Οι τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη επεισόδιο μιας πολύκροτης υπόθεσης. Αφορούν τον ίδιο τον πυρήνα του κράτους δικαίου και τη θεσμική αξιοπιστία της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Η πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών σηματοδοτεί μια ουσιαστική μεταβολή του δικαστικού σκηνικού της υπόθεσης. Το δικαστήριο, αξιολογώντας τα στοιχεία που προέκυψαν κατά την αποδεικτική διαδικασία, έκρινε ότι ανακύπτουν ενδείξεις για χρήση παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού εις βάρος κρατικών αξιωματούχων και διέταξε τη διαβίβαση της δικογραφίας στον αρμόδιο εισαγγελέα προκειμένου για τη διερεύνηση, μεταξύ άλλων, του ενδεχομένου τέλεσης του αδικήματος της κατασκοπείας από τους καταδικασθέντες και τυχόν συνεργούς τους.
Επ’ αυτής της απόφασης, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αποφάσισε να μην ανασύρει τη σχετική δικογραφία από το αρχείο, κρίνοντας ότι δεν στοιχειοθετείται το συγκεκριμένο αδίκημα. Η κρίση αυτή διατυπώθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης ανακριτική διερεύνηση, χωρίς εξέταση ουσιωδών μαρτύρων και χωρίς αξιολόγηση κρίσιμων αποδεικτικών μέσων. Παράλληλα, έχει τεθεί δημόσια το ζήτημα κατά πόσον θα έπρεπε να είχε αυτοεξαιρεθεί από τον χειρισμό της υπόθεσης, λόγω της ιδιότητάς του ως αναπληρωτή επόπτη της ΕΥΠ κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα και της προηγούμενης εμπλοκής του στις σχετικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες.
Υπό τα δεδομένα αυτά, το διοικητικό συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών χαρακτήρισε την ενέργεια αυτή ως εγείρουσα σοβαρό θεσμικό ζήτημα και ζήτησε την παραίτηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, επισημαίνοντας την ανάγκη διαφύλαξης της εμπιστοσύνης των πολιτών στην αμεροληψία της Δικαιοσύνης.
Οι εξελίξεις, όμως, δεν σταματούν εδώ. Νέα θεσμική διάσταση στην υπόθεση προσδίδει η κατάθεση αίτησης του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά προς τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με αίτημα την πλήρη διερεύνηση της καταγγελλόμενης παγίδευσής του με το λογισμικό Predator. Το γεγονός ότι ένας πρώην πρωθυπουργός δηλώνει πως δεν έλαβε τις αναγκαίες απαντήσεις από τις αρμόδιες κρατικές αρχές και προσφεύγει εκ νέου στη Δικαιοσύνη προσδίδει πρόσθετη θεσμική βαρύτητα στην υπόθεση και καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την πλήρη διαλεύκανσή της.
Η παρέμβαση του κ. Σαμαρά δικαιώνει και την έκκληση που απηύθυνε ο ΔΣΑ για τη συγκρότηση ενός δημοκρατικού μετώπου.
Διαχρονικά, ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών δεν περιορίζεται σε διαπιστώσεις. Αντιθέτως, αξιοποιεί κάθε νόμιμο μέσο για την υπεράσπιση του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συνεπής στους αγώνες, την ιστορία και τις παραδόσεις του, θα σταθεί και τώρα έμπρακτα στο πλευρό κάθε θιγόμενου, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου και των καταστατικών του αρμοδιοτήτων, υπερασπιζόμενος το κράτος δικαίου και το δικαίωμα κάθε πολίτη σε αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Η υπόθεση Predator δεν αφορά μόνο όσους παρακολουθήθηκαν. Δεν αφορά μόνον την προάσπιση του συνταγματικού δικαιώματος στο απόρρητο των επικοινωνιών. Αφορά ευρύτερα το δικαίωμα κάθε πολίτη να γνωρίζει ότι οι θεσμοί λειτουργούν με ανεξαρτησία, διαφάνεια και λογοδοσία. Και αυτή είναι μια αξίωση που υπερβαίνει πρόσωπα, κυβερνήσεις και συγκυρίες. Φτάνει, θα έλεγε κάποιος, στα βασικά ζητήματα της ιστορίας του νεοελληνικού κράτους και των κατακτήσεων του ελληνικού λαού, που είναι η οικοδόμηση ενός δημοκρατικού ευρωπαϊκού κράτους δικαίου.
Ο Κώστας Καρέτσος είναι δικηγόρος, γενικός γραμματέας Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
