Κάρλος Αλμπέρτο ντα Κόστα Αμορίμ στα «ΝΕΑ»: «Εξαιρετικά ανησυχητική στιγμή για τη βραζιλιάνικη δημοκρατία»

Τους λόγους που, κόντρα στις δημοσκοπήσεις, ο δεξιός γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρου, γιος του αμφιλεγόμενου και καταδικασμένου για απόπειρα πραξικοπήματος, πρώην προέδρου Ζαΐρ, κατέλαβε οριακά την πρώτη θέση (47,03%) στις αμφίρροπες προεδρικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου, στη Βραζιλία, αφήνοντας στη δεύτερη τον αριστερό πρόεδρό της, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα  (45,16%), κάτι που αναμένεται να επαναληφθεί στον κρίσιμο β’ γύρο αυτή την Κυριακή, αναλύει στα «ΝΕΑ» ο γνωστός βραζιλιάνος πολιτικός αναλυτής και σκιτσογράφος Κάρλος Αλμπέρτο ντα Κόστα Αμορίμ.

«Πρόκειται για μια εξαιρετικά ανησυχητική στιγμή για τη βραζιλιάνικη δημοκρατία», υπογραμμίζει κατά τη συνομιλία μας. «Διότι στον β’ γύρο, η Δεξιά στηρίζει την Ακρα Δεξιά. Κατάσταση που επιτείνει η παρέμβαση των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, και συγκεκριμένα η Meta».

Ποια ήταν τα πραγματικά διακυβεύματα στον α’ γύρο;  Διαψεύστηκαν οι δημοσκοπήσεις.

Πέρα από την υποστήριξη της υποψηφιότητας του Φλάβιο Μπολσονάρου από τις ΗΠΑ, για να ερμηνευτεί το προβάδισμά του, πρέπει να συνυπολογιστεί η χειραγώγηση των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υπέρ της οικογένειάς του. Στην προεκλογική ρητορική του, κυριάρχησαν τα θρησκευτικά ζητήματα, η ψευδοηθική και το ταξικό μίσος. Ο Μπολσονάρου όχι μόνο αποτελεί εκδοχή του τραμπισμού, αλλά τυγχάνει και της υποστήριξης της κυβέρνησης Τραμπ.

Διότι η οικογένεια Μπολσονάρου τάσσεται σθεναρά υπέρ της εκχώρησης του πλούτου της Βραζιλίας στις ΗΠΑ. Η Βραζιλία ήταν η τελευταία χώρα στη Λατινική Αμερική που κατάργησε τη δουλεία, το 1888, και η βραζιλιάνικη ελίτ και ψευδο-ελίτ τρέμει από φόβο και μίσος στο άκουσμα των λέξεων «κοινωνικά επιδόματα», «υγειονομική περίθαλψη» και «εκπαίδευση για τον λαό. Εσπρωξαν τον υιό Μπολσονάρου στην προεδρική κούρσα, επειδή ο πατήρ είναι φυλακισμένος.

Να θυμίσω ότι κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Ζαΐρ Μπολσονάρου, πριν την πανδημία, η χώρα εισήλθε σε κρίση. Η κυβέρνηση Λούλα αναζωογόνησε εν μέρει την οικονομία, χωρίς όμως να θυσιάσει τα κοινωνικά επιδόματα. Η Βραζιλία κατατάσσεται 10η μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ σε δολάρια, με εκτιμώμενη αξία 2,64 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για το 2026, σύμφωνα με προβλέψεις του ΔΝΤ.

Ποιο είναι το προφίλ των ψηφοφόρων στα δύο στρατόπεδα; Είναι σταθερό ή μεταβλήθηκε;

Το 1% του πληθυσμού είναι οι αληθινά πλούσιοι. Το υπόλοιπο εκλογικό σώμα αποτελείται από τη μεσαία τάξη και τους φτωχούς. Μέσα σε αυτές τις ομάδες, υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν ότι είναι πλούσιοι και ψηφίζουν τους πλούσιους ή ρίχνουν άκυρο. Στον α’ γύρο, 28 εκατομμύρια ψηφοφόροι απείχαν, παρόλο που η συμμετοχή είναι υποχρεωτική. Ορισμένα μέλη της μεσαίας τάξης και των φτωχότερων στρωμάτων αντιτίθενται στον φόρο πλούτου ή δεν γνωρίζουν καν τι είναι. Η Βραζιλία είναι μια πολύ παράξενη χώρα, δεν μπορεί να εξηγηθεί με τους συνήθεις ορθολογικούς όρους.

Τι προβλέπεται για τον β’ γύρο, την ερχόμενη Κυριακή; Ποιος θα στηρίξει ποιον;

Το εκλογικό σώμα αυτή τη στιγμή είναι διχασμένο ανάμεσα σε εκείνους που υποστηρίζουν τα κοινωνικά προγράμματα και σε εκείνους που αντιτίθενται. Στον α’ γύρο, υπήρχαν πέντε υποψήφιοι, από τη Δεξιά έως την Ακρα Δεξιά, απέναντι στον Λούλα. Στον β’ γύρο, αυτοί οι πέντε υποψήφιοι θα διεξαγάγουν μια ακόμη πιο οξεία εκστρατεία εναντίον του.

Τι θα αλλάξει στη χώρα με την εκλογή του υιού Μπολσονάρου;

Το σημαντικότερο, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με τέσσερα χρόνια υποτέλειας στο «στρατόπεδο» του Τραμπ, με όλες τις συνέπειες, κάτι που ωστόσο θα συναντήσει την αντίσταση των προοδευτικών τμημάτων της κοινωνίας, προκειμένου να αποτραπεί η μετατροπή της Βραζιλίας σε Πουέρτο Ρίκο.

Η άνοδος της Ακρας Δεξιάς στη Βραζιλία εντάσσεται στη σχετική παγκόσμια τάση ή πρόκειται για «ενδημικό» βραζιλιάνικο φαινόμενο, με δικά του χαρακτηριστικά;

Η Ακρα Δεξιά, χρηματοδοτούμενη από τις ΗΠΑ και το κεφάλαιο χωρίς πατρίδα, αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο. Αυτό που οξύνει την κατάσταση στη Βραζιλία είναι η προσπάθεια γκρεμίσματος όλων των κοινωνικών δικαιωμάτων, που κατακτήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, μετατρέποντας τη χώρα, κατά κυριολεξία, σε ένα τεράστιο φεουδαρχικό κτήμα, με άρχοντες και υποτελείς.