεση για τη δουλειά του, τους διαφορετικούς κόσμους που έχει την ευκαιρία να ανακαλύπτει μέσα από τους ρόλους του αλλά και τις μικρές λεπτομέρειες που κάνουν κάθε θεατρική εμπειρία ξεχωριστή.
«Είμαι πολύ αλληλέγγυος με τους ανθρώπους που ζορίζονται. Δεν είμαι με τους νικητές. Βαριέμαι να είμαι με τους ανθρώπους που έχουν κατακτήσει πράγματα. Δεν με αφορά. Νομίζω ότι η νωθρότητα ξυπνάει όταν αρχίσεις να κατακτάς σε οποιοδήποτε επίπεδο.
Η δουλειά αυτή μου δίνει την ευκαιρία να εντρυφήσω σε κομμάτια ζωής με τα οποία δεν είχα εξοικείωση, είτε κάνω ένα κείμενο σημερινό, είτε ασχολούμαι με τα μεγάλα πυρηνικά έργα όπως η τραγωδία κι η ποίηση. Αυτό είναι που με γοητεύει πάντα. Γι’ αυτό κάνω τη συγκεκριμένη δουλειά. Για να μπαίνω σ’ αυτά τα παπουτσάκια αφού τα δικά μου κάπως τα βαριέμαι, δεν μου φτάνουν ή με στριμώχνουν. Μπαίνω σε άλλα κάθε φορά σαν παιδί, με την περιέργεια και την ορμή του.
Η δουλειά μας, άλλωστε, αυτό είναι. Να ποτίζουμε αυτό το παιδί με την έννοια του ενθουσιασμού και του μη φόβου στα πράγματα. Το ξέρω ότι αυτά ακούγονται ουτοπικά στους άλλους αλλά είναι πολύτιμη η δουλειά για μένα και για όσους την κάνουν. Μέσα στην ημέρα, μου δίνει η πρόβα το πεδίο να μπω ελεύθερος χωρίς να φοβάμαι.
Ακόμα κι αν έχω μεγάλη ανασφάλεια, είμαι στον τόπο που μπορώ να την πολεμήσω, να την εκθέσω, να έρθω αντιμέτωπος μαζί της. Γι’ αυτό και είναι μαγική», αναφέρει και χαμογελάει πλατιά, αφήνοντας να φανεί στο πρόσωπό του η μεγάλη αγάπη του για τη δουλειά του.
«Τόπος μεγάλης ελευθερίας»
Τα δυνατά αυτά αισθήματα που τρέφει για τη δουλειά του μου καθιστούν σαφές πως η σχέση του με τη σκηνή ήταν από την αρχή κάτι περισσότερο από μια επαγγελματική επιλογή. Μου το επιβεβαιώνει κι ο ίδιος, ενώ παίρνει μια κουταλιά από την κοτόσουπά του.
«Πάντα στη σκηνή ένιωθα πολύ απελευθερωμένα σε σχέση με την ζωή μου. Η σκηνή μου έκανε καλό, η έκθεση με βοήθησε με τους κόμπους που με διακατέχουν. Στην ζωή κρύβω πιο πολλά απ’ ό,τι στη σκηνή, με την έννοια ότι είμαι ένα κομπάκι δεμένο το οποίο ψάχνει τρόπους να λυθεί.
Η σκηνή ήταν για μένα πάντα μια παιδική χαρά. Ακόμα και τα πιο βαριά πράγματα να έπαιζα, ένιωθα πολύ ωραία εκτεθειμένος. Είναι ένας τρόπος έκθεσης που δεν χρειάζεται να ζητήσω συγγνώμη που εκτίθεμαι. Γι’ αυτό και μου αρέσουν οι παραστάσεις που βλέπω τα μπαλώματά τους κι οι ηθοποιοί που είναι εκτεθειμένοι, χωρίς να έχουν τη θλίψη της ματαιότητας», παραδέχεται και σταματάει για να χαιρετίσει σύντομα κάποιους γνωστούς του που κάθισαν σε παρακείμενο τραπέζι.
«Είναι τόπος μεγάλης ελευθερίας για μένα το θέατρο», επιστρέφει στην κουβέντα μας. «Είναι τόπος μεγάλης αγάπης, αυτοσχεδιασμού, για σκανταλιές και τούμπες. Αλλά και τόπος έρευνας βαθύτατης και συναναστροφής πέρα από τα τυπικά. Η σκηνή μού δίνει τον χώρο να είμαι αγενής, να βγάζω γλώσσα σε όλα, να κοροϊδεύω. Ήμουν ένα εσωστρεφές παιδί όταν ξεκίνησα τη δουλειά, αρκετά μαγκωμένος μέχρι και σήμερα. Αλλά με βοήθησε το θέατρο να αναπτύξω χάρες κι αρετές που δεν είχα. Τώρα μπορώ ν’ ανοίξω τα μάτια μου», συμπληρώνει τη σκέψη του.
Κοιτάζοντας πίσω τη διαδρομή του, αναγνωρίζει ο Μιχάλης Σαράντης ότι στάθηκε τυχερός στον δρόμο του γιατί συνάντησε δασκάλους που του έδωσαν πολύτιμα εφόδια και συνεργάτες που τον υποδέχτηκαν με γενναιοδωρία και σεβασμό, επιτρέποντάς του να ωριμάσει καλλιτεχνικά.
«Έχω δει πολλούς ηθοποιούς που εξελίχθηκαν μέσα στα χρόνια, πώς δουλεύουν κι ανακαλύπτουν τα πράγματα. Αυτό είναι το μεγαλύτερο εφόδιο στη δουλειά. Να βλέπεις τον άλλον να φτιάχνει μπροστά σου κάθε μέρα τον ήρωα που είναι να παραστήσεις. Πιστεύω ότι ένας ηθοποιός πρέπει να είναι παρατηρητικός και πολύ καλός κλέφτης. Οχι να κλέβει το αποτέλεσμα αλλά να συλλέγει πράγματα, στιγμές κι ανθρώπους ώστε να εμπνέεται. Είναι μαστόρικη αυτή η δουλειά. Πρέπει να διυλίζεις τα πράγματα και να τα κάνεις προσωπικά, χωρίς να μιμείσαι», επισημαίνει.
Τα πιάτα έχουν σιγά σιγά αδειάσει και το τραπέζι κρατάει μόνο τα ίχνη ενός γεύματος που ολοκληρώθηκε. Σαν εκείνη τη στιγμή που πέφτει η αυλαία, οι προβολείς σβήνουν κι ο ηθοποιός, σημαδεμένος από τον κόσμο που μόλις έχει κατοικήσει, τον αποχαιρετάει γιατί πρέπει να γυρίσει στην πραγματική του ζωή και στις εξίσου σημαντικές πτυχές της. «Οταν μπαίνεις σ’ αυτή τη ρόδα του χάμστερ είτε γιατί κάποιος στο έχει πει είτε γιατί είναι στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα κάτι, γίνεται μια πλύση εγκεφάλου ότι όσο πιο γρήγορα θα τρέξεις κι ας πέσεις κάτω, τόσο πιο πολύ θα κερδίσεις την εκτίμηση του κόσμου. Εγώ είχα μπει σε αυτή τη διαδικασία κατά καιρούς, όταν ήμουν πιο νέος. Τώρα, δεν είμαι εκεί. Προσπαθώ συνειδητά να διεκδικώ προσωπικό χώρο και χρόνο, ποιοτικό κι ας είναι λιγότερος. Γιατί περνάει ο καιρός και καταλαβαίνω τι θέλω να συμβαίνει στην ζωή μου. Δεν θέλω να είμαι μόνο εκεί, ούτε μοιρασμένος δεξιά κι αριστερά κι άρα να μην είμαι πουθενά. Θέλω να περνάω χρόνο με τη γυναίκα μου, τους φίλους μου, το παιδί μου. Εχω φύγει από το στάδιο του πρωταθλητισμού που μας πιάνει στα 20 με 35 για ν’ αποδείξουμε σε κάποιους κάτι. Πλέον, συνειδητά μοιράζω τον χρόνο και τη φαιά μου ουσία και σε άλλα πράγματα γιατί καταλαβαίνω ότι αυτό παράλληλα τροφοδοτεί και τη δουλειά μου», καταλήγει ο Μιχάλης Σαράντης. Εξω πλέον, το νερό καλύπτει τις άκρες των πεζοδρομίων και του δρόμου, ενώ τ’ αυτοκίνητα περνούν με δυσκολία, αναγκάζοντας την πόλη, να ρίξει τους ρυθμούς της, σαν ν’ ακολουθεί το παράδειγμα του Μιχάλη. Η επιστροφή στην πραγματικότητα ήταν κάπως πιο δύσκολη απ’ όσο είχα υπολογίσει αλλά κράτησα την αίσθηση μιας συνάντησης που παρά τον μουντό καιρό, είχε τη δική της λιακάδα.














