Εσείς με ποιον είστε; Με τη νηπιαγωγό που ούρλιαζε στους μικρούς μαθητές ή με τους γονείς που την έδειραν; Το ερώτημα πλανιόταν από προχθές στο Διαδίκτυο, αμείλικτο και επιτακτικό. Ο μέσος χρήστης έχω την εντύπωση ότι θα ένιωθε ένας είδος καταναγκασμού που δεν τον άφηνε να πάει παρακάτω, να δει σε κάποιο reel συνταγή για σαρδελοκεφτέδες, να ξαλεγράρει ο άνθρωπος.
Επρεπε να πάρει θέση, να βγάλει πόρισμα και να προβάλει πάνω σε αυτό τις δικές του εμπειρίες και απόψεις, έτσι όπως προκύπτουν από τον μικρόκοσμό του. Αυτό συμβαίνει όταν σε μια «κοινότητα» συγχρωτίζονται πολλοί· καταγράφεται μόνο η πόλωση, τα άκρα. Οι ενδιάμεσες αποχρώσεις δεν πουλάνε.
Ναι, είδαμε τη νηπιαγωγό να φωνάζει. Ενα αποσπασματικό στιγμιότυπο που δεν ξέρουμε τι ακριβώς το προκάλεσε αλλά που, τέλος πάντων, είναι ακραίο και δεν συνάδει με συμπεριφορά παιδαγωγού. Και ήταν φυσικό να προκαλέσει την οργή των κοινωνικών και δημοσιογραφικών μέσων.
Απαράδεκτη, κακοποιητική, προκλητική, κάνει άγριο bullying σε πεντάχρονα. Μετά μάθαμε ότι το συγκεκριμένο σχολείο είχε, λόγω περιοχής, πολλούς μαθητές Ρομά. Και ακόμη πιο μετά είδαμε τους γονείς να πλακώνουν τη νηπιαγωγό στο ξύλο, ένας μάλιστα με το ένα χέρι της έριχνε μπουνίδι ενώ στο άλλο κρατούσε σουγιά.
Οταν, πριν από περίπου 45 χρόνια, ξεκίνησα αυτή τη δουλειά, κάποιος πολύτιμος δάσκαλός μου μού είχε επισημάνει ότι κάθε γεγονός στο οποίο θέλω να αναφερθώ, θα πρέπει να το περικυκλώσω με τα «πού», τα «πώς», τα «γιατί» και τα «πότε» του.
Και τον θυμάμαι να λέει ότι, χωρίς αυτά, η ξερή αφήγηση θα μοιάζει με μια φωτογραφία στην οποία ένα παιδί κρατά ένα καπέλο πάνω από το κεφάλι του. Δεν ξέρουμε όμως αν το βάζει ή το βγάζει. Το ίδιο συμβαίνει και με αυτό το περιστατικό αν το βγάλουμε από το περιβάλλον του. Αν αγνοήσουμε τι σημαίνει για έναν δάσκαλο να έχει να κουμαντάρει ένα τσούρμο πεντάχρονα Ρομά.
Είναι τα παιδιά ενός κατώτερου θεού, μεγαλωμένα σε οικογένειες που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας, με δικούς τους κώδικες συμπεριφοράς. Φταίει το κράτος γι’ αυτή την κατάσταση, φταίμε εμείς, φταίει ο Χατζηπετρής, τα ίδια τα παιδιά πάντως δεν φταίνε. Αλλά κάποια από αυτά – όχι όλα – είναι εξοικειωμένα με τη βία. Να το πω απλά: αυτός που πλακώνει στο ξύλο τη δασκάλα του παιδιού του επειδή το έβρισε, θα διστάσει να σηκώσει χέρι στη γυναίκα του; Μεγαλωμένα μέσα στη βία, την έχουν εντάξει στο παιχνίδι τους. Σπάνε την τραμπάλα του σχολείου, επειδή πιθανότατα να έχουν δει κάποιον να τα κάνει λίμπα, για ψύλλου πήδημα, στο δικό τους ή σε κάποιο άλλο σπίτι. Ναι, όμως υποτίθεται ότι στο σχολείο πηγαίνουν για να μάθουν να μην εκτρέπονται από το κοινωνικό πλαίσιο. Γι’ αυτό κι η εκπαιδευτικός που δεν αντέχει, διότι έχει κουραστεί, έχει απαυδήσει, καλά θα κάνει να ζητά μετάθεση.
Η επίθεση στους δασκάλους ωστόσο (και όχι μόνο από Ρομά), επειδή δεν κανάκεψε τα βλαστάρια τους, δείχνει μια πολύ επικίνδυνη τάση της κοινωνίας, και μάλιστα από πολλές μπάντες. Εχει να κάνει με την απαξίωση της γνώσης και της εκπαίδευσης, με την ανάδειξη του παιδιού σε «αυτοκράτορα» της οικογένειας και κυρίως με την αναγωγή της βίας και του τσαμπουκά σε μαγκιά και δύναμη. Σε τέτοια περιβάλλοντα δεν φτουράνε «Κύκλοι των χαμένων ποιητών».
Ο Ρόμπιν στα Λιόσια
Τι μας έκανε κι αυτή η ταινία του Πίτερ Γουίαρ με πρωταγωνιστή τον μακαρίτη Ρόμπιν Γουίλιαμς; Εδειξε, και καλά, πώς μπορεί ο δάσκαλος να εγείρει ό,τι καλύτερο μπορεί να υπάρχει στη ψυχή των μαθητών και να τους εμπνέει με την ποίηση. Σοβαρά τώρα; Τι συγκρίνουμε δηλαδή; Ενα αριστοκρατικό κολέγιο στις ΗΠΑ του 1959 με ένα σχολείο σε υποβαθμισμένες περιοχές της Αττικής; Χαρακτήρες κατασκευασμένους – άρα και διαχειρίσιμους – με τα παιδιά της εποχής μας; Καθηγητές χωρίς προσωπική ζωή με τους σημερινούς οικογενειάρχες;










