Πέδρο Σάντσεθ: Μοιραίες καταστροφές

^«Δεν είναι αποδεκτό για μια χώρα όπως η Ισπανία να βιώνει δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα μέσα στο ίδιο έτος. Θα ληφθούν όλα τα μέτρα για περαιτέρω διασφάλιση της ασφάλειας των πολιτών», διακήρυξε εν μέσω προεκλογικής περιόδου στην Ισπανία ο εν ενεργεία σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, επισκεπτόμενος την Ούρδα, στην κεντρική επαρχία του Τολέδο, τόπο του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος, μετά τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας το πρωί της Τετάρτης.

«Εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί και εάν υπήρξαν βλάβες στο σύστημα ασφαλείας, θα υπάρξει μια αυστηρή απάντηση», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Είναι σαφές ότι, εάν χρειαστεί να ενισχύσουμε περαιτέρω την ασφάλεια για να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στο σιδηροδρομικό μας σύστημα, θα το κάνουμε», τόνισε, ενόσω η τραγωδία ανακατεύει μοιραία την πολιτική τράπουλα ενόψει των πρόωρων βουλευτικών εκλογών της 29ης Νοεμβρίου.

Με δεκάδες επιβεβαιωμένους νεκρούς και δεκάδες άλλους αγνοούμενους, η νέα τραγωδία φαίνεται ότι ήταν ένας μοιραίος συνδυασμός τεχνικής βλάβης και ανθρώπινου λάθους, που οδήγησε στο πλέον πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ευρώπη, έπειτα από εκείνο που σημειώθηκε το 2013, όταν και πάλι στην Ισπανία, κοντά στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, ο εκτροχιασμός ενός συρμού είχε οδηγήσει στον θάνατο 80 ανθρώπους. Ηταν επίσης το δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα φέτος στην Ισπανία, μετά τους 46 νεκρούς στο Αδαμούθ τον περασμένο Ιανουάριο, στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή Μαδρίτης – Σεβίλλης, εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και τη συντήρηση των υποδομών στη χώρα με το δεύτερο μεγαλύτερο σιδηροδρομικό σύστημα υψηλής ταχύτητας στον κόσμο μετά την Κίνα.

Το κρασάρισμα και η λάθος εντολή

Κόντρα στις εγχώριες αναγωγές με τα δικά μας Τέμπη, δεν υπήρξε μπάζωμα· η δε Ισπανία διαθέτει σύγχρονα συστήματα ασφαλείας και τηλεδιοίκησης, που υπέστησαν ωστόσο ένα ξαφνικό κρασάρισμα (software failure), πυροδοτώντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θεωρίες συνωμοσίας. Οπως προκύπτει, η τεχνική βλάβη συνδυάστηκε με λανθασμένη εντολή υπαλλήλου στο Κεντρικό Σύστημα Τηλεδιοίκησης στη Μαδρίτη, το οποίο διαχειριζόταν χειροκίνητα την κυκλοφορία μετά την κατάρρευση του λογισμικού. Στο φόντο της χρόνιας δημοσιονομικής λιτότητας, οι ηγέτες των συνδικάτων καταγγέλλουν ελλιπή εξοπλισμό, με τους εργαζομένους στον κλάδο να πραγματοποιούν χθες απεργία, προγραμματισμένη πριν από το νέο δυστύχημα στην Ούρδα.

Οταν οι σιδηρόδρομοι υψηλής ταχύτητας εγκαταστάθηκαν στην Ισπανία το 1992, στην κυβέρνηση ήταν οι Σοσιαλιστές υπό τον Φελίπε Γκονθάλεθ. «Αναμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο οι Ισπανοί βλέπουν τον εαυτό τους», επισημαίνει το Politico. Εγινε «ένα ισχυρό σύμβολο ότι η Ισπανία αναπτυσσόταν, ενσωματώνονταν στην Ευρώπη με τη σύγχρονη τεχνολογία», παρατηρεί ο ισπανός δημοσιογράφος Ραμόν Γκονθάλεθ Φέριθ, που αρθρογραφεί στον κεντροδεξιό ιστότοπο El Confidencial.

Ομως από το 2015, επί διακυβέρνησης του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος και στον απόηχο της δημοσιονομικής κρίσης, η εικόνα άρχισε να αλλάζει, επισημαίνει. «Παρ’ όλο που η οικονομία αναπτυσσόταν ξανά, οι επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών έπαψαν να αποτελούν προτεραιότητα», λέει ο Φέριθ. Τώρα, ο θάνατος δεκάδων επιβατών από τη σύγκρουση δύο τρένων φέρνει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τη συνύπαρξη κρατικών και ιδιωτικών εταιρειών στις ίδιες ράγες: ένα μοντέλο στο οποίο η Ισπανία πρωτοστάτησε στην Ευρώπη, απελευθερώνοντας την αγορά των σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας (AVE).

Επικεντρώνοντας την καμπάνια του στη στεγαστική κρίση και σε άλλα κοινωνικά ζητήματα ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου – κόντρα στη μεταναστευτική κρίση στον βορειοαφρικανικό θύλακο της Θέουτα –, ο ηγέτης των Σοσιαλιστών Πέδρο Σάντσεθ φαινόταν να κερδίζει δημοσκοπικά έδαφος έναντι του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος υπό τον Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, ο οποίος στο μεσοδιάστημα κατέληξε σε συμφωνία εκλογικής συνεργασίας, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, με το ακροδεξιό κόμμα Vox.

Καθώς ο 54χρονος Σάντσεθ προβάλλεται ως υποψήφιος απέναντι στην επιστροφή της Ακροδεξιάς στην κυβέρνηση για πρώτη φορά μετά τη δικτατορία Φράνκο, η τραγωδία της Τετάρτης επανεστιάζει την προσοχή στο ιστορικό του εν ενεργεία πρωθυπουργού σε εσωκομματικά σκάνδαλα και στη διαχείριση κρίσεων, υπονομεύοντας κατά πολλούς αναλυτές το επιχείρημα ότι η υφιστάμενη κυβέρνηση βελτιώνει τη ζωή των απλών Ισπανών.

Oψιμα, η σημερινή ισπανική αντιπολίτευση, με επικεφαλής τον Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο του Λαϊκού Κόμματος, κατηγορεί την κεντροαριστερή κυβέρνηση για κακή συντήρηση και έλλειψη επενδύσεων στις υποδομές.

«Ο πόνος δεν μας υποχρεώνει να σιωπούμε. Η γαλήνη δεν είναι σιωπή. Οι Ισπανοί θα θέσουν επείγοντα ερωτήματα που αξίζουν απαντήσεις», δήλωσε ο Φεϊχόο. Σε αντίθεση με την προσωρινή αναστολή της προεκλογικής εκστρατείας λόγω τριήμερου εθνικού πένθους, το ακροδεξιό Vox οργάνωσε συγκέντρωση έξω από το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη, απαιτώντας την παραίτηση του αρμόδιου υπουργού και στενού συνεργάτη του Σάντσεθ, Oσκαρ Πουέντε. Ο τελευταίος έκανε λόγο για «ανεξήγητες περιστάσεις» στη σιδηροδρομική τραγωδία της Τετάρτης, ενόσω – όπως επισημαίνει η «El Pais» – η κρίση εμπιστοσύνης επεκτείνεται από τη διαχείριση των σιδηροδρόμων στην αξιοπιστία του κράτους.

«Η υπηρεσία δεν είναι η βέλτιστη και οι επιβάτες έχουν λόγους να παραπονιούνται», είχε παραδεχθεί προ εβδομάδας o Πουέντε σε εκπομπή στο κανάλι La Sexta. «Εχουμε έναν παλιό στόλο, δεν έχει υπάρξει ούτε ένα νέο τρένο στο δίκτυο των προαστιακών σιδηροδρόμων μας από το 2008», μια δεκαετία πριν από τις κυβερνήσεις Σάντσεθ, είπε. Απέρριψε, ωστόσο, τους ισχυρισμούς περί ανεπαρκών επενδύσεων. «Δεν πρόκειται για πρόβλημα υποεπένδυσης, τουλάχιστον όχι προς το παρόν, αλλά μάλλον το αντίθετο», ανέφερε. Ανωνύμως, σοσιαλιστής βουλευτής δήλωσε στο Politico ότι η νέα τραγωδία «αναπόφευκτα ανατρέπει την προεκλογική εκστρατεία». Προς τα πού, μένει να φανεί.